Senegal Türkiye Modelinden Nasıl İlham Alıyor?

Senegal Başbakanı Ousmane Sonko’nun geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaret ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi, Cumhurbaşkanı Bassiro Diomaye Faye ve PASTEF partisinin, ulusal çıkarları sağlamaya yönelik “egemen” bir diplomasi benimseme yönündeki seçim vaatleri ışığında, Senegal’in dış politika haritasının yeniden çizildiğinin güçlü bir göstergesi oldu.  

Sonko’nun ziyareti yalnızca bir resmi toplantı değil, aynı zamanda bu yeni vizyonun ilk pratik uygulamasını temsil etti. Diğer yandan, Senegal Cumhurbaşkanı Bassiro Dimouye Faye’nin Haziran 2024’te seçimi kazanmasının ardından ilk durağı Türkiye oldu.  

Faye’nin bu adımı, Senegal’in Türkiye ile stratejik ortaklık kurma niyetini gösterirken, Ankara da bu hamleyi memnuniyetle karşıladı.  

Bu bağlamda, Türkiye’nin Afrika kıtasındaki nüfuzu artarken, Ankara ilişki ağını geleneksel çerçevelerin ötesine taşıma hedefiyle birçok ülke için önemli bir ekonomik ve diplomatik ortak haline geldi.  

Cumhurbaşkanı Erdoğan yönetimindeki Türkiye, Yeni Senegal liderliği için egemenliğinden ödün vermeden ekonomik büyüme ve jeopolitik nüfuz elde eden yükselen bir güç olarak iyi bir örnek olarak görülüyor.  

Senegal’de iktidardaki PASTEF partisinden aktivist Amdy Mustapha Mbacke, Fokus Plus’a yaptığı özel açıklamada konuya ilişkin şunları söyledi:  

“Belki de Türkiye’nin tercih edilmesi stratejik olarak bilinçliydi. Çünkü Türk devleti, karmaşık bir küresel gerçeklikte siyasi egemenlik, ekonomik büyüme ve jeopolitik etkiyi başarmış yükselen bir güç olarak önemli bir model. Bu deneyimden ders çıkarmak ve onunla dengeli ortaklıklar kurmak, geleceğe yönelik net bir vizyonu yansıtıyor.”  

Konya’daki Necmettin Erbakan Üniversitesi’nden mezun olan Mbacke, “Bu ziyaret, Senegal’in yeni liderliğinin, halkımızın stratejik çıkarlarına yönelik egemen ve etkili bir diplomasi geliştirme yönündeki arzusunun açık bir göstergesidir” dedi.  

Senegal Başbakanı, Türkiye ziyaretinde oldukça sıcak bir şekilde karşılandı ve bu durum Ankara’nın da yeni Senegal yönetimiyle ilişkileri güçlendirme konusundaki isteğini gösterdi.  

Sonko, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile düzenlediği ortak basın toplantısında iki ülke arasındaki yakınlığı gösteren şu ifadeleri kullandı:  

“Söz konusu ziyaret bizim için çok önemli. Neden çok önemli? Çünkü tüm protokol kuralları dışında, kapalı kapılar ardında her zaman siz bizim büyük ağabeyimiz oldunuz ve her zaman bizim yanımızda durdunuz. Türkiye bizim için kardeş bir ülke. Her zaman bizim yanımızda olacaktır. Biz de her zaman Türkiye’nin yanında olacağız.”  

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’yi geliştirmek ve kalkındırmak için yaptığı çalışmaları hep büyük takdirle karşıladıklarını söyleyen Sonko, “Senegal Cumhurbaşkanı’nın da söylediği gibi, bugün Türkiye’yi dünyada başarılı bir ülke haline getirdiniz. Bize ilham veriyorsunuz, ilham vermeye devam edeceksiniz” diye konuştu.  

Türkiye ile Senegal arasındaki ilişkinin oldukça eskiye dayandığını ve dostane olduğunu vurgulayan Sonko, Türkiye’nin Batı Afrika’da ilk büyükelçiliğinin Senegal’de açıldığını söyledi.  

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Senegal Başbakanı Sonko’nun huzurunda iki ülke arasında şu 4 anlaşmayı imzalandı:  

• Türkiye Hükümeti ile Senegal Hükümeti Arasında Askeri Mali İş Birliği Anlaşması
• Türkiye Hükümeti ile Senegal Hükümeti Arasındaki 28 Ocak 2020 Tarihli Nakdi Yardım Uygulama Protokolü’ne Dair 1 Numaralı Değişiklik Protokolü
• Türkiye Hükümeti ile Senegal Hükümeti Arasında Film, Görsel-İşitsel ve Multimedya Ortak Yapımı ve İş Birliği Anlaşması
• Türkiye Yükseköğretim Kurulu ile Senegal Yükseköğretim, Bilimsel Araştırma ve İnovasyon Bakanlığı Arasında Yükseköğretim Alanında İş Birliğine Yönelik Mutabakat Zaptının 2025-2028 Yılları İçin Uygulama Protokolü

Sonko, ortak basın açıklamasında ekonomik ortaklığın önemine de vurgu yaparak, iki ülke arasındaki ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarma kararını memnuniyet ve takdirle karşıladıklarını kaydetti.  

Söz konusu hedefe ulaşabilmek için gereken ne varsa bunu yapmaya hazır olduklarını söyleyen Sonko, “Çünkü şunu biliyoruz ki her iki ülke arasındaki ilişki potansiyelini tam olarak kullanmıyoruz” ifadelerini kullandı.    

Türkiye’nin güçlü savunma sanayisini öven Sonko, “Bu bağlamda yapacağımız ortaklıkla, ülkemizi gerekli savunma araç ve gereçleriyle donatıp güvenliğini sağlayacağımıza dair inancımız tam” diye konuştu.  

Sonko, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmede Gazze ve Filistin konusunu da ele aldıklarını belirterek, şunları ekledi:  

“Sayın Cumhurbaşkanı, göstermiş olduğunuz liderlikten dolayı size şükranlarımızı sunarız. Çünkü bu soykırımın karşısında duran nadir liderlerden birisiniz. Size tebriklerimi iletmek isterim.”  

Öte yandan, Türkiye-Senegal ilişkileri, güçlü bir kültürel bir derinliğe sahip.  

İktidar partisine bağlı Modab Hareketi’nin bilimsel komite başkanı Cyrine Abdel Ahad Ghai, “Türkiye, sadece geniş bir medeniyete sahip bir ülke değil, aynı zamanda İslami derinlikle modernizmi birleştiren bir ülke” dedi.  

Türkiye’yi “ekonomik veya siyasi bir ortaktan önce gerçek bir kültürel ortak” olarak tanımlayarak, iki halkı birleştiren manevi ve kültürel bağlara dikkat çekti.  

Ghai, “Senegal’de bizim açımızdan, halkın ve gençlerin Türkçeye ve Türk eğitimine karşı açık bir ilgisi var” dedi.  

Türkiye’deki üniversitelerde eğitim görmüş ve dil konusunda uzmanlaşmış çok sayıda Senegalli genç bulunduğunu dile getiren Ghai, “Bunlar, Türkiye’nin Senegal’deki elçileri olup, çeviri yoluyla iki ülke arasında işbirliğini kolaylaştırmayı ve kültürel ve hayırseverlik alanlarında işbirliği ufukları açmayı amaçlıyor” diye ekledi.