Netanyahu Ateşkesin İkinci Aşamasını Bilinçli Olarak Geciktiriyor

Filistin direnişi ile İsrail arasındaki rehine-Filistinli tutuklu takasına ilişkin anlaşmanın ikinci aşaması kasıtlı engellerle karşılaşıyor.   

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, arabulucuları yormak ve ilgili tarafları yan konularla meşgul etmek amacıyla ardı ardına krizler yaratarak, erteleme stratejisini sürdürüyor.   

Örneğin Netanyahu son olarak, 7. tur takası kapsamında Filistinli tutukluların serbest bırakılmasını erteledi.   

Buna karşılık Filistin direnişi, müzakerelere kendi ritmini dayatarak erteleme girişimlerini engelledi ve bir sonraki aşamaya geçilmesi gerektiğini vurguladı.    

Siyasi ve askeri baskılar Netanyahu’yu köşeye sıkıştırdı

Filistinli gazeteci ve siyasi yazar Fayed Abu Shamalah, Netanyahu’nun özellikle Gazze savaşı sırasında hedeflerine ulaşamaması ve İsrailli rehineleri geri alamaması nedeniyle artan siyasi ve askeri baskılar sonucunda takas anlaşmasını kabul etmek zorunda kaldığını söyledi.   

Konu hakkında Fokus Plus’a özel açıklamalar yapan Abu Shamalah, Netanyahu’nun Filistinli mahkumların listesini sorgulamak, İsrailli rehinelerin yaşadığına dair kanıt talep etmek ve mutabık kalınan şartların gerçekleştirilmediğini iddia etmek gibi çeşitli bahanelerle anlaşmanın uygulanmasını ertelemeye ve geçiştirmeye çalıştığını vurguladı.   

Filistinli gazeteci, bu ertelemenin Netanyahu’nun, özellikle de konuyu yönetmedeki başarısızlığı nedeniyle kendisini giderek daha fazla eleştiren İsrail toplumu karşısındaki kaygı ve utanç durumunu yansıttığını söyledi.   

Bu durum nedeniyle Netanyahu’nun anlaşmanın ikinci aşamasına girmekten kaçındığına vurgu yapan Abu Shamalah şunları ekledi:   

“Çünkü bu, savaşın durdurulması, daha fazla Filistinli mahkumun serbest bırakılması ve Gazze Şeridi’nden çekilme de dahil olmak üzere savaş sonrası düzenlemeler hakkında konuşmaya başlamak anlamına geliyor.”   

Direnişin akıllı taktikleri İsrail’in planlarını bozdu

Abu Shamalah, Filistin direnişinin, İsrail’in bu erteleme yaklaşımına tamamen zıt bir strateji benimsediğini ve rehine konusunu taktiksel esneklikle ele aldığını dile getirerek, “Bu da İsrail’in anlaşmayı bozma girişimlerini başarısızlığa uğrattı” dedi.   

Filistin direnişinin, İsrailli yerleşimcilerin, savaş durdurulmadığı sürece kalan rehinelerin serbest bırakılmayacağını anlamaları için takas operasyonlarını tekrar tekrar ve örgütlü bir şekilde gerçekleştirmek istediğini söyleyen Abu Shamalah, “Bu durum Netanyahu üzerindeki iç baskıyı artırdı ve sonunda onu ikinci aşamaya girmeye zorladı” diye konuştu.   

Ayrıca direnişin, serbest bırakma törenlerini sahada ve siyasetteki kontrolünü gösterecek ve Gazze’deki konumunu güçlendirecek şekilde düzenleyerek takaslar sırasında gücünü göstermek istediğini de ekledi.   

Filistinli gazeteci, “Netanyahu hükümeti, özellikle ABD yönetiminin Ukrayna ve Orta Doğu’daki gerginlikler gibi diğer konularla meşgul olması nedeniyle, ABD’nin Gazze’deki savaşı sona erdirme yönünde artan baskısıyla karşı karşıya” dedi.   

Bu baskının, Netanyahu’yu haftalar süren tereddütten sonra bir müzakere heyeti göndermeye sevk ettiğini de vurguladı.   

Anlaşmanın ikinci aşamasında artan zorluklar ve engeller

Abu Shamalah, anlaşmanın ikinci aşamasının Gazze’den tamamen çekilme ve kuşatmanın kaldırılması gibi Netanyahu’nun her ne pahasına olursa olsun kaçınmaya çalıştığı hassas konuları içerdiğine dikkat çekti.     

Direnişin bunun çok iyi farkında olduğunun altını çizen Filistinli gazeteci, açıklamasını şu ifadelerle sürdürdü:   

“Bu nedenle, Netanyahu’nun büyük siyasi ve güvenlik tavizleri vermekten kaçınmak için ilk aşamayı uzatma girişimlerine rağmen, direniş ilk aşamayı hızlı bir şekilde sona erdirmek ve İsrail’i bir sonraki aşamaya geçmeye zorlamak istedi.”   

İkinci aşamaya ilişkin müzakerelerin de, özellikle bölgesel ve uluslararası çıkarların çakışması ve İsrail’in Gazze’nin geleceği ve direnişin silahsızlandırılmasına ilişkin koşullar dayatma girişimleri ışığında daha karmaşık olacağına vurgu yaptı.  

Netanyahu’nun oyalama stratejisi ve ilk aşamanın uzatılması 

Filistinli siyasi ve stratejik ilişkiler araştırmacısı Saed Ziad da, İsrail’in yedinci grup Filistinli mahkumları serbest bırakmasını, Hamas’ın dört İsraillinin cenazelerini teslim etmesine bağlamasının anlaşmanın bir ihlali olduğunu ifade etti.   

Ziad konuya ilişkin X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Filistin direnişinin, ilk aşamanın son takasıyla 22 Şubat Cumartesi günü serbest bırakılacak 6 İsrailli rehinenin teslimiyle tartışmaları bitirdiğine vurgu yaptı.   

Netanyahu’nun, herkesin dikkatini dağıtmak ve ikinci aşama müzakerelerini engellemek için art arda krizler ve ihlaller yaratmaya çalıştığının da altını çizdi.   

Ziad, İsrail başbakanının arabuluculara anlaşmanın ikinci aşaması için müzakerelere başlamaları yönünde baskı yapmak yerine, onları bir hafta boyunca mahkumlar konusuyla meşgul ettiğini ifade etti.   

Netanyahu’nun bir sonraki adımının ise arabulucuları Philadelphia Ekseni’nden çekilme konusunda iki hafta boyunca meşgul etmek olacağını ekledi.   

Anlaşmanın ilk aşamasını olgunlaştıran etkenlerin artık ikinci aşamayı olgunlaştırmak ve anlaşmayla ilerlemek için yeterli olmadığını belirten Ziad, açıklamasını şu ifadelerle noktaladı:   

“İkinci aşamada bu faktörlerin daha da geliştirilmesi, yani yeni faktörlerin devreye girmesi gerekiyor.”   

Uzun süren müzakerelerin ardından, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, 15 Ocak’ta İsrail ile Hamas arasında Gazze’de ateşkes ve İsrailli rehine-Filistinli mahkum takası konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu. Anlaşma 19 Ocak Pazar günü yürürlüğe girdi.   

Anlaşma iki taraf arasında 42’şer günlük üç aşamalı bir ateşkes ve takası öngörüyor.   

Anlaşmanın ikinci aşamasına ilişkin görüşmelerin de, birinci aşamanın başlamasından yaklaşık iki hafta sonra başlaması planlanıyordu.