Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog: Berlin’deki Üçüncü Toplantının Gündemi

Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog Mekanizması Üçüncü Toplantısı, 12 yıl aradan sonra 18 Mayıs 2026’da Berlin’de düzenlendi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Alman mevkidaşı Johann David Wadephul’un eş başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda ikili ilişkiler, Türkiye-AB süreci, güvenlik ve savunma ile bölgesel meseleler ele alındı.

Türkiye ile Almanya arasındaki Stratejik Diyalog Mekanizması’nın üçüncü toplantısı, 18 Mayıs 2026’da Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlendi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Almanya Federal Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul’un eş başkanlığında yapılan toplantı, iki ülke arasındaki diplomatik temaslara kurumsal bir çerçeve kazandırmak amacıyla 12 yıl aradan sonra ilk kez gerçekleştirildi.

Stratejik diyalog mekanizması 12 yıl sonra yeniden devrede

Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog Mekanizması, iki ülke ilişkilerine kurumsal bir perspektif ve stratejik bir boyut kazandırmak ile Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılım sürecini desteklemek amacıyla 2013 yılında oluşturuldu. Mekanizmanın ikinci toplantısı 2014 yılında İstanbul’da yapılmıştı. 2016’daki darbe girişiminin ardından yaşanan siyasi gelişmeler, 2019’da Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine düzenlediği askeri harekat ve 2020-2021 yıllarında Doğu Akdeniz’de tırmanan egemenlik tartışmaları, Ankara-Berlin diyaloğuna zarar vermişti.

İki ülke arasındaki stratejik diyaloğa yeniden dönülmesi, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in geçtiğimiz yıl Ankara’ya gerçekleştirdiği resmi ziyarette Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede kararlaştırılmıştı.

Berlin toplantısında dört çalışma grubu bir araya geldi

Stratejik Diyalog Mekanizması Üçüncü Toplantısı kapsamında oluşturulan dört çalışma grubu aynı gün Berlin’de toplandı. Çalışma gruplarının kapsadığı başlıklar şu şekilde:

•İkili İlişkiler

•Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri

•Güvenlik ve Savunma

•Bölgesel Meseleler

Çalışma gruplarının hazırladığı raporlar, görüşmelerin ardından iki ülkenin dışişleri bakanlarına sunuldu.

Hakan Fidan: Türkiye olmadan AB eksik kalır

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Berlin’deki görüşmenin ardından Alman mevkidaşı Wadephul ile ortak basın toplantısı düzenledi. Fidan, stratejik diyalog mekanizmasının yeniden başlamasına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“12 yıl aradan sonra ilk defa topladığımız stratejik diyalog mekanizması tekrar hayata geçti. Bu konuda emeği geçen bütün arkadaşlara çok teşekkür ediyorum. Stratejik diyalog mekanizması kapsamında çalışma gruplarımız bir araya geldiler. İkili ilişkilerimiz, Türkiye-AB ilişkileri, güvenlik ve savunma konuları, bölgesel gelişmeler etrafında görüştüler. Gerek ikili, gerek bölgesel konularda önümüzdeki dönemin yol haritasını çıkardık.”

Türkiye-AB ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, “Türkiye ile derinleştirilmiş entegrasyon AB için stratejik bir gereklilik haline gelmiştir.” ifadelerini kullandı. Fidan ayrıca, “Müttefikimiz Almanya’yla ikili, bölgesel ve uluslararası konulardaki yakın eş güdüm ve işbirliğimizi kararlılıkla sürdüreceğiz.” açıklamasını yaptı.

Wadephul: Türkiye NATO için kilit bir konumda

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ortak basın toplantısında Türkiye’nin NATO içindeki rolüne dikkat çekti. Wadephul, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO toplantısına da değinerek şu açıklamayı yaptı:

“Türkiye bu gergin ortamlarda sorumluluk üstlendiğini etkileyici bir şekilde ortaya koymakta. Bu yıl Ankara’da Temmuz ayında gerçekleşecek olan NATO toplantısı, ittifakımızın pekişmesi açısından Türkiye’yi kilit bir noktaya getirmekte.”

