Kuzey Kordofan'da Sudan Ordusu İlerliyor: Savaşın Seyrinde Bir Kırılma Noktası mı?

Sudan ordusuyla ittifak halindeki silahlı hareketlerin oluşturduğu ortak kuvvetler, resmi Sudan haber ajansı aracılığıyla yayımladığı bildiride şu ifadelere yer verdi:

 "Silahlı Kuvvetler, Ortak Kuvvetler ve destekçi güçler bugün (Pazar) Kuzey Kordofan eyaletindeki operasyon hatlarında yeni bir saha zaferi kazandı."

Bildiride ayrıca operasyonların "HDK milisine can ve teçhizat bakımından ağır kayıplar verdirdiği" belirtildi. Açıklamaya göre 54 zırhlı araç sağlam biçimde ele geçirilirken 62'den fazla araç tahrip edilerek yakıldı; çok sayıda milis mensubu hayatını kaybetti, geride kalanlar ise teçhizatlarını bırakarak savaş alanından kaçtı.

Üm Karfa ve Cüreycih bölgelerinin kontrolü

Bildiride ayrıca kuvvetlerin, Kuzey Kordofan'daki Üm Karfa ve Cüreycih bölgelerini temizleyerek halkın güvenliğini sağladıktan sonra kontrol altına aldığı vurgulandı.

Sudan ordusu da daha önce Pazar günü yaptığı açıklamada, Kuzey Kordofan eyaletindeki Üm Karfa ve Cüreycih bölgelerini HDK ile girilen çatışmaların ardından kontrolüne geçirdiğini ve Ubeyyid ile Omdurmân şehirlerini birbirine bağlayan ihracat yolunu tam anlamıyla güvence altına aldığını duyurmuştu.

Kuzey Kordofan'daki askeri ilerlemenin önemi nedir?

Afrika meselelerine odaklanan Sudanlı yazar Muhammed Şemseddin, bu gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde Ubeyyid şehri ile Kuzey Kordofan eyaletinin Sudan'da büyük stratejik önem taşıdığını vurguladı. Şemseddin'e göre bu bölge, ülkenin orta, batı ve güney kesimleri arasında bir köprü işlevi görürken ekonomik ve lojistik açıdan da kritik bir konumda bulunuyor.

Ordu savaşları kazanmaya yakın mı?

Şemseddin, Kahire'den Al Araby televizyonuna yaptığı açıklamada, eyaletin geniş tarım arazilerine ev sahipliği yaptığını ve çeşitli tahıl ile ürünlerin üretildiğini belirtti. Bölgenin komşu ülkelere ihraç edilen hayvan varlığı açısından da başlıca kaynaklardan biri olduğunu ve askeri operasyonlarla gıda maddelerinin taşınmasına hizmet eden ulaşım ağlarının önemli bir düğüm noktasını oluşturduğunu ekledi.

Ubeyyid şehrinin, bölgenin korunmasından ve buna bağlı ekonomik çıkarların güvence altına alınmasından sorumlu "Hicane" adıyla bilinen 5. Tümen'e ev sahipliği yaptığına da dikkat çeken Şemseddin, son üç günde yaşanan askeri gelişmelerin Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin hızla ilerlediğini ve Bara, Üm Siyale, Üm Karfa ile Üm Cüreycih gibi hayati bölgeleri yeniden kontrolüne geçirdiğini ortaya koyduğunu söyledi.

Şemseddin, bu gelişmelerin ihracat yollarını açtığını ve ikmal hareketini kolaylaştırdığını, bunun da Sudan ekonomisine olumlu yansıyabileceğini ve vatandaşlara bir nebze rahatlama sağlayabileceğini ifade etti. Ubeyyid şehrinin Darfur bölgesinden gelen çok sayıda yerinden edilmiş kişiyi barındırdığını hatırlatan Şemseddin, bölgedeki her türlü güvenlik değişikliğinin yüz binlerce sivilin yaşamını doğrudan etkilediğinin altını çizdi.

Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin artık belirleyici bir ilerlemeye daha yakın olduğunu değerlendiren Şemseddin, ordunun son dönemde operasyonları uygulamadan önce temkinli bir hazırlık sürecini esas alan bir yaklaşım benimsediğini vurguladı. Ordunun diğer ordularla kıyaslandığında silah temini konusunda güçlüklerle karşılaştığını, ancak askeri ihtiyaçların karşılanmasına yönelik kanalların mevcut olduğunu ve bu sürecin operasyonlar öncesinde hazırlık için zaman gerektirdiğini de sözlerine ekledi.

Öte yandan Şemseddin, Kuzey Kordofan'ın çeşitli bölgelerinde, özellikle sınırlı su kaynaklarına bağımlı köy ve ücra alanlarda sivillerin hedef alındığına dikkat çekerek uluslararası toplumu bölgedeki insani duruma gereken ilgiyi göstermeye davet etti.

90 günlük ateşkes ve Sudan ordusunun şartları

ABD'nin önerdiği 90 günlük ateşkes teklifine ilişkin ise Şemseddin, Sudan ordusunun ateşkes fikrine karşı çıkmadığını belirtti. Ordunun savaşın ilk ayından itibaren Cidde platformu başta olmak üzere müzakere süreçlerine dahil olduğunu ve belirli mutabakatlara varıldığını hatırlatan Şemseddin, insani yardımların etkilenen bölgelere ulaştırılmasını amaçlayan insani ateşkese "kimsenin karşı çıkmayacağını" söyledi. Ancak asıl sorunun, önceki anlaşmaların hayata geçirilmemesi ve karşı tarafın (milislerin) üzerinde mutabık kalınan koşullara uymaması olduğunu vurguladı.

Şemseddin'e göre temel koşullardan biri, silahlı grupların yerleşim alanlarından çekilip belirlenmiş mevzilere çekilmesiydi; ancak bu gerçekleşmedi. Bu durum askeri operasyonların sürmesine ve çatışmaların Kuzey Kordofan'ın yeni bölgelerine yayılmasına yol açtı.

Pazar günü sabahın erken saatlerinde Sudan ordusu, HDK ile girilen çatışmaların ardından Kuzey Kordofan eyaletindeki Bara, Cebre eş-Şeyh ve Üm Siyale şehirlerini kontrolüne geçirdiğini açıkladı.

Bara şehri, Kordofan ve Darfur bölgelerinin eyaletlerini Omdurmân üzerinden başkent Hartum'a bağlayan ulusal yol üzerinde yer alması nedeniyle stratejik önem taşıyor. Şehir, Ekim 2025'ten bu yana HDK'nın kontrolündeydi.

Üç Kordofan eyaleti (Kuzey, Batı ve Güney Kordofan), Ekim 2025'ten itibaren Sudan ordusu ile HDK arasında aralıksız çatışmalara sahne oluyor.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile HDK arasında süren bir savaşın içinde bulunuyor. BM ve uluslararası kuruluşların tahminlerine göre çatışmalar on binlerce kişinin hayatını kaybetmesine, yaklaşık 13 milyon kişinin ise yerinden edilmesine neden oldu.