Pakistanlı Bir Genç, Kripto Para Aracılığıyla Hükümetin Trump ile İlişkisini Nasıl Güçlendirdi?

Pakistan’ın en güçlü isimleri, geçtiğimiz Ocak ayında, İslamabad’ın merkezindeki gösterişli bir binada olağanüstü bir konuk olan, ABD Başkanı Donald Trump’ın kurucu ortaklarından olduğu kripto para birimi World Liberty Financial’ın CEO’su Zachary Witkoff’u ağırlamak için bir araya geldi. 

Davetli listesi, bağlayıcı olmayan ve henüz keşif aşamasındaki bir sabit coin anlaşmasının imza töreninden ziyade, bir devlet lideri için düzenlenen resmi karşılama törenini andırıyordu.  

Toplu fotoğrafta, Trump’ın danışmanı Steve Witkoff’un 32 yaşındaki oğlu, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve ülkenin fiili olarak en güçlü ismi kabul edilen Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in arasında yer aldı.

Münir’in diğer yanında ise son bir yıl içinde Washington–İslamabad ilişkilerini yeniden şekillendiren kilit isim dikkat çekti: Kendini “kripto adamı” olarak tanımlayan 35 yaşındaki Bilal bin Sakib.  

Üniversite eğitimini finanse etmek için tuvalet temizliği de dahil olmak üzere üç farklı işte çalıştığını söyleyen Sakib, aynı etkinlikte “World Liberty Financial” heyetinin ziyaretinin “Pakistan’ı haritaya koyduğunu” ifade etti.

Bitcoin diplomasisi

Pakistan, son dönemde “kripto diplomasisi” ya da Sakib’in ifadesiyle “Bitcoin diplomasisi” olarak anılan yaklaşımı kullanma konusunda dikkat çekici bir başarı sergiledi.  

Bu yaklaşım, Trump ile Mareşal Münir arasında gelişen ilişkiyi güçlendirirken, İslamabad’da Trump’ın aile işlerine gösterilen özel ilgi, giderek önem kazanan bir jeopolitik ilişkinin derinliğine işaret etti.  

Bu durum özellikle Pakistan’ın, küresel ekonomiyi sarsma riski taşıyan bir savaş bağlamında Washington ile Tahran arasında potansiyel arabulucu olarak öne çıkmasıyla daha da dikkat çekti. 

Steve Witkoff, geçen hafta Pakistan’ın 15 maddelik bir plan sunduğunu ve Trump’ın İran’a anlaşma yapması için tanıdığı 6 Nisan son tarihinden önce olası görüşmeler için İslamabad’ın gündeme geldiğini açıkladı. Pakistan’ın bu krizin çözümünde kendi çıkarları da bulunuyor. Zira İran’ın Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine kapatması durumunda ülke ciddi bir enerji krizi riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Beyaz Saray’da kişisel ilişkilerin önemi

Washington merkezli Atlantic Council’da Güney Asya uzmanı kıdemli araştırmacı Michael Kugelman konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Trump döneminde Beyaz Saray’daki politika oluşturma sürecinde kişisel ilişkilerin belirleyici önemi göz önüne alındığında, Pakistan kendisini arabulucu olarak konumlandırarak gerçek bir nüfuz elde etmiş olabilir” dedi.  

Kugelman, “Bu alışılmadık yönetimde, alışılmadık araçlar işe yarayabilir ve kripto paralar da buna kesinlikle dahil” diye ekledi.

Gölgeden sahneye

Bilal bin Sakib, geçen yıl nispeten hakkında pek bir şey bilinmeyen biriyken, Pakistan’ın en etkili isimlerinden biri haline geldi.

Dünyanın en büyük kripto para borsası Binance’in kurucusu Changpeng Zhao (CZ) başta olmak üzere kripto dünyasının önde gelen isimleriyle ortaklıklar kurdu.  

Ayrıca fon yöneticisi Cathie Wood, Bitcoin milyarderi Michael Saylor ve 2021’de Bitcoin’i yasal para ilan eden El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele gibi önemli figürlerle bir araya geldi. 

Ancak Sakib’e en büyük diplomatik ve ticari getiriyi sağlayan ilişki, Nisan ayında danışman olarak katıldığı “World Liberty Financial” ile kurduğu bağ oldu.  

Şirketin sözcüsü David Waxman’a göre, kamu görevine geçtikten sonra bu görevinden ayrılan Sakib, bu pozisyon için herhangi bir ücret almadı. 

Geçtiğimiz ay Sakib, Trump’ın Florida’daki Mar-a-Lago kulübünde Zachary Witkoff ve diğer yetkililerle çekildiği bir selfieyi paylaştı.  

