Sudan Ordusu Kordofan’ı Kaybederse Savaşın Kaderi Değişir mi?

Hızlı Destek Güçleri’nin (HDK) Mart 2025’te Hartum’un merkezinden çekilmesinden bu yana, HDK Komutanı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) dikkatini batıya, Faşir şehri hariç topraklarının büyük kısmı kendi kontrolü altında olan Darfur ve Kordofan’a çevirdi.  

HDK güçleri, Darfur’u Sudan’ın geri kalanına bağlayan kritik bir kavşak olan Kordofan’ın kontrolünü ele geçirmeye çalışarak, ordunun ikmal hatlarını kesmeyi ve hayati hedefleri vurmayı amaçlıyor.   

Ordu ise savaşı kazanmak için ters yönde, Darfur’a doğru ilerlemeye çalışıyor.  

Diğer yandan, Kuzey Darfur’daki Faşir kenti, Sudan ordusunun kontrolü altında kalmaya devam etse de haftalardır HDK tarafından kuşatma altında tutuluyor. Bu durum, yiyecek ve ilaç girişini, sivillerin ise çıkışını engelliyor.  

Birleşmiş Milletler (BM), tıbbi malzeme sıkıntısının yaşandığı, sağlık altyapısının ciddi şekilde kötüleştiği ve insani yardım ulaştırılmayan kentte 740 binden fazla kişinin açlık riskiyle karşı karşıya olduğunu tahmin ediyor.  

Analistler, Kordofan düşerse, savaşın seyrinin tamamen değişeceğini, Kordofan’ın sahibi olan tarafın, Sudan’ın merkezi ve Darfur’a giden yolun da sahibi olacağına dikkat çekiyor.  

Öte yandan, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, dün yaptığı konuşmada, isyancı güçler bölgeden atılana ve şehirler boşaltılana kadar Faşir ve Kordofan’da çatışmaların süreceğini belirtti.  

Burhan açıklamasında, “Hartum şiddetli çatışmalara sahne oldu ve Hızlı Destek Kuvvetleri burayı kolay kolay terk etmedi. Ordu, onu geri almak için on binlerce şehit verdi. Tüm Sudan’ın kurtuluşuna kadar da mücadelemizi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.  

 SİHA savaşı  

HDK’nin geçtiğimiz mayıs ayında silahlı insansız hava araçları (SİHA) ile Port Sudan’a düzenlediği saldırı, “Artık hiçbir şehir güvende değil” mesajı taşıyordu. Ayrıca, çatışmaya SİHA’ların güçlü bir şekilde dahil olduğunun da işaretiydi.  

Kordofan ve Darfur çatışmalarında, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Berbera ve Bosaso’daki lojistik üsler ve gayri nizami hava koridorları aracılığıyla HDK’ye gönderdiği SİHA’lar önemli bir aktör haline geldi.  

Sudan ordusunun, haziran ayında Libya sınırındaki Uveynet bölgesinden çekileceğini duyurması, HDK’nin ülkenin Çad, Mısır ve Libya sınırlarına kısıtlama olmaksızın malzeme ulaştırması için bir fırsatı temsil ediyordu.  

Bu bağlamda, söz konusu sınır bölgesinin kontrolü, HDK’nin ikmal hatlarını kolaylaştırmış gibi görünüyor.  

Faşir kıtlıkla karşı karşıya  

Bu arada Faşir’de insani durum felaket boyutunda kötüleşiyor.   

UNICEF, geçen ay Kuzey Kordofan’ın Bara kentinde meydana gelen bombalı saldırıda 35 çocuk ve iki hamile kadının öldüğünü doğrularken, BM aynı olayda HDK tarafından en az 60 sivilin öldürüldüğünü açıkladı.  

Temmuz ayının sonuna gelindiğinde, Kuzey Kordofan adeta “tam bir felç” evresine girdi. Yardım kuruluşları yardım ulaştıramadı, BM birbiri ardına uyarılarda bulundu.  

Kordofan’ın ötesinde: Sudan gerçek bir parçalanmanın eşiğinde mi?  

Sudan’daki savaş, yılın başından bu yana ordu ile silahlı milisler arasındaki basit bir iç çatışmanın ötesine geçerek, çok taraflı bir çatışmaya dönüştü.  

Çatışma genişleyip devam ederken, Sudan iki seçenekle karşı karşıya ve her iki taraf da diğerine aşağıdakilerden birini dayatmaya çalışıyor:  

• Bölgesel desteğe (Mısır, Türkiye, Katar) ve bazı İslamcı hareketleri de içine alan iç ittifaka dayanan, merkezi kontrolü yeniden tesis etmeye çalışan bir ordu. 
• Silah zoruyla bir oldubittiyi dayatan, dışarıdan (BAE) destek alan ve Sudan içindeki bazı sivil güçlerle ittifak kuran paramiliter bir milis gücü.  

Öte yandan HDK, Nisan ayında Darfur’da paralel bir hükümet ilan etti. Bugün, Kordofan’da düşen her köyle birlikte sınırlar yeniden çiziliyor. Bu gelişmeler ışığında, dile getirilmese bile, bölünme sorunu artık göz ardı edilmiyor.  

Sudan, 15 Nisan 2023’ten bu yana, Abdulfettah Burhan liderliğindeki Sudan ordusu ile Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) liderliğindeki HDK milisleri arasında bir savaşa tanıklık ediyor.   

BM kuruluşlarına göre, bu savaş son derece karmaşık insani koşulların yanı sıra milyonlarca insanın yerinden edilmesine ve mülteci durumuna düşmesine neden oldu.