Türkiye Karşıtı ABD’li Eski Senatör Menendez’e Rüşvet Almaktan 11 Yıl Hapis Cezası

ABD federal mahkemesi, Türkiye karşıtı olan eski New Jersey Senatörü Bob Menendez’i, siyasi nüfuzunu Mısır hükümeti için kullanması karşılığında, aralarında Mısır asıllı ABD’li iş insanı Wael Hana’nın da bulunduğu kişilerden rüşvet alma suçlamasıyla 11 yıl hapis cezasına çarptırdı.  

Rüşvet ve yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanan eski Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı olan Menendez, 16 Temmuz 2024’te New York’taki mahkeme jürisi tarafından suçlu bulunmuştu.  

Menendez bunun ardından, 21 Ağustos 2024’te görevinden istifa etmek zorunda kalmıştı. 

İddianameye göre, Haziran 2022’de Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından Bob Menendez’in evinde yapılan aramada rüşvet olarak alınan 480 bin dolardan fazla nakit para ve 100 bin doların üzerinde değere sahip altın külçeleri bulundu.   

Ayrıca yine rüşvet olarak aldığı iddia edilen Mercedes-Benz C-300 üstü açılır arabanın da garajında olduğu görüldü.  

Türkiye karşıtlığı ve ABD’nin Ankara ile yaptığı silah anlaşmalarının yanı sıra F35 ve F16 uçaklarını satın almasını engelleme çabalarıyla bilinen Menendez’in yargılandığı bu dava, sadece cezai boyutuyla sınırlı kalmayıp karmaşık siyasi, güvenlik ve diplomatik boyutlara da uzandı. 

Uluslararası boyutları olan siyasi yolsuzluk 

---

Söz konusu dava, federal soruşturmaların Menendez’in karmaşık bir yolsuzluk şebekesine dahil olduğunu ortaya çıkarmasıyla başladı.  

Menendez’in Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı olarak görevini, Mısır hükümetiyle bağlantılı iş insanlarının çıkarlarına hizmet etmek için kullandığı ve bunların karşılığında nakit para, külçe altın, bir Mercedes-Benz gibi rüşvetler aldığı ortaya çıkarıldı. 

Yargıç Sidney Stein, Manhattan’daki federal mahkemede görülen duruşmada cezayı açıklarken yaptığı konuşmada, Menendez’e hitaben şunları söyledi: 

“Başarılıydın, güçlüydün, siyasi sistemimizin zirvesinde duruyordun. Yolun bir yerinde yolunu kaybettin ve bu kamu yararı için çalışmak yerine kendi iyiliğin için çalışmaya dönüştü. Üzgünüm ama, yozlaşmış bir politikacı oldun.” 

71 yaşındaki Menendez ise “Sayın yargıç, karşınızda terbiye edilmiş bir adam var. Tüm hayatımı başkalarına hizmet etmeye adadım. Mükemmel bir adam olmaktan uzağım ancak kamu hizmetindeki yarım yüzyılıma inanıyorum, kötülükten çok iyilik yaptım” diyerek yanıt verdi. 

Washington Post gazetesinde yayımlanan, “Eski senatör Bob Menendez yolsuzluk davasında 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı” başlıklı habere göre eski senatörün aldığı ceza, federal mahkemeler tarafından bu düzeydeki siyasi yolsuzluk davalarında verilen en ağır cezalardan biri oldu. 

Elde edilen kanıtlar, Menendez’in sadece rüşvet kabul etmekle kalmadığını, aynı zamanda Mısır hükümetine 2018-2022 yılları arasında ABD askeri yardımları hakkında gizlilik derecesi olmasa da “hassas” olan bilgilerin sağlanmasında aktif rol oynadığını ortaya koydu. 

Arka plandaki Mısırlı iş insanı 

---

Washington Post’un haberinde, Mısır asıllı ABD’li iş insanı Wael Hana’nın, Mısır hükümeti ile Menendez arasında bir aracı olarak hareket ettiği bilgisi yer aldı. 

Yargı kaynaklarına göre Hana, ABD kurumları ile koordinasyon halinde Mısır’a gizli askeri sevkiyatların düzenlenmesinden sorumluydu ve Menendez’in dahil olduğu bazı işlemlerin kolaylaştırılmasına yardımcı oldu. 

Soruşturmalar Hana’nın Mısır güvenlik servisleriyle bağlantılı olduğunu ve Menendez aracılığıyla, Mısırlı yetkililerle Washington’daki karar verici çevreler arasında gizli toplantılar düzenlenmesine yardımcı olduğunu da gösterdi. 

Hana ayrıca, daha önce bu alanda hiçbir deneyimi olmamasına rağmen, ABD, Brezilya ve Arjantin’den Mısır’a et ihraç etmek için Mısır hükümetiyle özel bir sözleşme imzaladı ve bu sayede bir gecede büyük karlar elde etti. 

Federal mahkemede Menendez’e rüşvet vermekten suçlu bulunan Hana, 1,3 milyon dolar para cezasının yanı sıra sekiz yıl hapis cezasına çarptırıldı. 

Türkiye karşıtı siyasetçi 

---

Bob Menendez, ABD Senatosu’ndaki en önde gelen Türkiye karşıtı seslerden biriydi.  

Türkiye’nin insan hakları siciline yönelik kaygıları ve ülkenin bölgesel politikalarını gerekçe göstererek, ABD’nin Ankara'ya silah satışını, özellikle de F-16 savaş uçağı anlaşmasını defalarca engellemeye çalıştı. 

Washington’daki Rum ve Ermeni lobilerine yakınlığıyla bilinen Menendez, Türkiye’nin Akdeniz’deki rolünü zayıflatmayı amaçlayan yasa tasarılarını da destekledi. 

Menendez ayrıca Türkiye’nin Suriye’deki askeri operasyonlarına karşı çıkarak, Ankara’ya sert yaptırımlar uygulanmasını istedi. 

İlginç bir şekilde, Menendez hakkındaki soruşturmalar nedeniyle Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanlığı’ndan ayrıldıktan sonra Türkiye’ye yönelik F-16 satışına onay verildi. 

Bu da pek çok kişinin, Menendez’in bu konudaki muhalefetinin sadece siyasi bir duruş olmadığı, daha geniş bir çıkar ağının parçası olduğuna inanmasına yol açtı. 

Siyasi kariyerde düşüş 

---

71 yaşındaki Menendez, ABD’de yabancı ajan gibi hareket etmekten hüküm giyen ilk kamu görevlisi oldu. 

Menendez’in davası sadece klasik bir yolsuzluk skandalı değil, aynı zamanda uluslararası siyaset dünyasında siyasi, güvenlik ve mali çıkarların nasıl iç içe geçtiği konusunda bir örnek oldu. 

Geniş yankı uyandıran bu skandal, yabancı devletlerin ABD sistemi içinde ne kadar etkili olabileceğini ortaya koyarken, demokrasilerin kendilerini yolsuzluk ve dış etkilerden koruma kabiliyetleri hakkında daha derin soruları da gündeme getirdi.