CAATSA Yaptırımları Sona mı Eriyor?

CAATSA yaptırımları nedir?

---

CAATSA, İngilizce adıyla Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act, “ABD’nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşılık Verme Yasası”dır. 2017’de ABD Kongresi tarafından kabul edilen bu yasa, ABD’nin çıkarlarına aykırı savunma ve enerji anlaşmalarına karşı sert yaptırımlar öngörür. 

Yasada öngörülen yaptırımlar İran, Rusya ve Kuzey Kore gibi ABD’nin “tehdit” olarak tanımladığı ülkelere odaklanmaktadır.

Başka bir deyişle, CAATSA, belirli ülkelere silah veya enerji anlaşmaları yapan yabancı kişi ve kurumlara karşı çeşitli ekonomik kısıtlamalar uygulanmasını zorunlu kılar.

Türkiye bu yaptırımlara neden maruz kaldı?

---

ABD, 2021 yılında Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri satın almasını gerekçe göstererek CAATSA kapsamında yaptırım kararı aldı.

CAATSA’nın 231. maddesi uyarınca Rusya ile savunma ve istihbarat alanında “önemli işlem” yapanlara da yaptırım uygulanabilmektedir. Dolayısıyla Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alımı bu kriterlere girdiği için yasa gereği Türkiye’ye yaptırımlar uygulandı.

Ayrıca bu yaptırımlar SSB’nin ABD’den ihracat lisansı alamaması, ABD ve bağlantılı finans kuruluşlarından kredi kullanamaması, hedefteki kişilere vize yasağı konulması gibi finansal kısıtlamalar içeriyor.

ABD-Türkiye ilişkilerinde CAATSA yaptırımları şu an neden gündemde?

---

ABD Başkanı Donald Trump 21 Mart 2025 tarihinde Türkiye’ye F-35 jetlerinin satışını yeniden başlatmak ve yaptırımları kaldırmayı değerlendiriyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Haziran 2025’te yaptığı açıklamada “CAATSA’da bir yumuşama var” ifadesini kullanarak sürecin hızlanacağına işaret etti.

Bu sözler, her iki liderin de CAATSA’nın aşılması gerektiği konusunda iyimser bir tablo çizdiğini gösteriyor.

Öte yandan ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack da F-35 ve CAATSA konularının yıl sonuna kadar çözüme kavuşabileceğini düşündüğünü söylemişti.

Yaptırımların kaldırılması yönünde resmi açıklama yapıldı mı?

---

Resmi olarak CAATSA yaptırımları henüz kaldırılmış değil. Ancak son dönemde olumlu işaretler verildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ocak 2025’te yaptığı açıklamada “Yeni yönetimden, başta CAATSA yaptırımları olmak üzere… tüm engellerin ortadan kaldırılmasını bekliyoruz” diyerek ABD’den yaptırımların kaldırılmasını istediğini vurguladı.

Ayrıca ABD Başkanı Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu konuda kabiliyetli ekiplerine süreci çözmeleri talimatı vermişlerdi. 

Büyükelçi Barrack da Mayıs 2025’te “Kongre mantıklı bir sonuca destek verecek, yıl sonuna kadar çözüme kavuşma imkanımız var” ifadelerini kullandı.

Kısacası resmi olarak bir yaptırım kaldırma kararı çıkmamış olsa da Türk ve Amerikan yetkilileri sürecin hızlandırılması konusunda görüşmelerde bulunmakta ve çözüm sinyalleri vermekte. 

 

Kaynak: AA