Tütsü: Arap Kültürünün Değerli Kokuları 

Binlerce yıldır Arap evlerini saran, tarihin derinliklerinden günümüze uzanan tütsü geleneği, sadece güzel bir koku değil, aynı zamanda sosyal, dini ve ulusal bağlamlarda önemli bir rol oynuyor.
Tütsü: Arap Kültürünün Değerli Kokuları
28 Mart 2024

Tarihsel olarak bölge kültürüyle ilişkilendirilen ve sosyal, dini, ulusal ilişkilerin ve hatta tıbbi uygulamaların bir parçası haline gelen tütsü, neredeyse tüm Arap evlerinde bulunur. 

Tütsü, üretiminde kullanılan malzemelere ve kullanıldığı farklı durumlara göre değişen güzel bir kokuya sahiptir. Bazı tütsü türleri düğünlerde, bazıları dini bayramlarda, bazıları da taziye meclislerinde kullanılır ve ölen kişinin ailesinin psikolojik durumunu ifade eder.  

Mısırlılar tütsüyü ilk kullananlardı   

Tütsünün tarihi antik çağlara kadar uzanır. M.Ö. 2345-2494 yılları arasında tapınaklarda, cenazelerde ve dini ritüellerde tütsüyü ilk kullananlar Mısırlılardı. Daha sonra ise Çinlilere ve diğer medeniyetlere aktarılmıştı. Zamanla, tütsünün kullanımı çeşitlenmiş ve artık sadece dini ritüellerle sınırlı kalmamıştır. Psikoterapide kullanılmış ve tütsünün kötü ruhları kovduğu ve ruha huzur getirdiğini iddia eden inançlar ortaya çıkmıştır.  

Tütsü yolu dünya mirası listesinde   

Arap Yarımadası’nın güneyinden başlayıp Pers bölgesi (bugünkü İran) ve Akdeniz’de sona eren ticaret yolu, tarih boyunca baharat ve değerli taşlar gibi çeşitli ticaret türlerine yönelik bir koridor olmasına rağmen, tütsü tarih boyunca toplumların yaşamında büyük bir öneme sahip olduğu için tarihsel olarak Tütsü Yolu olarak biliniyordu. UNESCO, 2005 yılında Tütsü Yolu’nu Dünya Mirası Listesi’ne aldı.

tütsü

Tütsünün kullanım alanları   

Evlerde misafir kabul edilirken ve dini bayramlar, düğünler, doğum günleri, sünnet törenleri, cuma günleri ve Ramazan ayı gibi önemli günlerde kullanılan güzel kokular arasında günümüzde tütsünün pek çok önemli kullanım alanı bulunmaktadır. 

Tütsü ayrıca bazı soğuk bölgelerde kışın ısınmak için kullanıldığı gibi, kıyafetlerin uzun süre güzel kokması için de kullanılır. Kıyafetler yıkandıktan sonra tütsülenerek uzun süre kalıcı kokusu rahatlık sağlar. Anlamlı ve mutlu eden hoş bir hediye arayanlar için de en iyi seçeneklerden biridir.   

Tütsünün verdiği rahatlamayı elde etmek için, külleşene kadar ateşte bir köz yakılır, üzerine bir parça tütsü konur, çevreye yayılan dumanla birlikte ortalığı bir huzur kaplar.   

Ud ağacı: Tütsünün temel maddesi   

Tütsü farklı maddelerden yapılır. Bazı tütsü türleri ud ağacından, uzun süre suda bekletildikten sonra közde yakılarak üretilir. Ud türlerinin en kalitelisi udi hindi olarak bilinir. Öte yandan, Hindistan tarih boyunca başta Arap ülkeleri olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerine tütsü ihraç etmesiyle nam saldı. 

