Tel Aviv ve Washington’la Gerilim Sonrası İspanya Başbakanı’nı Hedef Alan Dijital Kampanya

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in İsrail politikalarına yönelik eleştirilerinin artması ve Madrid’in İran’a yönelik savaşla bağlantılı bazı askeri düzenlemelere katılmayı reddetmesiyle birlikte, Sanchez geniş çaplı bir dijital kampanyanın hedefi haline geldi. Söz konusu kampanya, siyasi tutumuna yönelik eleştirilerin ötesine geçerek şahsını doğrudan hedef aldı ve kamuoyundaki imajını zayıflatmak amacıyla eşine ilişkin konuları da gündeme taşıdı.

Bu bağlamda, Al Araby TV’deki “Misbar” ekibi, 90 binden fazla hesaptan paylaşılan 170 bini aşkın gönderiyi tespit etti. Bu paylaşımlarda Sanchez ve eşi, tekrar eden anlatılar üzerinden hedef alındı. Söz konusu anlatılar arasında yolsuzluk ve nüfuz istismarı suçlamaları ile savaş suçları dosyalarıyla ilişkilendirme yer aldı. Etkileşime İsrail yanlısı hesapların yanı sıra İspanyol ve Avrupa sağcılarıyla bağlantılı hesaplar ile anonim ya da düşük güvenilirlikli hesaplar katıldı ve bunlar dijital büyütme kalıpları içinde öne çıktı.

Bu rapor, söz konusu kampanyanın seyrini, kullanılan dilleri, coğrafi dağılımını ve kampanyanın büyütülmesine katkı sağlayan başlıca hesapları analiz ederek, Madrid ile yaşanan siyasi anlaşmazlığın nasıl dijital bir baskı kampanyasına dönüştüğünü ortaya koymayı amaçlıyor.

Bu süreçte, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in hedef alındığı, tartışmanın savaş konusundaki tutumundan çıkarılarak kişisel ve siyasi suçlamalara yönlendirildiği değerlendiriliyor.

Sanchez karşıtı kampanyada etkileşim modeli

Etkileşim grafiği, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’e yönelik dijital saldırılarda ani bir artış olduğunu gösteriyor. Bu artışın, İran’a yönelik savaş ve bölgedeki İsrail politikalarına yönelik eleştirel tutumlarıyla eş zamanlı gerçekleşmesi, organize bir kampanyanın varlığına işaret ediyor.

Söz konusu kampanya iki ana eksende yoğunlaştı: İlki, İsrail ve savaş konusundaki tutumu nedeniyle Sanchez’in siyasi olarak hedef alınması; ikincisi ise eşi hakkındaki yürütülen yolsuzluk soruşturmasının gündeme taşınmasıdır. Bunun yanı sıra, İsrailli sivil toplum kuruluşlarının Sanchez hakkında Uluslararası Adalet Divanı nezdinde başlatıldığını duyurduğu hukuki girişimler de öne çıkarıldı.

Kampanyayla ilişkili bir dizi anahtar kelimenin analizi sonucunda, Misbar 90 binden fazla hesaptan yayılan 170 binden fazla gönderiyi izledi. Bu paylaşımlarda Pedro Sanchez ve eşi hedef alınarak, teİspanya hükümetinin savaş ve İsrail’in işlediği suçlara ilişkin tutumu, tekrarlanan kişisel ve siyasi suçlamalarla ilişkilendirildi.

Kampanya ile bağlantılı bir dizi anahtar kelimeyi analiz eden Misbar; Sanchez ve eşini hedef alan, onları karalamayı ve kamuoyu nezdindeki imajlarını zedelemeyi amaçlayan, 90 binden fazla hesaptan paylaşılan 170 binden fazla gönderi tespit etti. Söz konusu paylaşımların, İspanyol hükümetinin savaşa ve İsrail’in suçlarına yönelik tutumunu, tekrar eden şahsi ve siyasi suçlamalarla ilişkilendirerek manipüle etmeye çalıştığı belirlendi.