Bu ziyaret, Pakistan’ın Manhattan’daki Roosevelt Oteli’nin yenilenmesi için ABD ile anlaşma yaptığı döneme denk geldi. Söz konusu anlaşmanın müzakerelerini ise Steve Witkoff yürüttü. 

Sakib, “Kripto sayesinde yeni kapılar açıldı, daha önce mümkün olmayan görüşmeler başladı ve karşılıklı güven oluştu. Kendimizi dünyaya yeniden tanıtma fırsatı yakaladık” dedi.

Dikkat çekici bir dönüşüm

Pakistan açısından tüm bunlar dikkat çekici bir kırılmaya işaret ediyor.  

Ülke, son on yılın büyük bölümünü iflasın eşiğinde ve diplomatik yalnızlık içinde geçirdi. Bu süreçte Washington, Pekin’i askeri ve ekonomik yükselişine karşı Yeni Delhi ile ilişkilerini güçlendirdi.  

Bu denge, geçen Mayıs ayında ani bir şekilde değişti. Pakistanlı generaller, Hindistan ile yaşanan silahlı gerilimin sona ermesini Trump’a bağladı.  

Ancak Yeni Delhi bu iddiayı kesin bir dille reddetti ve bu durum Hindistan ile Washington arasında aylar süren bir gerilime yol açtı. 

Her ne kadar Beyaz Saray daha sonra Hindistan ile ilişkilerini yeniden düzeltmiş olsa da Trump, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’e övgülerini sürdürdü. 

Şubat ayında düzenlenen Gazze Barış Kurulu toplantısında Trump, Münir’i “büyük bir general”, “harika bir adam” ve “ciddi bir savaşçı” olarak nitelendirdi.  

Pakistan ise buna karşılık Trump’a Nobel Barış Ödülü verilmesi çağrıları ve benzeri övgülerle yanıt verdi, kriptoyu da Beyaz Saray ile bağlarını güçlendirmek için bir araç olarak kullandı. 

Washington merkezli danışmanlık şirketi The Asia Group’un ortağı Uzair Younis, “Uluslararası yatırımcıların ilgisine ihtiyaç duyan bir ülke için ABD’nin kripto yönelimiyle uyum sağlamak sadece teknolojiyle ilgili değil, hızla değişen küresel düzende önemini vurgulayan açık bir mesajdır” değerlendirmesinde bulundu.

Kopuştan yakınlaşmaya

Henüz iki yıl öncesine kadar Pakistan, kripto paralarla herhangi bir ilişki kurmak istemiyordu. Düzenleyici kurumlar, dolandırıcılık, saadet zincirleri ve kara para aklama risklerini gerekçe göstererek sektörü uzun süre dışarıda tuttu.  

Ülke aynı dönemde yüksek enflasyon, ağır borç yükü ve eriyen döviz rezervleriyle mücadele ediyor, Uluslararası Para Fonu’nun kurtarma paketine bağımlı bir ekonomi sergiliyordu. 

Ancak 2024 itibarıyla tablo değişti. Ekonomideki toparlanma, Pakistan askeri kurumlarında kriptonun uluslararası diplomaside kullanılabilecek bir koz olabileceği yönünde bir farkındalık yarattı.  

Ülke hızla sanal varlık yasasını kabul etti, özel bir düzenleyici kurum kurdu ve küresel borsaları lisans başvurusu yapmaya davet etti.  

Ayrıca ulusal bir kripto rezervi oluşturulması önerildi ve yaklaşık yüzde 5’lik bir paya denk gelen 2000 megavatlık elektrik kapasitesi kripto madenciliğine tahsis edildi.

Hızlı yükseliş

Geçtiğimiz yılın Mart ayından itibaren Bilal bin Sakib art arda önemli görevlere getirildi. Önce Maliye Bakanı’nın kripto danışmanı, ardından Pakistan Kripto Konseyi Başkanı, sonra Başbakan’ın blokzincir ve dijital varlıklar özel danışmanı ve son olarak Pakistan Sanal Varlıklar Düzenleme Kurumu Başkanı oldu. 

Kısa sürede görece bilinmezlikten ülkenin en etkili isimlerinden birine nasıl dönüştüğü ise belirsizliğini koruyor. Hükümete katılma süreci sorulduğunda ayrıntıya girmeyen Sakib, yalnızca Maliye Bakanlığı’na işaret etmekle yetindi. 

Deneyimi sorulduğunda ise şu ifadeleri kullandı: “Özünde mesele bir fikri hayata geçirmektir. Ben bir trader değilim, bir inşa ediciyim. Ben bilim insanı değil, sanatçıyım.”

