Netanyahu Kaybetse Bile İktidara Nasıl Dönmeyi Planlıyor?

Kamuoyu yoklamaları, Benyamin Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi'ne 120 sandalyelik Knesset'te yaklaşık 20 koltuk verirken, Netanyahu ve hükümetini iktidardan indirmeyi hedefleyen Gadi Eisenkot liderliğindeki "Yeşer" Partisi'ni önde gösteriyor. Ancak mevcut tabloya göre iki taraftan hiçbiri tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa sahip değil. Söz konusu tablo, Arap partileri hesaba katılmadan, iktidar kampı ile ona muhalif "değişim kampı" arasında bir denge olduğunu gösteriyor. Anketler Arap partilerine ise 12 ila 14 sandalye arasında bir sonuç öngörüyor.

İsrail basınından Maariv, Netanyahu'nun açıklamalarının onun seçimi kaybedeceğine dair bir öngörüde bulunduğu anlamına gelmediğine dikkat çekti. Gazetenin haberine göre, Likud'u ve Netanyahu'nun seçim kampanyalarındaki tutumunu iyi bilen siyasi yetkililer, böyle bir sonuca varılmaması konusunda uyardı. Aynı kaynaklara göre Netanyahu'nun şimdiden yerleştirmeye çalıştığı mesaj, gelecek döneme dair de bir şey söylüyor: İktidarın kaybedilmesi durumunda bile bu, Netanyahu açısından Likud içinde bir "halef mücadelesi" başlatılması gerektiği anlamına gelmeyecek. Ayrıca bu bağlamda "kayıp" sözcüğü tek bir anlam taşımıyor. Siyasi çevrelerdeki değerlendirmelere göre, Netanyahu için asıl kritik soru Likud'un seçimlerde birinci mi ikinci mi sırada geleceği değil, rakiplerinin onsuz gerçekten bir hükümet kurup kuramayacağı. Kimse hükümet kuramaz ve yeni bir seçim turu zorunlu hale gelirse, Netanyahu Likud'un başında kalmaya devam edecek ve bir sonraki seçimde de merkezi oyunculardan biri olmayı sürdürecek.

Netanyahu, bundan önceki seçimde, 2021'de yaşanan senaryoya güveniyor. O dönem başbakanlığı kaybetmiş, yerine Haziran 2021'de Naftali Bennett ve Yair Lapid hükümeti kurulmuştu. O sırada Knesset kürsüsünden, Likud'un muhalefete gitmesi gerekiyorsa bunu "başı dik" şekilde yapacağını, ta ki İsrail'in başına yeniden geçene kadar bekleyeceğini açıklamıştı. Konuşmasını "geri döneceğim" diyerek bitirmişti ve nitekim Aralık 2022'de bu gerçekleşti; zira Bennett-Lapid hükümeti görev süresini tamamlayamadan, iç anlaşmazlıklar nedeniyle yeni seçime gitmeyi tercih etti.

Maariv'in haberine göre, Netanyahu'nun siyasi tutumuna hâkim olduğu belirtilen ancak ismi açıklanmayan kaynaklar, bu deneyimin bugün onsuz kurulacak muhtemel bir gelecek hükümete bakışını da etkilediğini değerlendiriyor. Konuya ilişkin siyasi çevreler şunları söylüyor: "Daha önce her şeyin bittiği izlenimi veren bir durum yaşadı. Onun bakış açısına göre, bekleyip mevcut koalisyonun zayıf noktasını tespit ediyor, ardından geri dönüyor. İktidarı kaybettiği son seferde Likud liderliğini bırakmamış, yaklaşık bir buçuk yıl sonra yeniden başbakanlığa dönmüştü."

Netanyahu'nun yakın çevresine yönelik açıklamaları, Likud içine de bazı mesajlar taşıyor. Partideki gelişmelere hâkim yetkililer şöyle diyor: "(Netanyahu'nun) bunu şimdi neden söylediğini sormamız gerekiyor." Bu yetkililere göre olasılıklardan biri, herkesin onun siyasi arenada kalmaya devam edeceğini anlamasını istemesi ve kimsenin ondan sonraki güne hazırlanmaya başlamaması gerektiğini vurgulamak istemesi. Söz konusu kaynaklara göre bugün Likud içinde örgütlü bir isyana dair herhangi bir işaret bulunmuyor, ancak parti üst düzey yetkilileri için bu mesajı görmezden gelmek zor. Likud içindeki güç dengesine hâkim kaynaklara göre, bugün itibarıyla partinin parlamento grubunun üçte birini oluşturacak, seçim kaybını Netanyahu'ya karşı anlık bir adıma dönüştürebilecek bir grup belirlemek zor.

Grubun üçte birini bir araya getirme güçlüğünün yanı sıra Netanyahu, bir kısmını yıllar içinde kendisinin de sağlamlaştırdığı parti içi düzenlemelerden de yararlanıyor; bu düzenlemeler, bir seçim kaybını Likud liderliği için anlık bir yarışa dönüştürmeyi zorlaştırıyor. Son ön seçimlerin ardından oluşan yeni liste yapısı da böyle bir adımı daha da güçleştiriyor; zira yıllardır Likud içinde bağımsız güce ve etkiye sahip kabul edilen, kendi tabanları bulunan ve aday listelerinde üst sıralarda yer alan bazı milletvekilleri ile bakanların konumu geriledi.

İbranice yayının vardığı sonuca göre Netanyahu, her durumda mevcut tablodan yararlanabilir: Likud'un daha az sandalye alması, bazı daha bağımsız isimlerin Knesset'e girmesini baştan engelleyebilir; bu da ona karşı destek toplayabilecek grup milletvekili sayısını azaltır. Likud daha iyi bir sonuç elde ederse ise parti liderine karşı bir adım atma motivasyonu kendiliğinden zayıflayacaktır.

Netanyahu seçim kampanyasını resmen başlattı

Bununla bağlantılı olarak Netanyahu, Perşembe akşamı Likud Partisi'nin seçim kampanyasını resmen başlattı; her ne kadar diğer partiler gibi kampanya fiilen bir süredir devam etse de.

Netanyahu, oylamayı "sağ ile sol arasında net bir netleşme" olarak nitelendirdi; konuşmasını başta Gadi Eisenkot olmak üzere siyasi rakiplerine saldırmak için kullanırken, İran'ın nükleer programının durdurulması ve çeşitli cephelerdeki başarılar konusunda övgüyü kendine mal etti. Netanyahu, İsrail'in bir soykırımdan kurtulduğunu, İran'ın nükleer bomba üretmenin eşiğinde olduğunu, ancak zamanında yapılan İsrail operasyonunun bunu engellediğini iddia etti.

Netanyahu ayrıca, kendisinin başında olmadığı bir hükümetin "ülkenin kalbinde bir Filistin devleti kuracağını" öne sürerken, aynı zamanda "seçim barajını geçemeyecek bir partiye oy verilmesi" ya da oyların rakiplerine gitmesi konusunda uyardı.
Kaynakça : Al-Araby Al-Jadeed