Mogadişu Havalimanı'nın İnşasıyla Türkiye, Somali'yi Dünyaya Bağlıyor

Somali, Türk şirketi Favori LLC tarafından üstlenilen Mogadişu'daki Aden Adde (Mogadişu) Uluslararası Havalimanı'nın yeniden inşası ve işletmeye alınmasıyla kalkınma yolculuğunda yeni bir sayfa açıyor.

On yılı aşkın bir süre önce başlayan proje, yalnızca bir altyapı iyileştirmesi değil, aynı zamanda ülkeyi dış dünyaya bağlamak ve bölgesel hava taşımacılığı ile ticaretteki rolünü artırmak için stratejik bir adım olarak görülüyor.

Bu projeyle Türkiye, ekonomik yatırımla insani desteği ve tecrübe paylaşımını bir araya getirerek Somali’nin uzun vadeli kalkınma ortağı olduğunu bir kez daha teyit ediyor.

Dünyaya açılan bir kapı

Aden Adde Uluslararası Havalimanı, Somali’nin hava ve ticaret hareketliliğinin can damarı konumunda. Türkiye’nin gerçekleştirdiği modernizasyon sayesinde havalimanı, uluslararası standartlara kavuştu ve ülkenin dünyaya açılan bir numaralı kapısı hâline geldi.

Karayolu ağının zayıflığı ve tam donanımlı limanların eksikliği, havalimanının seyahat ve ticaret için stratejik bir merkez haline gelmesine katkıda bulundu ve böylece ulusal ekonomiyi destekleme ve Somali'nin yurtdışındaki imajını iyileştirme çabalarında kilit bir unsur haline geldi.

Afrika Araştırma ve Politika Çalışmaları Merkezi Genel Müdürü Muhammed Salih Ömer, havalimanının yenilenmesinin, projenin etkisinin yalnızca havalimanının geliştirilmesiyle sınırlı kalmayıp başkentin tamamına yayılması nedeniyle, ülkedeki güvenlik ve istikrar durumunun önemli bir göstergesi olduğuna vurgu yaptı.

Ömer, Fokus Plus'a verdiği röportajda, havalimanının ticari ve ekonomik ulaşım haritasının önemli bir parçası olduğunu ve yenilemenin yurt içi ve yurt dışı seyahatleri geliştirdiğini, güvenlik ve ekonomik ortamı iyileştirerek Somali'ye bölgesel ve uluslararası güvenin yeniden tesis edilmesine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Havalimanındaki her bakım veya geliştirme operasyonunun ülkenin istikrarına katkıda bulunduğunu ve Somali ile diğer ülkeler arasındaki hava yolu ağını genişlettiğini, bunun da ticaret, yatırım ve uluslararası bağlantıları olumlu yönde etkilediğini belirtti.

---

Aden Adde Uluslararası Havalimanı'nı yenileyen ve işleten Favori LLC Şirketi Genel Müdür Vekili Hakan Aydın, projenin "Somali altyapısında niteliksel bir sıçramayı temsil ettiğini ve ülkeyi dış dünyaya bağladığını" belirtti.

Aydın, 9 Ekim Anadolu Ajansı'na verdiği röportajda, şirketin 2013 yılından beri Somali'de faaliyet gösterdiğini, havalimanını uluslararası güvenlik standartlarına uygun olarak yeniden inşa edip işletirken sivil havacılık sektörünü geliştirmeyi, Türk uzmanlığını aktarmayı ve ülke ekonomisini güçlendirmeyi amaçladığını açıkladı.

Aydın, yurtdışından malzeme ithalatındaki güvenlik kısıtlamaları nedeniyle şirketin Somali'deki tüm inşaat, bakım ve işletme faaliyetlerini yerel beton ve asfalt üretim tesisleri aracılığıyla gerçekleştirdiğini sözlerine ekledi.

Yeni havalimanı terminali, iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğini yansıtan sembolik bir gelişme olarak, 2015 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla açıldı.

Aydın, Etiyopya, Mısır, Katar, Cibuti ve Uganda'dan havayollarının Mogadişu'ya düzenli uçuşlar gerçekleştirdiğini, Kenya Airways'in kargo hizmeti verdiğini, Tanzanya ve Suudi Arabistan şirketlerinin de yakında Aden Adde Uluslararası Havalimanı'na gelmeye hazırlandığını kaydetti.

Şirket, nakliye sektöründe ülkenin en büyük özel hava kargo terminalini inşa ederek ticareti ve Türk mallarının yerel pazarlara girişini kolaylaştırdı.

Türkiye'nin Somali'deki varlığının ekonomik alanın ötesinde insani ve kalkınma boyutlarına da uzandığını ifade eden Aydın, Türkiye'nin, eğitim, altyapı ve güvenlik alanlarında kapsamlı destek sağladığını ve Somali halkının Türkiye'ye güven ve sevgiyle baktığını ekledi.

Şirket şu anda 395'i Somalili olmak üzere 435 çalışan istihdam ediyor ve bunların çoğu ortak programlar aracılığıyla dil ve teknik eğitim aldılar. Şirket ayrıca, Mogadişu'daki en iyi konaklama tesislerinden biri ve Türkiye için gurur kaynağı olarak kabul edilen havalimanı bünyesinde 118 odalı bir otel inşa etti.