İlk olarak M.S. 300 yılında Çin’de keşfedilen ud ağacı, gövdesinden yayılan güzel kokusuyla karakterize edilen aromatik bir ağaç. Geçmişte birçok halk tarafından ibadet yerleri ve kutsal mekanların güzel kokması için kullanılmış. 

tütsü

Buhur ağacı Arap tütsüsünün en iyi bileşenlerinden biri  

Arap Yarımadası’nın güneyi tarihsel olarak, el değmemiş dağlarda ve vadilerde yetişen buhur ağaçlarının doğal anavatanı olarak bilinir. Tarih boyunca Umman ve Yemen dünyaya buhur ağacı ihraç eden bölgelerdi. İlaç ve kozmetik sektöründe çok yönlü kullanımları olan buhur ağacı, en kaliteli tütsülerin başlıca bileşenidir. Umman’ın Zufar bölgesi, buhur ağacından imal edilen ve Umman’ın milli servet kabul edip koruma altına aldığı saf tütsüleriyle meşhurdur.   

Diğer tütsü türleri   

Sedir ağacı gibi farklı ağaç türlerinden imal edilen ve genellikle ilaç amaçlı kullanılan başka tütsü türleri de bulunuyor. Bunlar arasında, mavi tütsü, Güneydoğu Asya’daki Laos Cumhuriyeti’nde yetişen ağaçlardan yapılan Laos tütsüsü, ayrıca Maruki tütsüsü gibi türler var. Tütsünün değeri kokusuna, üretim bileşenlerine ve kullanım amacına göre de değişiyor. 

Tütsü pazarı birçok ailenin gelir kaynağı   

Tütsü ticareti çağlar boyunca önemli bir gelir kaynağı olmasına rağmen, tütsü pazarı son zamanlarda kayda değer bir gelişmeye ve yüksek rekabete tanık oldu. Bu sayede tüccarlar, geleneksel yöntemlerin ötesine geçerek farklı sunum şekilleri, ambalaj tipleri ve ürün çeşitliliğine önem vermeye başladılar. Ayrıca eskiden olduğu gibi tütsüleri yakmak için köz kullanımını gerektirmeyen farklı yöntemler geliştirildi. Böylece tütsülerin zarafeti ve kalitesi artırılarak günden güne yaygınlaşması sağlandı.   

Dekoratif tütsü vazosu: Buhurdanlık   

Tütsüyü yakmak için kullanılan köz, çeşitli motiflere ve boyutlara sahip “buhurdanlık” adı verilen dekoratif vazoların üzerine konulur. Buhurdanlık geçmişten bu yana kullanılıyor, ancak zamanla tütsü ticaretinin büyümesine paralel olarak bu vazoların şekilleri de çeşitlendi, üretim alanları gelişti ve karlı bir ticaret haline geldi. 

Popüler Haberler
İsrail, Bölge Ülkelerine İran'a Karşı Misillemeden Zarar Görmeyeceklerine Dair Teminat Verdi

İsrail devlet televizyonuna göre, İsrail hükümeti İran'a karşı yapılacak misillemelerden zarar görmeyeceklerine dair bölge ülkelerine güvence sağladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Katar’a Gidiyor

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Bakan Hakan Fidan'ın 17 Nisan 2024 tarihinde Katar'a yapacağı resmi ziyareti duyurdu.

15MANS_WEB_-_İran-_İsrail_İlişkilerinde_Kontrollü_Gerilim_Sistem_Hatası_Verdi_Mustafa_Öztop (1).jpg

İran ve İsrail arasındaki "kontrollü gerilim" Kasım Süleymani suikasti ile yeni bir döneme girdi. İran'ın stratejik sabrı ve bölgedeki inandırıcılık kaybı yeni zorlukları beraberinde getirdi. Bu gerilimin somut gerçeklerle yüzleşme…

Türk Kızılayından Gazze’ye İyilik Köprüsü

Gazze Şeridi’ne gidecek olan 3 bin 774 tonluk insani yardım malzemesi, Türk Kızılayın “9. İyilik Gemisi” ne yüklendi. Mersin’den yarın hareket edecek gemi, 40 saatlik bir yolculuğun ardından El-Ariş Limanı’na varacak ve malzemeler Filistin Kızılayına…

İç Savaşın Yaşandığı Sudan'da Her Gün 20 Bin Kişi Evini Terk Ediyor

BM Uluslararası Göç Örgütü (IOM) iç savaşın yaşandığı Sudan'da yarısı çocuk olmak üzere 20 bin kişin evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Ülke liderleri ise “harekete geçme” çağrısında bulundu.