Mesud Pezeşkiyan Kimdir? İran Cumhurbaşkanı’nın Hayatı ve Siyasi Kariyeri

İranlı kalp cerrahı ve siyasetçi Mesud Pezeşkiyan, 2024 yılında düzenlenen seçimleri kazanarak İran’ın dokuzuncu cumhurbaşkanı oldu. Sağlık Bakanlığı ve Meclis Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulunan Pezeşkiyan, reformcu kanadın desteklediği isimlerden biri olarak tanınıyor.

Mesud Pezeşkiyan kimdir?

Mesud Pezeşkiyan, İranlı doktor, siyasetçi ve İran Cumhurbaşkanıdır. Uzun yıllar kalp cerrahı olarak çalışan Pezeşkiyan, daha sonra Sağlık Bakanlığı, milletvekilliği ve Meclis Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulundu.

2024 cumhurbaşkanlığı seçiminde reformcu çevrelerin desteklediği aday olarak yarışan Pezeşkiyan, muhafazakâr aday Said Celili’yi yenerek göreve geldi.

Mesud Pezeşkiyan nerede ve ne zaman doğdu?

Mesud Pezeşkiyan, 29 Eylül 1954’te İran’ın Batı Azerbaycan eyaletine bağlı Mahabad kentinde doğdu.

Farsçanın yanı sıra Azerbaycan Türkçesi ve Kürtçe de konuşabilen Pezeşkiyan, İran’daki farklı etnik grupların yönetimde daha fazla temsil edilmesi gerektiğini savunan açıklamalarıyla tanındı.

Mesud Pezeşkiyan kaç yaşında?

29 Eylül 1954 doğumlu olan Mesud Pezeşkiyan, Temmuz 2026 itibarıyla 71 yaşındadır.

Mesud Pezeşkiyan’ın eğitimi ve doktorluk kariyeri

Pezeşkiyan, Tebriz Tıp Bilimleri Üniversitesinde eğitim aldı. Genel cerrahi eğitiminin ardından kalp cerrahisi alanında uzmanlaştı.

İran-Irak Savaşı sırasında cephe bölgelerinde sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde görev aldı. Daha sonra kalp cerrahı, akademisyen ve üniversite yöneticisi olarak çalıştı.

Mesud Pezeşkiyan’ın ailesi

Pezeşkiyan, 1994 yılında meydana gelen trafik kazasında eşini ve çocuklarından birini kaybetti. Kazanın ardından yeniden evlenmeyerek diğer çocuklarını tek başına büyüttü.

Mesud Pezeşkiyan siyasete nasıl girdi?

Pezeşkiyan’ın üst düzey siyasi kariyeri, Muhammed Hatemi’nin cumhurbaşkanlığı döneminde başladı. Önce Sağlık Bakan Yardımcısı, daha sonra Sağlık ve Tıp Eğitimi Bakanı olarak görev yaptı.

2008 yılında milletvekili seçilen Pezeşkiyan, sonraki yıllarda İran Meclisi Birinci Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi.

Mesud Pezeşkiyan nasıl cumhurbaşkanı oldu?

Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin 19 Mayıs 2024’te helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından İran’da erken seçim kararı alındı.

28 Haziran’da yapılan ilk turda hiçbir aday oyların yarısından fazlasına ulaşamadı. Pezeşkiyan ile Said Celili ikinci tura kaldı.

5 Temmuz 2024’te gerçekleştirilen ikinci turda Pezeşkiyan yaklaşık 16,4 milyon oy alarak İran’ın dokuzuncu cumhurbaşkanı seçildi. 30 Temmuz’da yemin ederek görevine başladı.

Mesud Pezeşkiyan’ın siyasi görüşü nedir?

Pezeşkiyan, İran siyasetinde reformcu ve ılımlı bir isim olarak tanımlanıyor. Yönetimde şeffaflığın artırılmasını, uzman kişilerin görevlendirilmesini ve halk ile devlet arasındaki güvenin güçlendirilmesini savunuyor.

Kadınların kıyafetleri nedeniyle sert yöntemlerle denetlenmesini eleştiren Pezeşkiyan, toplumsal kısıtlamaların azaltılması gerektiğini de belirtiyor.

Bununla birlikte İran’ın mevcut siyasi sistemine doğrudan karşı çıkmıyor ve değişimin sistem içerisinde gerçekleştirilmesi gerektiğini savunuyor.

Pezeşkiyan’ın ekonomi ve dış politika anlayışı

Pezeşkiyan, İran ekonomisindeki enflasyon, işsizlik ve uluslararası yaptırımların azaltılmasını öncelikli konular arasında gösteriyor.

Batılı ülkelerle gerilimin düşürülmesini, nükleer müzakerelerin yeniden canlandırılmasını ve yaptırımların kaldırılması için diplomasi yürütülmesini destekliyor.

Ancak İran’da dış politika, savunma ve nükleer program gibi stratejik alanlarda dinî liderlik ve güvenlik kurumları belirleyici olduğu için cumhurbaşkanının yetkileri sınırlı bulunuyor.

Mesud Pezeşkiyan neden önemli?

Mesud Pezeşkiyan’ın seçilmesi, İran’da sosyal kısıtlamaların hafifletilmesini ve dış ilişkilerin iyileştirilmesini isteyen kesimler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Doktorluktan cumhurbaşkanlığına uzanan kariyeri ve uzlaşmacı mesajlarıyla öne çıkan Pezeşkiyan’ın vaatlerini hayata geçirmesi ise İran’daki diğer siyasi güç merkezleriyle kuracağı ilişkilere bağlı bulunuyor.