Tuvalet temizliğinden Britanya nişanına

Pakistan’ın ikinci büyük kenti Lahor’da doğan Sakib, kriptoya ilgisinin 2017’de Bitcoin’in tarihi yükselişi sırasında başladığını belirtiyor. O yıl Bitcoin’in fiyatı ocak ayında 1000 doların altındayken yıl sonunda 14 bin dolara kadar yükselmişti. 

Eğitim sürecinde İngiltere ile Pakistan arasında gidip gelen Sakib, üniversite yıllarında üç farklı işte çalıştı. Bunlar arasında üniversite marketinde kasiyerlik, raf düzenleme ve tuvalet temizliği de yer aldı.  

Londra Ekonomi Okulu’ndan sosyal inovasyon ve girişimcilik alanında yüksek lisans derecesi aldıktan sonra TED konuşmaları yaptı ve 2019’da kardeşiyle birlikte kurduğu “Tayaba” vakfı aracılığıyla yoksul kadınlara temiz içme suyu sağlama çalışmalarıyla Forbes listesinde yer aldı. 

Covid-19 salgını sırasında İngiltere’de “Million Meals” girişiminin kurucuları arasında yer alarak sağlık çalışanlarına ve ihtiyaç sahiplerine yemek ulaştırdı.  

Bu çalışmaları sayesinde eski Başbakan Boris Johnson ve kraliyet ailesinin takdirini kazandı ve Britanya İmparatorluğu Nişanı ile ödüllendirildi. 

Buna karşın, sosyal alandaki başarılarına rağmen kripto dünyasında kendine yer edinmekte zorlandı. LinkedIn profiline göre, kamu görevine atanmasından önceki dört yıl boyunca “The Coin Master” adlı küçük ölçekli bir şirkette çalıştı. 

Kendisini iki ila on çalışanı olan bir şirket olarak tanımlayan şirket, "Dijital tokenlerin üçüncü dünya pazarlarına ulaşmasına yardımcı olmak" sloganıyla faaliyet gösteriyor. 

Sakib, röportajda zor dönemler geçirdiğini kabul etmekle birlikte ayrıntıya girmedi, şu ifadelerle açıklamasını sürdürdü:

“Kripto dünyasında başarısızlık en iyi öğretmendir. Bu alanın resmi bir okulu yok. Deneyerek, hata yaparak ve her seferinde yeniden ayağa kalkarak öğrenirsiniz. Şunu biliyorum ki, duvara çamur atmaya devam ederseniz, bir kısmı mutlaka tutar.”

İlişki kurma sanatı

Bilal bin Sakib, Mart 2025’te Pakistan hükümetiyle resmi olarak çalışmaya başladıktan sonra kısa sürede etkisini göstermeyi başardı.  

Bir ay içinde, kısa süre önce ABD’de kara para aklamayla mücadeleye yönelik yeterli denetimleri sağlamadığı gerekçesiyle aldığı hapis cezasını tamamlayan Binance kurucusu Changpeng Zhao’yu Pakistan Kripto Konseyi’ne stratejik danışman olarak katılmaya ikna etti. Daha sonra Ekim ayında Trump, Zhao’yu affetti. 

Sakib, ziyarete ilişkin olarak “X” platformunda, üzerinde “Kripto para suç değildir” yazılı bir tişörtle yer aldığı fotoğrafını paylaşarak, “Şef Pakistan’a geldi. Güçlü bir şekilde ilerliyoruz, pozitif atmosfer kesintisiz!” ifadelerini kullandı. 

Yaklaşık üç hafta sonra Sakib, Zachary Witkoff ve “World Liberty Financial” yetkililerini İslamabad’da ağırladı.

Ziyaret kapsamında şirket, Pakistan hükümetiyle sabit coinlerin benimsenmesine yönelik iş birliğini derinleştirmeyi amaçlayan bir “niyet mektubu” imzaladı. 

Pakistan, bu gelişmeyi büyük bir heyecanla duyurdu. Hükümet açıklamasında, “World Liberty Financial”ın “Donald Trump ve iki oğlu dahil olmak üzere Trump ailesi tarafından desteklendiği” ve Trump’ın “şirketi bizzat desteklediği” vurgulandı.

Lahor bahçelerinde büyük hedefler

Mayıs ayında Lahor’daki tarihi Şalimar Bahçeleri’nden paylaşılan görüntülü bir söyleşide Zachary Witkoff, Pakistan için geniş kapsamlı hedefler ortaya koydu.  

Bunlar arasında ekonominin dijitalleştirilmesi, değeri “trilyonlarca dolar” olarak ifade edilen nadir madenlerin tokenlaştırılması ve dünyadaki en büyük üçüncü bankasız nüfus grubuna dijital cüzdanlar ve sabit coinler gibi hizmetlerin sunulması yer aldı. 

Witkoff, Pakistan’ın “muazzam bir potansiyele sahip olduğunu” belirtti. 