Stratejik ortaklık

Mogadişu Havalimanı'nın geliştirilmesi, Türk-Somali iş birliğinin yalnızca bir yönü değil; aynı zamanda devlet kurumlarının inşası ve Somali'nin uluslararası arenadaki konumunun güçlendirilmesi için daha geniş bir vizyonu temsil ediyor.

Ankara ve Mogadişu arasındaki ilişkiler, son on yılda insani yardım aşamasından eğitim, adalet, medya ve altyapıyı kapsayan stratejik bir ortaklığa dönüştü.

Ömer, Türkiye'nin Somali'ye ilk yatırımının ekonomik kazançtan ziyade savaş ve kıtlık dönemlerindeki insani yardım ve yardım çalışmalarından kaynaklandığını açıkladı. Destek daha sonra eğitim ve sağlık sektörlerine, ardından da yatırım ve altyapı geliştirmeye genişletildi.

Afrika Merkezi Direktörü, binlerce Somalili öğrencinin Türkiye'de eğitim gördüğünü ve gelecekteki kalkınma projelerine liderlik edebilecek nitelikli bir ulusal işgücünün gelişimine katkıda bulunduğunu belirtti. Bu, Türkiye'nin Somali'deki varlığını kapsamlı ekonomik ortaklıklara girmeden önce kademeli, insani ve kalkınmacı bir temele oturttuğunu gösteriyor.

Somali Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Daud Aweis Jama daha önce Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Mogadişu ziyaretinin "dünyanın Somali'ye bakış açısını değiştirdiğini" belirtmiş ve Türkiye'nin ülkeyi uluslararası topluma yeni bir ışık altında sunmada önemli bir rol oynadığını ifade etmişti.

Jama, 26 Eylül'de Anadolu Ajansı'na verdiği röportajda, Ankara'nın Somali'nin izolasyonunun kırılmasına katkı sağladığını ve terörle mücadelede ulusal güçlere geniş destek sunduğunu, bunun da güvenlik ve istikrarın artmasına yardımcı olduğunu söyledi.

Somali Adalet Bakanı Hasan Muallim Mahmud ise ülkesinin "çatışmadan çıktığına ve başta Türkiye olmak üzere dostlarının desteğiyle kurumlarını güçlendirdiğine" vurgu yaptı. Adalet, yargı ve eğitim alanlarındaki ikili iş birliğinin, iç istikrarın güçlendirilmesine ve devletin yasal ve kurumsal temeller üzerinde yeniden inşasına yardımcı olduğunu açıkladı.

Mogadişu Belediye Başkanı Hasan Muhammed Hüseyin, başkentte son yıllarda Türkiye'nin altyapı ve yol projelerine verdiği destek sayesinde kayda değer bir kentsel ve güvenlik rönesansı yaşandığına dikkati çekti. Şehrin daha güvenli ve istikrarlı hale geldiğini ve vatandaşların yıllar süren yerinden edilmelerin ardından geri dönmeye başladığını vurguladı.

Dolayısıyla, Türkiye'nin Somali'deki rolünün acil insani yardım sınırlarını aşarak, devletin yeniden inşasına ve kurumlarının geliştirilmesine katkıda bulunan kapsamlı bir kalkınma ortaklığına dönüştüğü açıktır. Bu durum, iki ülke arasındaki iş birliğini, insani kaygıları karşılıklı fayda ile birleştiren Afrika'da benzersiz bir model haline getiriyor.

Kapsamlı bir kalkınma vizyonu

Türk-Somali ortaklığı, altyapının ötesinde eğitim, güvenlik ve sağlık gibi alanları da kapsayan ve hem insan sermayesine hem de ekonomiye yatırım yapmayı temel alan kapsamlı bir kalkınma vizyonunu yansıtan bir modelle, giderek artan bir hızla devam ediyor.

---

Mogadişu'daki Türk varlığı artık yalnızca ekonomik değil; ülkedeki siyasi ve sosyal istikrarın temel taşı haline geldi.

Salih Ömer, Aden Adde Havalimanı'nın yenilenmesinin, istikrarı desteklemeyi ve Somali'nin doğal kaynaklarını sürdürülebilir ortaklıklar aracılığıyla yatırım yapmasını sağlamayı amaçlayan daha geniş kapsamlı bir projenin parçası olduğunu belirtiyor.

Havalimanının iyileştirilmesinin hava trafiğini artırdığını ve yabancı yatırıma kapı açtığını, bunun da tarım, hayvancılık ve hafif sanayi sektörlerinin canlanmasına katkıda bulunduğunu belirtti.

Havalimanlarının geliştirilmesinin ve çevre yollarının modernizasyonunun ürün ve insan dolaşımını kolaylaştırdığını ve başkenti ülkenin farklı bölgelerine bağladığını da ekleyen Omar, Somali'deki kalkınmanın, insani yardımları uzun vadeli ekonomik projelerle birleştiren çok yönlü Türk iş birliği sayesinde istikrarlı bir şekilde ilerlediğini belirtti.

Kapsamlı bir istikrar sağlamayı ve Somali'nin doğal kaynaklarına sürdürülebilir kalkınma ortaklıkları yoluyla yatırım yapmasını sağlamayı amaçlayan Somali'deki geniş Türk varlığının her iki ülkenin de çıkarına olduğunu vurguladı.