Katılımcı hesapların kimliğine yönelik analiz, İsrail’i destekleyen sembol ve bayraklar taşıyan hesapların belirgin bir varlığına işaret ediyor. Bunun yanı sıra, İspanyol aşırı sağıyla bağlantılı hesapların ve ABD’deki sağ eğilimli hesapların da kampanyada yer aldığı görülüyor. Paylaşımlara katılan hesaplar arasında İsrail bayrağı, ABD bayrağı, haç sembolü ve VOX logosu gibi tekrar eden semboller öne çıktı.

Diller bazında bakıldığında; etkileşimin %66 ile ağırlıklı olarak İspanyolca olduğu, bunu %32 ile İngilizce ve %2 ile Fransızca’nın izlediği görülmektedir. Bu veriler; kampanyanın temelde İspanyolca konuşulan alanı hedef aldığını, bununla birlikte İspanya dışındaki sağcı ve İsrail yanlısı kitleye doğru da net bir yayılım gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Etkileşimin coğrafi dağılımı ise, hesapların yüzde 64 ile İspanya kaynaklı olduğunu, bunu yüzde 13 ile Amerika Birleşik Devletleri ve yüzde 3 ile Fransa’nın izlediğini gösteriyor. Bu dağılım, dijital saldırının yalnızca İspanya ile sınırlı kalmadığını, İsrail yanlısı ve sağ söylemle bağlantılı daha geniş ağlar tarafından da büyütüldüğünü ortaya koydu.

Sanchez’e yönelik kampanyada öne çıkan söylem

En çok kullanılan kelimelere yönelik analiz, kampanyada Pedro Sanchez’e yönelik saldırıların yalnızca İsrail’e ilişkin siyasi tutumu ve İran’a yönelik savaş konusundaki yaklaşımıyla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda tartışmayı kendisi ve eşi Begona Gomez’in imajını hedef alan kişisel ve hukuki suçlamalara kaydırmayı amaçladığını ortaya koydu.

Kelime bulutu, Sanchez’in adının belirgin biçimde tekrarlandığını, bunun yanı sıra İspanya Başbakanı’nın eşi ve Begona Gomez’ gibi ifadelerin de öne çıktığını gösterdi. Ayrıca yolsuzluk, nüfuz istismarı, zimmet ve özel çıkarlar gibi suçlamalarla bağlantılı kelimeler dikkat çekti. Bu ifadeler, Sanchez ve eşini yalnızca siyasi bir tartışmanın tarafı olarak değil, yarı cezai bir çerçevede sunmak amacıyla kullanıldı.

Kampanyada ayrıca suçlama, yargı takibi, savaş suçları ve Lahey’de şikayet gibi doğrudan hukuki nitelik taşıyan ifadeler de yer aldı. Bu ifadelerle, Sanchez’in ağır siyasi ve hukuki dosyalarla ilişkilendirilmesi ve İsrail’e yönelik tutumunun diplomatik bir görüşten ziyade hesap verilmesi gereken bir neden olarak gösterilmesi hedeflendi.

Buna göre kampanyanın temel söylemi, Pedro Sanchez’i yalnızca İsrail’i eleştirdiği için hedef almakla sınırlı kalmayıp, kamuoyu önünde onu yolsuz, suça bulaşmış ve İsrail karşıtı bir siyasetçi olarak yeniden tanımlamaya yöneldi. Siyasi tutuma yönelik eleştiriden kişisel itibarsızlaştırmaya geçiş ise, Misbar tarafından tespit edilen kampanyanın özünü oluşturdu.

Kampanyanın büyütülmesine katılan hesaplar

Yapılan inceleme, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve eşi Begona Gómez’e yönelik saldırının yönlendirilmesinde etkili bir dizi hesabın yer aldığını ortaya koydu. Bu hesaplar; İsrail yanlısı hesaplar, İspanyol ve Avrupa sağ çevreleriyle bağlantılı hesaplar ile Fransızca ve İngilizce paylaşım yapan hesaplar arasında dağıldı. Söz konusu hesaplar, özellikle yolsuzluk ve nüfuz istismari suçlamalarına dayanan söylemleri yayarak veya yeniden dolaşıma sokarak kampanyanın büyütülmesine katkı sağladı; ayrıca Sanchez’in İsrail ve İran’a yönelik savaş konusundaki tutumunu hedef aldı.