AB’nin savunma ve sanayi politikasına da değinen Wadephul, “Önemli bir NATO müttefiki ve AB’nin önemli bir ticaret ortağı olarak Türkiye’nin, AB’nin savunma ve sanayi politikası araçlarının geliştirilmesinde dikkate alınmasını destekliyoruz. Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği’nin modernleştirilmesi de önemli olabilir.” ifadelerini kullandı.

İkili ticaret hedefi: 60 milyar dolar

Bakan Fidan, basın toplantısında Türkiye ile Almanya arasındaki ekonomik ortaklığın gücüne dikkat çekti ve ikili ticaret hacmine ilişkin yeni hedefi şu sözlerle paylaştı:

“Almanya Avrupa’daki en büyük, dünyadaki ikinci büyük ticaret ortağımızdır. 52 milyar dolar seviyesindeki ikili ticaret hacmimizi yakın vadede 60 milyar dolara çıkartabileceğimize inanıyoruz. Enerji alanında diyalog ve işbirliğimizin gelişmesinden memnuniyet duyuyoruz. Bilhassa yenilenebilir enerji alanında somut projeleri beraber hayata geçirmek istiyoruz.”

Savunma sanayii iş birliği masaya yatırıldı

Görüşmelerde Türkiye ile Almanya arasındaki askeri ilişkiler ve savunma sanayii alanındaki iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik ortak projeler de ele alındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasında varılan mutabakat doğrultusunda, Beşinci Savunma Sanayii İş Birliği Toplantısı’nın 2026 yılı içerisinde düzenlenmesi gündemde.

Almanya’nın Türk savunma sanayii ile iş birliği konusundaki ilgisi son dönemde daha somut bir şekilde gözleniyor. Mayıs ayında İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’na resmi katılım gösteren kurumlardan biri Almanya Federal Savunma Bakanlığı oldu.

Fidan’dan İsrail’in Küresel Sumud Filosu müdahalesine tepki

Bakan Fidan, basın toplantısında bölgesel meselelere de değindi. İsrail’in son dönemdeki eylemlerine sert tepki gösteren Fidan, “İsrail saldırganlığı küresel bir tehdide dönüşmüştür.” dedi. Fidan, İsrail’in “Küresel Sumud Filosu”na yönelik müdahalesini “uluslararası hukuku açıkça ihlal eden korsanlık eylemi” olarak nitelendirerek en güçlü şekilde kınadıklarını ifade etti. Filoda yaklaşık 40 ülkeden katılımcının bulunduğunu belirten Fidan, söz konusu ülkelerle temasların sürdüğünü ve Türk vatandaşlarının serbest bırakılması için gerekli girişimlerin kararlılıkla devam ettiğini söyledi.

İran-ABD müzakerelerinde ateşkes vurgusu

Bakan Fidan, basın toplantısında İran-ABD ilişkilerine de değinerek ateşkesin korunmasının önemine işaret etti. Fidan’ın açıklamasında öne çıkan satır başları şu şekilde:

“Önceliğimiz ateşkesin muhafaza edilmesidir. Savaşın yeniden başlamasının küresel çapta çok ciddi sonuçları olacaktır. İran ve ABD’nin de bunun farkında olduğuna, kalıcı bir barışın gerekliliğini gördüğüne inanmak istiyoruz.”

Fidan’ın Berlin’deki diğer temasları

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi ziyaret kapsamında Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından kabul edildi. Fidan’ın ayrıca Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti Başbakanı Hendrik Wüst ile de görüşmesi bekleniyor.

Berlin’deki temaslarda yüksek teknoloji, dijitalleşme, yenilenebilir enerji ve Avrupa’yı Türkiye üzerinden Orta Doğu ve Orta Asya’ya bağlayan bağlantısallık projeleri de ön plana çıktı. Bu çerçevede 19 Haziran’da Ankara’da gerçekleştirilecek Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) ile Enerji Forumu toplantıları, iki ülke arasındaki iş birliğinin yeni kapılarını aralayacak adımlar olarak değerlendiriliyor.