Aynı ay içinde Sakib, Las Vegas’ta düzenlenen Bitcoin konferansında Pakistan’ı kripto dünyasında yükselen bir aktör olarak tanıttı.

Konferansa ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Trump’ın oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr. da katıldı. Her iki isim de “World Liberty Financial”ın kurucu ortakları arasında yer alıyor.  

Sakib, birkaç gün sonra Beyaz Saray’da dönemin Dijital Varlıklar Danışma Kurulu Direktörü Bo Hines ile bir araya geldi.

Himalaya tatilinden müzakere masasına

Bir sonraki ay Sakib, ABD’ye giden Pakistan ticaret heyetine son anda dahil edildi. 

Himalayalar’daki bir dağ tatilinde, telefon sinyalinin dahi zor çektiği bir ortamdayken acil bir mesaj aldı: “Washington’a gidiyorsun, çantanı hemen hazırla.” 

Gümrük tarifeleri konusunda deneyimi olmamasına, gündem hakkında bilgi sahibi bulunmamasına ve takım elbisesi dahi olmamasına rağmen fırsatı değerlendirdi. 

Washington’a varır varmaz bir ceket satın aldı ve ertesi sabah ABD’li ticaret yetkilileriyle masaya oturarak dijital varlıklar ve ticaret koridorları hakkında kendinden emin bir şekilde konuştu.  

Washington’dan ayrılmadan önce ise bir ticaret anlaşmasının çerçevesinin oluşturulmasına katkı sağladı.

Somut kazanımlar

Söz konusu anlaşma, Pakistan ürünlerine uygulanan ABD gümrük vergilerini yüzde 19’a düşürdü.  

Bu oran, birçok Asya ülkesine kıyasla daha düşük olurken, Hindistan ürünlerine uygulanan ve bir dönem yüzde 50’ye kadar çıkan tarifelerin de altında kaldı.

Ayrıca Trump yönetimi, uzun süredir Pakistan’ın talep ettiği üzere Belucistan Kurtuluş Ordusu’nu resmi olarak terör örgütü ilan etti. 

Öte yandan, ABD de bundan fayda sağlayabilir. Pakistan, stratejik konumdaki nükleer gücün yanı sıra, Washington’ın kritik mineraller için tedarik zincirlerini çeşitlendirmesine yardımcı olabilir. 

Eylül ayında ABD’li “US Strategic Metals” şirketi, nadir toprak elementlerinin geliştirilmesi için Pakistan ordusuna bağlı bir kuruluşla mutabakat zaptı imzaladı. 

Bunun yanı sıra Trump ailesinin işlerinin de Pakistan’ın dijital varlık piyasasına doğrudan ticari ilgisi bulunuyor.  

Maliye Bakanlığı verilerine göre ülkede 40 milyon kripto kullanıcısı bulunuyor ve işlem hacmi 300 milyar doları aşıyor.  

Bu durum, kronik enflasyonla mücadele eden halkın alternatif yatırım araçlarına yönelmesiyle açıklanıyor.

Ufukta riskler

Ancak özellikle yükselen petrol fiyatlarıyla birlikte birçok şey ters gidebilir. Ülkenin Uluslararası Para Fonu’na olan borçlarını ödemesi gerekiyor ve IMF, egemen kripto girişimlerine mesafeli yaklaşıyor.  

El Salvador’un Bitcoin’i benimsemesi sonrası IMF ile yaşadığı gerilim, bu alandaki risklere örnek olarak gösteriliyor. 

Öte yandan Trump, ilişkisi ne kadar yakın görünürse görünsün, herhangi bir lidere hızla sırt çevirebileceğini de kanıtladı. 

Geçen yıl Suudi Arabistan ile savunma anlaşması imzalayan Pakistan’dan, İran’a karşı savaşta bir şekilde yer almasını talep edebilir. Bu da Mareşal Munir'i çok zor bir duruma sokacak bir senaryo olurdu.

“Yıldızlar hizalandı”

Tüm bu belirsizliklere rağmen Sakib, Pakistan’ın genç nesillerinin teknik becerilerini geliştirmeye odaklanmış durumda.  

Amacı, ülke ekonomisinin güçlenmesini sağlamak ve Pakistan’ın her birkaç yılda bir IMF’ye başvurma döngüsünden çıkmasına katkıda bulunmak. 

Dünyayı saran tüm belirsizliklere rağmen ülkesinin doğru yönde ilerlediği konusunda iyimser görünüyor. 

Sakib, mevcut tabloya ilişkin iyimserliğini şu sözlerle dile getirdi: “Bu, mutlu tesadüfler ve doğru zamanlamanın birleşimi. Tüm yıldızlar hizalandı.”

 

 

Kaynak: Bloomberg — Fasih Mangi