TBMM 1 Ekim'de Açılıyor: Yeni Yasama Yılında Masadaki Düzenlemeler ve 2027 Bütçe Takvimi

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 28. Dönem 5. Yasama Yılı'na 1 Ekim 2026 Perşembe günü saat 14.00'te yapılacak özel oturumla başlıyor. Genel Kurul 6 Ekim Salı günü çalışmalarına dönerek ilk olarak Türk Kızılayı'na ilişkin 9 maddelik kanun teklifini ele alacak. Yeni dönemde nafaka düzenlemesini içeren 13. Yargı Paketi ile tütün ürünlerine yönelik kanun teklifi gündeme gelirken, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin en geç 17 Ekim'de Meclis'e sunulması gerekiyor.

11 Ağustos 2026'da tatile giren TBMM Genel Kurulu, yaklaşık yedi haftalık aranın ardından yeniden toplanıyor. Meclis, 4. Yasama Yılı'nda 21 kanun teklifi ile 15 uluslararası anlaşmayı kabul etmiş; tatil öncesi son olarak Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'u yasalaştırmıştı. Yeni yasama yılının açılış oturumunda gelenek gereği Cumhurbaşkanı'nın milletvekillerine hitap etmesi bekleniyor.

Genel Kurul 6 Ekim’de Kızılay teklifiyle başlıyor

Genel Kurul'un yeni dönemdeki ilk gündem maddesi Türk Kızılayı'na ilişkin 9 maddelik kanun teklifi olacak. Teklifle Kızılay'ın afet ve acil durumlar ile savaş dönemlerinde hastalıkların önlenmesine yönelik çalışmalar yapabilmesi için hukuki altyapı oluşturuluyor. Düzenleme, afet, savaş ve çatışma bölgelerinde görev yapan Kızılay personeline nakdi tazminat ödenmesini ve kurumun savaş dönemlerinde esir değişimlerinde aracı olarak görev yapabilmesini de öngörüyor.

13. Yargı Paketi: Süresiz nafaka kalkıyor

Yeni yasama döneminde Meclis'e sunulması planlanan 13. Yargı Paketi'nin en dikkat çeken başlığını nafaka düzenlemesi oluşturuyor. Planlanan düzenlemeye göre süresiz nafaka uygulaması kaldırılacak; nafaka süresi, evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısı kadar olacak. Çalışamayacak durumda olan veya ileri yaştaki kadınlar için mahkemeye daha uzun süreli nafakaya hükmetme imkânı tanınması planlanıyor.

Paketle boşanma davalarının işleyişi de değişiyor. Öncelikle boşanma davası görülerek çiftlerin ayrılığına karar verilecek; davaların uzamasına yol açan nafaka, mal paylaşımı ve velayet konuları ise ayrı davalarda ele alınacak.

Tütün düzenlemesi: okul ve hastane çevrelerinde sigara yasağı

Yargı paketinin ardından sigara ve tütün ürünlerinin kullanımını azaltmaya yönelik kanun teklifinin Meclis'e sunulması bekleniyor. Teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle:

•       Okul ve hastane çevrelerinde sigara kullanımı yasaklanacak.

•       Park, bahçe ve çocuk oyun alanlarında tütün ürünlerinin görünürlüğü azaltılacak.

•       Satış noktalarında tütün ürünleri kasa arkasından kaldırılacak.

•       Sigara satışı elektronik sistem üzerinden yaş doğrulamasıyla yapılacak.

2027 bütçe takvimi nasıl işleyecek?

Anayasa gereği merkezi yönetim bütçe kanunu teklifinin mali yılbaşından en az 75 gün önce, yani en geç 17 Ekim'de TBMM'ye sunulması gerekiyor. 6 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda belirlenen ödenek tavanları ve gelir tahminleri doğrultusunda hazırlanan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, 2025 Yılı Kesin Hesap Kanunu Teklifi ile birlikte Plan ve Bütçe Komisyonu'nun önüne gelecek.

Geçen yılın takvimi: komisyonda bir ay, Genel Kurul’da 14 gün

2027 bütçesinin görüşme takvimi Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından teklifin sunulmasının ardından belirlenecek. Bir önceki yıl 2026 bütçesi için süreç, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 23 Ekim'de komisyona yaptığı sunumla başlamış, komisyon görüşmeleri 28 Kasım'da tamamlanmıştı. Genel Kurul'daki bütçe maratonu ise 8 Aralık'ta başlayıp kesintisiz 14 gün sürmüş; bütçenin tümü üzerindeki görüşmelerin ardından kamu idarelerinin bütçeleri 9 turda ele alınmış ve kanun teklifi 20 Aralık'ta oylanmıştı. Genel Kurul bütçe görüşmelerinde ilk ve son gün saat 12.00'de, resmi tatiller dahil diğer günlerde saat 11.00'de toplanıyor.

Aynı takvimin izlenmesi hâlinde 2027 bütçesinin komisyon görüşmelerinin ekim sonunda başlayıp kasım sonunda tamamlanması, Genel Kurul görüşmelerinin ise aralık ayının ikinci yarısında sonuçlanması bekleniyor. Bütçe maratonunun yanı sıra Türk askerinin yurt dışı görev sürelerine ilişkin tezkereler ile ekonomi alanındaki torba kanun tekliflerinin de yeni dönemde Meclis mesaisinde yer alması öngörülüyor.