Acción y Comunicación sobre Oriente Medio - ACOM: İsrail yanlısı bir İspanyol lobi kuruluşudur. İspanya - İsrail ilişkilerini savunma ve Tel Aviv’i eleştiren söylemlerle mücadele alanında faaliyet göstermektedir. Kuruluş, Sanchez’e yönelik saldırıya onlarca paylaşımla katılmış; siyasi tutumları ile hükümeti ve eşiyle ilgili iç suçlamalar arasında bağ kuran içerikler yayımlamıştır.

Spain4Israel: İsrail yanlısı İspanyol hesaplardan biridir. Kampanyanın büyütülmesine, İsrailli yetkililer ve kanaat önderlerinin paylaşımlarını yayıp yeniden dolaşıma sokarak katkı sağlamış; ayrıca Sanchez’i eleştiren ve hükümetini İsrail karşıtı bir tutumla suçlayan içerikler paylaşmıştır.

SissiEmperatriz: Arjantin kökenli İsrailli bir aktivist ve sosyal medya etkileyicisidir. Sanchez’e yönelik tekrarlanan saldırılarda öne çıkan hesaplardan biri olmuş; özellikle İsrail’e yönelik tutumları ile İran’a destek verdiği iddiaları ve eşine yöneltilen suçlamalar arasında bağ kuran paylaşımları geniş etkileşim almıştır.

SIMON WEINBERG: Fransızca paylaşım yapan İsrail yanlısı bir hesaptır ve açık bir kişisel kimlik sunmamaktadır. Sanchez ve eşine yönelik Fransızca içerikler yayımlayarak kampanyanın İspanyolca konuşmayan kitlelere taşınmasına katkıda bulunmuştur.

Raph Israël: Fransızca paylaşım yapan İsrail yanlısı bir hesaptır ve mevcut verilere göre nispeten yeni bir hesaptır. İsrail’e yönelik tutumları ve eşine ilişkin dolaşımdaki suçlamalar üzerinden Sanchez’i hedef alan içerikler paylaşmıştır.

İsrail Dışişleri Bakanlığı: Bakanlığın resmi hesabı Sanchez’e yönelik saldırıya katılmış, bu çizgiyi İsrail Diaspora Bakanı da takip etmiştir. Bu paylaşımlar, İsrail yanlısı hesaplar tarafından geniş ölçüde yaygınlaştırılarak kampanyaya resmî ve yarı resmî bir boyut kazandırmıştır.

Jaime de Erenguer: İspanyol sağ siyasetçi ve VOX üyesidir. İsrail ve İran konularındaki tutumları nedeniyle Sanchez’i hedef almış; paylaşımları, Madrid’in Tel Aviv ve Washington ile ilişkilerinin gerilmesinden Sanchez hükümetini sorumlu tutan İspanyol sağ söylemiyle örtüşmüştür.

Visegrád 24: Polonya kökenli, geniş etki alanına sahip Avrupa merkezli sağ eğilimli bir hesap ve platformdur. Sanchez ve eşine yönelik saldırılara, yolsuzluk ve siyasi suçlamalara odaklanan içeriklerle katılmış; sınır ötesi etki kapasitesi sayesinde kampanyanın İspanya dışına taşınmasına katkı sağlamıştır.

Şüpheli hesaplar

Bilinen ve etkili hesapların yanı sıra, Misbar kampanyanın büyütülmesinde düşük güvenilirliğe sahip çok sayıda hesabın da rol aldığını tespit etti. Bu hesapların analizinde, benzer göstergeler paylaştıkları görüldü; bunlar arasında sınırlı takipçi sayısı, açık bir kişisel kimliğin bulunmaması, düşük özgün içerik üretimi ve aynı içeriğin kısa zaman aralıklarında tekrar tekrar paylaşılması veya yeniden dolaşıma sokulması yer aldı.

İnceleme sonuçlarına göre, bu göstergeleri taşıyan hesapların sayısı yaklaşık 16 bine ulaştı. Bu durum tek başına söz konusu hesapların otomatik (bot) hesaplar ya da organize bir ağın parçası olduğunu kanıtlamasa da, Sanchez ve eşi Begona Gomez’i hedef alan söylemlerin etkileşimini artırmaya katkı sağlayan bir dijital büyütme (amplifikasyon) modelinin varlığına işaret ediyor.

 

 

Kaynakça : Misbar