21.07.2025 - 17:32 | Son Güncellenme: 21.07.2025 - 17:37
Dünya nüfusu yaşlanırken, demans vakaları ise artıyor... Bilim insanları bilişsel gerilemeye karşı beklenmedik bir müttefik bulmuş olabilir: evcil hayvanlar. Peki ya, evcil hayvan sahibi olan insanlar beyin sağlığını nasıl koruyor? İşte detaylar…
Cenevre Üniversitesi’nden Adriana Rostekova 50 yaş ve üzeri yetişkinleri kapsayan ve 18 yıla yayılan Avrupa Sağlık ve Emeklilik Araştırması’ndan elde edilen sekiz veri dalgasını kullanarak evcil hayvan sahipliği ile bilişsel gerileme arasındaki ilişkiyi inceledi. Rostekova, “Evcil hayvan sahipliğinin, ileri yaşta bilişsel işlev ve bilişsel gerileme üzerinde olumlu etkileri olduğu belirtiliyor,” dedi.
Kedi ve köpek sahiplerinin becerileri nedir?
Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmada, evcil hayvan sahipliğinin yaşa bağlı bilişsel değişimleri doğrudan etkileyebileceğine işaret ediyor.
Gözden Kaçmasın
Araştırmada, özellikle köpek sahiplerinde hafıza kaybı riskinin daha düşük olduğu görülürken, kedi sahiplerinde sözel yeteneklerin zaman içinde daha az zayıfladığı belirlendi.
Evcil hayvanlarla kurulan duygusal ve sosyal bağın bilişsel sağlığa etkileri nelerdir?
Araştırmaya göre, kediler ve köpekler, sosyal etkileşimi artırmaları sayesinde sahiplerinde daha yavaş bilişsel gerilemeye katkı sağlıyor olabilirler. Köpeklerle birlikte dışarı çıkmak sosyal etkileşimi artırabilirken, kediler bir sosyal ağın yerini tutabiliyor.
Diğer araştırmalar, köpeklerle etkileşimin beynin ön bölgesinde aktivasyonu artırdığını, dikkat süreçlerini ve duygusal uyarılmayı güçlendirdiğini göstermişti. Ayrıca, kedilerle etkileşim sırasında prefrontal korteks ve inferior frontal girus aktivitesinde artış gözlemlendiği, bunun kedilerin öngörülemez ve değişken doğasıyla bağlantılı olabileceği düşünülüyor.
Fakat evcil hayvanların tümünün aynı etkiye sahip olmadığı ortaya koyuldu. Kuş, balık gibi diğer evcil hayvanların sahipliğinde benzer bir bilişsel fayda gözlemlenmedi. Araştırmanın başındaki Rostekova, köpek ve kedilerle kurulan bağların daha güçlü ve etkileşimli olması nedeniyle bu durumun ortaya çıkmış olabileceğini belirtti.
Evcil hayvan sahiplenmek sağlıklı yaşlanmanın anahtarı olabilir mi?
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), yaşlanan nüfus ve artan demans oranlarıyla mücadele ederken, uzmanlar bu bulguların sağlıklı yaşlanma anlayışımızı ve hangi hayvanlarla birlikte yaşlandığımızı yeniden şekillendirebileceğini söylüyor.
Araştırma bulguları, evcil hayvanların günlük yaşamda bilişsel uyarımı artırabilecek rutinler oluşturduğuna dikkat çekiyor. Konuyla ilgili açıklama yapan yazar ve kedi sahibi Andrew Scott, hayvan sahipliğinin sağlıklı yaşam tarzlarının bir parçası olarak değerlendirilebileceğini belirtti.
Yazarlar
