Yeni Suriye Moskova'da: Ziyaret, Esed Sonrası Dönemde Yeni İlişkilerin Temelini Atıyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 31 Temmuz 2025 Perşembe günü, Suriye’nin yeni Dışişleri Bakanı Esad Şeybani’yi Kremlin’de ağırladı. 

Bu ziyaret, Beşşar Esed’in devrilmesinden bu yana iki ülke ilişkilerinde yeni bir sayfa açılması açısından tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor. 

Ziyaret yalnızca bir protokol buluşması değildi. Aynı zamanda, Suriye ile Rusya arasındaki ilişkilerin geleceğine dair siyasi ve askeri açıdan derin mesajlar barındırdı.  

Yeni Suriye yönetiminin başındaki Ahmed Şara tarafından belirlenen bölgesel ve uluslararası yönelimler de bu temaslarla birlikte netlik kazanmaya başladı. 

Yeni bir dönem başlıyor 

Putin ile Şeybani arasındaki görüşme ve Suriye heyetinin Rus yetkililerle yaptığı yoğun temaslar, her iki ülkenin ilişkilerini yeni temeller üzerine yeniden şekillendirme konusundaki arzularını ortaya koydu. 

Öyle ki, yıllarca Esed rejimiyle askeri bir ittifak yürüten Moskova, artık egemenlik ve ortaklık vurgusu yapan yeni bir Suriye yönetimiyle karşı karşıya. 

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Putin-Şeybani görüşmesini “egemenliğe saygı ve toprak bütünlüğünü destekleme” esasına dayanan yeni bir siyasi ve askeri anlayışın başlangıcı olarak tanımladı. 

Öte yandan, Putin de İsrail’in müdahalelerine veya Suriye’nin bölünmesine yönelik herhangi bir girişime karşı olduklarını vurgulayarak, ülkesinin Suriye’de yeniden inşa sürecine destek vermeye devam edeceğini belirtti. 

Eski anlaşmalar masada 

Ziyaretin en dikkat çeken gelişmelerinden biri, Şeybani’nin açıkladığı ortak Suriye-Rusya komisyonları oldu.  

Bu komisyonlar, önceki rejim döneminde imzalanan tüm anlaşmaları yeniden değerlendirmek üzere kuruldu. 

Şeybani, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile düzenlediği basın toplantısında, “Rusya ile işbirliğimiz geçmişin mirasıyla değil, karşılıklı egemenlik ve çıkar anlayışıyla yürüyecek” dedi. 

Bu adım, iç savaş ve dış müdahalelerle şekillenen bir dönemin ardından, Şam yönetiminin Moskova ile ilişkilerini daha dengeli ve bağımsız bir zemine oturtmak istediğini gösteriyor. 

Süveyda krizi ve İsrail müdahalesi: Yeni egemenliğin testi 

Son dönemde Süveyda’da yaşanan çatışmalar da gündemdeydi. Şeybani, çözümün sadece devletin bölgeyi kontrol altına alması ve silahın yalnızca devletin elinde bulunmasıyla mümkün olacağını vurguladı. 

Her türlü dış müdahalenin kaosa yol açacağı uyarısında bulunan Şeybani’ye yanıt veren Lavrov ise, ülkesinin Suriye hükümeti ile koordinasyon halinde Süveyda'da Uluslararası Kızılhaç'ın çabalarını desteklediğini söyledi. Diğer taraftan, güvenlik ve istikrarın dış müdahaleler yoluyla değil, devlet kurumları aracılığıyla sağlanması gerektiğini vurguladı. 

Şeybani ayrıca Suriye'nin, İsrail’e yönelik tutumlarını da netleştirdi: “İsrail’e karşı saldırgan bir niyetimiz yok, ancak içişlerimize müdahaleyi de kabul etmiyoruz.” dedi. 

Ayrıca Süveyda’daki son çatışmaların, İsrail’in sistematik bombardımanları sonucu Suriye güçlerinin geri çekilmek zorunda kalmasıyla yaşanan güvenlik boşluğundan kaynaklandığını belirtti. 

Bu açıklamalar, Suriye söylemindeki yeni dengeyi gösteriyor. Bir yandan uluslararası toplumu rahatlatmaya çalışırken, öte yandan azınlık kartı ya da İsrail'in tekrarlanan askeri müdahaleleri yoluyla gelen baskı veya şantajları reddediyor. 

Moskova: Suriye’nin birliğinden yanayız 

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, ülkesinin Suriye’nin toprak bütünlüğünü desteklemeye devam edeceğini vurguladı. 

Lavrov, yeni Devlet Başkanı Ahmed Şara’yı önümüzdeki Arap-Rus Zirvesi’nde ağırlamaktan memnuniyet duyacaklarını da söyledi. 

Ayrıca Kürtlerin de Suriye devlet kurumlarında temsil edilmesi gerektiğini belirten Lavrov, bu ifadeyle Rusya’nın kapsayıcı bir siyasi çözümden yana olduğunun altını çizdi. 

Öte yandan Lavrov, Suriye’ye yönelik uluslararası yaptırımların kaldırılması çağrısında bulunarak, ülkenin jeopolitik hesaplaşmaların sahası hâline getirilmesine karşı çıktıklarını ifade etti. 

Askeri koordinasyon genişletiliyor 

Ziyaretin askeri boyutu da en az siyasi mesajları kadar dikkat çekiciydi. 

Suriye Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra, Rus mevkidaşı Andrey Belousov ile bir araya geldi. 

Görüşmelerde, savunma alanında işbirliği ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Aynı anda Dışişleri Bakanı Şeybani’nin de görüşmelere katılması, yeni Suriye yönetiminin kurumları arasında eşgüdüm içinde hareket ettiğini ve Moskova ile askeri-siyasi koordinasyonu büyütmeyi hedeflediğini gösterdi. 

Bu temasların, Rusya’nın Hmeymim ve Tartus’taki askeri varlığıyla Doğu Akdeniz'deki rolünü koruma çabasıyla da örtüştüğü yorumları yapılıyor.