Blinken’ın Bosna Planı

  Blinken’ın Bosna Planı
23 Şubat 2024

ABD ve AB, Bosna Hersek'in Rus gazına olan bağımlılığını azaltmak ve Moskova'nın Balkanlar'daki etkisini sınırlamak amacıyla Hırvatistan'dan Bosna'ya yeni bir doğal gaz boru hattı inşa etme çabalarını destekliyor. Ancak proje, Bosna Hersek vatandaşı Hırvat, Sırp ve Boşnaklar arasındaki etnik bölünmeler ve çatışmalar nedeniyle sekteye uğruyor. 

Her etnik grubun kendi gaz şirketleri var ve Sırpların lideri ayrılıkçı Milorad Dodik, Rus gaz ithalatını artırmak için alternatif bir boru hattı ihtimalini zorlarken, aynı zamanda tam entegrasyona ve merkeziyetçiliğe direniyor. 

 

Durum ne? 


Bosna Hersek, şu an da tamamen TürkAkım üzerinden gelen ve Sırbistan üzerinden geçen Rus gazına bağımlı durumda. 2021 yılına kadar Bosna Hersek yine Rus gazını kullansa da Gazprom’un Macaristan üzerinden geçen bir hattını kullanıyordu. 

Boru hattının amacı ne? 


Hırvatistan'dan Bosna'ya önerilen boru hattının amacı Bosna'nın Rus doğal gazına olan tam bağımlılığını kırmak. Halihazırda başkent Saraybosna’ya uzanan gaz hattı Sırbistan’dan gelmekle kalmıyor, ülke içindeki Sırp bölgesinden de geçiyor. Proje, doğalgaz kaynaklarını çeşitlendirerek Bosna'da toplumun her kesimi için enerji güvenliğini arttırmayı ve böylece Moskova'nın bölgedeki etkisini azaltmayı amaçlamakta. 

Neden önemli? 


Geçtiğimiz ocak ayında ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Hırvatistan ve Bosna-Hersek Dışişleri Bakanları Gordan Grlić Radman ve Elmedin Konaković'e gönderdiği mektupla, Bosna ve Hırvatistan'ı birbirine bağlayacak, öte yandan da Bosna'nın Rus gazına bağımlılığını azaltacak Güney Gaz Bağlantısı çalışmalarını hızlandırmaya çağırdı. Ayrıca Ukrayna işgalinden bu yana Birleşik Devletler’in Balkanlarda daha da dikkatli hareket etmesi gerekiyor. 

 

Bosna Hersek içindeki Sırp Cumhuriyeti sınırları
Bosna Hersek içindeki Sırp Cumhuriyeti sınırları. 

 

Ayrışmalar 


Sırp Cumhuriyeti, Bosna Hersek'te çoğunluğunu Sırpların oluşturduğu bölgedir. Bosna'da büyük ölçüde kendini yöneten iki etnisiteden biri Sırplar, diğeri ise Müslüman-Hırvat federasyonudur. Sırp Cumhuriyeti'nin lideri Milorad Dodik'tir. Kendisi, bölgede yeni bir çatışmaya yol açabilecek ayrılma tehdidini defalarca dile getiren hırçın bir Sırp milliyetçisi olmasıyla tanınıyor. Dodik'in Rusya ile yakın bağları var ve Rusya'dan gaz tedarikini arttırmak için alternatif bir boru hattı projesi için bastırıyor, bu da Bosna'daki jeopolitik durumu daha da karmaşık hale getiren etkenlerden. 

Gaz şirketleri 


Bosna'daki gaz altyapısı etnik kökenlere göre belirlenmiş farklı şirketler tarafından kontrol edilmekte. Sırp Cumhuriyeti'nin etnik Sırplar tarafından kontrol edilen Gas-Res adında kendi gaz şirketi var. Mevcut boru hattı operatörü BH Gas ise Saraybosna merkezli ve Boşnaklar tarafından yönetiliyor.  

Ülkedeki Hırvatların henüz büyük bir gaz şirketine sahip olmasa da, Hırvatistan’dan uzatılacak borunun merkez yerine kendi kontrollerine verilmesini talep ediyor. Ancak Blinken alışılmadık bir müdahaleyle bu isteğin projeyi tehlikeye attığını belirtti. 

Hatlar boyunca kontrolün bu şekilde bölünmesi sorunlu bir durum yaratıyor çünkü ülkedeki siyasi ve etnik gerilimleri daha da artırarak enerji güvenliği ve altyapı gelişimi gibi önemli konularda uzlaşma sağlanmasını zorlaştırıyor. 

Popüler Haberler
İsrail, Bölge Ülkelerine İran'a Karşı Misillemeden Zarar Görmeyeceklerine Dair Teminat Verdi

İsrail devlet televizyonuna göre, İsrail hükümeti İran'a karşı yapılacak misillemelerden zarar görmeyeceklerine dair bölge ülkelerine güvence sağladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Katar’a Gidiyor

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Bakan Hakan Fidan'ın 17 Nisan 2024 tarihinde Katar'a yapacağı resmi ziyareti duyurdu.

15MANS_WEB_-_İran-_İsrail_İlişkilerinde_Kontrollü_Gerilim_Sistem_Hatası_Verdi_Mustafa_Öztop (1).jpg

İran ve İsrail arasındaki "kontrollü gerilim" Kasım Süleymani suikasti ile yeni bir döneme girdi. İran'ın stratejik sabrı ve bölgedeki inandırıcılık kaybı yeni zorlukları beraberinde getirdi. Bu gerilimin somut gerçeklerle yüzleşme…

Türk Kızılayından Gazze’ye İyilik Köprüsü

Gazze Şeridi’ne gidecek olan 3 bin 774 tonluk insani yardım malzemesi, Türk Kızılayın “9. İyilik Gemisi” ne yüklendi. Mersin’den yarın hareket edecek gemi, 40 saatlik bir yolculuğun ardından El-Ariş Limanı’na varacak ve malzemeler Filistin Kızılayına…

İç Savaşın Yaşandığı Sudan'da Her Gün 20 Bin Kişi Evini Terk Ediyor

BM Uluslararası Göç Örgütü (IOM) iç savaşın yaşandığı Sudan'da yarısı çocuk olmak üzere 20 bin kişin evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Ülke liderleri ise “harekete geçme” çağrısında bulundu.