Mısır İstihbarat Başkanı Reşad’dan Libya’da Dengeleri Değiştirecek Temaslar

Mısır Genel İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hasan Reşad, Mısır ile Libya arasındaki sürekli istişare ve koordinasyonun yanı sıra iki ülke arasındaki ortak iş birliğini geliştirme çabaları kapsamında Libya’nın başkenti Trablus’a yaptığı ziyareti tamamladı. Libya Ulusal Birlik Hükümeti Medya Ofisi’nin aktardığına göre Reşad, pazar günü Trablus’ta Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ile bir araya geldi. Görüşmede taraflar, iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet edecek ve kalkınma çabalarını destekleyecek işbirliği imkanlarını ele aldı. Libya’daki siyasi gelişmeler de masaya yatırıldı.

Ulusal Birlik Hükümeti Medya Ofisi, iki tarafın, Libya’da güvenlik ve istikrarı destekleyen, ülkenin birliğini ve egemenliğini koruyan, ulusal kurumların birleştirilmesi ve barışçıl siyasi sürecin güçlendirilmesine katkı sağlayan koordinasyon ve istişarenin sürdürülmesi gerektiğini vurguladığını bildirdi.

Hasan Reşad, Trablus ziyaretinden önce Kahire’de, kendisini Libya Ulusal Ordusu olarak adlandıran yapının genel komutan yardımcısı sıfatını taşıyan Saddam Hafter ile görüşmüştü. 

Görüşmeye ABD Başkanı’nın Afrika İşleri Danışmanı Massad Boulos da katılmıştı. Bingazi’deki Temsilciler Meclisi hükümetine bağlı Libya Haber Ajansı, bugün yaptığı açıklamada görüşmenin Libya’daki siyasi gelişmelere ilişkin devam eden istişareler kapsamında gerçekleştiğini duyurdu. Açıklamaya göre görüşmede, Libya’daki siyasi sürecin desteklenmesi, Libyalı taraflar arasında görüş ayrılıklarının azaltılması, ulusal kurumların birleştirilmesi ve ülkede istikrarın güçlendirilmesine yönelik mekanizmalar ele alındı.

Geçen cumartesi günü Boulos, Kahire’de Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katıldığı bir toplantı düzenledi. Boulos, pazar günü X hesabından yaptığı paylaşımda, “Görüşmede Başkan Donald Trump’ın son dönemdeki kazanımları üzerine inşa etmenin ve bölge genelinde gerilimi azaltmayı, güvenlik ve istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan çabaların önemini vurguladık” ifadelerini kullandı.

Boulos, “Libya’nın birliğini, egemenliğini ve uzun vadeli istikrarını desteklemek için iş birliğimizi yeniden teyit ettik” dedi. Toplantıya katılanların, Libya’da çözüm için Birleşmiş Milletler yol haritasına destek verdiğini belirtti. Ayrıca Libyalı makamlar ve ülke genelindeki farklı taraflar arasında sağlanan önemli ilerlemenin memnuniyetle karşılandığını söyledi. Bu ilerlemeler arasında Trablus ve Bingazi arasındaki Libya mali anlaşması ile iki tarafın ABD Afrika Komutanlığı’nın düzenlediği askeri tatbikatlara ortak katılımı da yer aldı.

Boulos sözlerini şöyle tamamladı: “Libya’da siyasi, ekonomik ve güvenlik kurumlarının birleştirilmesi yönünde ilerlemenin sürdürülmesinin, ülke genelinde seçimlerin yapılması, kalıcı istikrarın sağlanması ve tüm Libyalılar için daha müreffeh bir geleceğin inşa edilmesi adına gerekli koşulları oluşturmak açısından temel önemde olduğunu vurguladık.”

Bu temaslar, Boulos’un öncülük ettiği Amerikan girişiminin Libya siyasetinde öne çıktığı bir dönemde gerçekleşiyor. Boulos, geçen çarşamba Financial Times gazetesine yaptığı açıklamalarda, tek ve birleşik bir hükümetin kurulması ve tüm kurumların birleştirilmesi üzerine kurulu bir Amerikan girişiminin bulunduğunu açıklamıştı. Bu açıklama, Boulos’un geçen yılın ortasından bu yana Trablus’taki Ulusal Birlik Hükümeti ile Halife Hafter liderliği arasında yürüttüğü müzakerelerde sağladığı ilerlemeleri siyasi düzeye taşıma çabası olarak yorumlandı. Söz konusu müzakereler sonucunda taraflar arasında 10 Nisan’da açıklanan mali anlaşma sağlanmış, ayrıca iki taraf ABD Afrika Komutanlığı’nın düzenlediği tatbikatlara ortak şekilde katılmıştı.

Boulos’un açıklamaları Libya’da farklı tepkilere yol açtı. Başkanlık Konseyi, Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi başkanlıkları, en geç Şubat 2027’ye kadar cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasını öngören ortak bir siyasi yol haritası ilan etti. Gözlemciler bu adımı, Trablus ve Bingazi yönetimleri arasında kademeli bir yakınlaşma sağlayarak yalnızca bu iki taraf arasında ortak bir otorite oluşturmayı hedefleyen Amerikan girişimini engelleme girişimi olarak değerlendirdi.

Üçlü açıklamanın ardından Hafter liderliği bir bildiri yayımlayarak Boulos’un girişimini memnuniyetle karşıladı ve ayrıntıların tamamlanması ve nihai formüle ulaşılması için sürece katılmaya hazır olduğunu duyurdu. Hafter liderliğine yakın 47 Temsilciler Meclisi üyesi de ortak bir açıklama yayımlayarak Amerikan girişimine destek verdiklerini ve bu girişime bağlı olduklarını ilan etti. Açıklamada girişimin, “Libya’daki etkin taraflar arasında görüşleri yakınlaştırmak, bölünmüşlüğü gidermek için siyasi çabaları birleştirmek ve kapsamlı bir ulusal uzlaşıya zemin hazırlamak” için mümkün bir kapı araladığı belirtildi.

Öte yandan Ulusal Birlik Hükümeti Amerikan girişimi konusunda sessizliğini korurken, ülkenin doğusundaki kurumlarda bu girişime ilişkin ayrışma ortaya çıktı. Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih’e yakınlığıyla bilinen Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler ve Uluslararası İşbirliği Komitesi, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in Libya’ya ilişkin açıklamalarını kınayan bir bildiri yayımladı. Komite, Vance’in sözlerini Libya’ya yönelik bir hakaret olarak nitelendirdi ve Washington’dan Libya meselesini ele alırken daha dengeli ve saygılı bir siyasi dil benimsemesini istedi.

Vance, televizyon açıklamalarında İran’da Libya’daki bölünme ve çöküş senaryosunun tekrarlanabileceği uyarısında bulunmuştu. Parlamento komitesi ise bu açıklamayı ABD’nin Libya dosyasına dahil olma süreciyle ilişkilendirdi. Komite, Temsilciler Meclisi’nin ABD ile karşılıklı saygı, ortak çıkarlar ve iç işlerine karışmama temelinde dengeli ve yapıcı ilişkiler kurmaya önem verdiğini vurguladı. Ayrıca bu tür açıklamaların iki ülke arasındaki ilişkilerin seyrine hizmet etmediğini ve güven ile karşılıklı anlayış düzeyine olumsuz yansıdığını belirtti.

Kaynakça : AL-Araby Al-Jadeed