Kürt Halkı ile SDG/YPG/PKK Ayrımı: Temsil İddiası, Vesayet Gerçeği

Suriye sahasında yaşanan gelişmeler değerlendirilirken en yaygın ve en yanıltıcı yaklaşımlardan biri, Kürt halkı ile SDG/YPG/PKK çizgisindeki silahlı yapıları aynı özneymiş gibi ele almaktır. Bu yaklaşım, yalnızca analitik bir hata değil; aynı zamanda Kürt toplumuna yönelik ciddi bir haksızlık ve siyasal çarpıtmadır. Oysa sahadaki toplumsal gerçeklik, Kürt halkı ile bu silahlı yapı arasında derin, yapısal ve giderek belirginleşen bir ayrışma olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.

Her şeyden önce Kürt halkı, tarihsel, kültürel ve sosyolojik açıdan son derece çoğulcu bir toplumsal yapıdır. Farklı siyasi eğilimlere, dini ve seküler yaşam tarzlarına, yerel aidiyetlere ve önceliklere sahiptir. Buna karşın SDG/YPG/PKK, dar bir ideolojik çerçeveye sahip, karar alma süreçlerini kapalı devre yürüten ve varlığını esas olarak silahlı güç üzerinden sürdüren örgütsel bir yapıyı temsil etmektedir. Bu iki özneyi eşitlemek, Kürt toplumunun iç dinamiklerini yok saymak anlamına gelmektedir.

Temsil meselesi bu ayrımın merkezinde yer almaktadır. Temsil, meşruiyet gerektirir; meşruiyet ise halkın özgür iradesine dayanır. Kürt halkı, SDG/YPG/PKK’ya ne serbest ve şeffaf seçimlerle yetki vermiştir ne de kendi geleceğini belirleme hakkını bu yapılara devretmiştir. Bu nedenle söz konusu yapıların “Kürtleri temsil ediyoruz” iddiası, toplumsal rızaya değil, fiilî güç ilişkilerine dayanmaktadır. Bu durum temsilden çok, vesayet kavramıyla açıklanabilir.

Sahadaki uygulamalar bu vesayet ilişkisini daha da görünür kılmaktadır. Zorla silah altına alma politikaları, gençlerin iradeleri dışında askerîleştirilmesi, farklı düşünen Kürt siyasetçilerin, kanaat önderlerinin ve sivil aktörlerin baskı altına alınması, bu yapıların Kürt toplumuyla kurduğu ilişkinin niteliğini açıkça göstermektedir. Uzlaşı, çoğulculuk ve diyalog yerine, itaat ve ideolojik sadakat beklentisi öne çıkmaktadır. Bu durum, Kürt halkının önemli bir kesiminde ciddi bir yabancılaşma yaratmıştır.

Ayrıca Kürt halkının temel talepleri ile SDG/YPG/PKK’nın siyasi ve askerî öncelikleri arasında da belirgin bir uyumsuzluk bulunmaktadır. Kürt toplumunun geniş kesimleri için güvenlik, ekonomik istikrar, eğitim, sağlık hizmetlerine erişim ve normalleşme hayati öneme sahiptir. Buna karşılık silahlı yapıların ajandası, bu gündelik ve somut talepleri çoğu zaman ikinci plana itmekte; ideolojik hedefler ve bölgesel güç mücadeleleri öncelik kazanmaktadır. Bu tercih, Kürtleri sürekli bir belirsizlik ve çatışma döngüsü içinde tutmaktadır.

Uluslararası alanda da benzer bir sorun yaşanmaktadır. Kürt halkı, çoğu zaman bu silahlı yapıların söylem ve eylemleri üzerinden tanımlanmakta, bunun siyasi ve güvenlik maliyetini kolektif biçimde ödemektedir. Oysa Kürtler, ne tek bir örgüte indirgenebilecek ne de bölgesel ve küresel aktörlerin vekâlet savaşlarının parçası olarak görülebilecek bir topluluktur. Bu tür genellemeler, Kürtlerin meşru taleplerini görünmez kılmakta ve onları sürekli krizlerle özdeşleştirmektedir.

Bu noktada altı çizilmesi gereken bir diğer husus da şudur: SDG/YPG/PKK’nın attığı her adımın bedelini Kürt halkı ödemektedir, ancak karar süreçlerinde Kürt halkının gerçek bir etkisi bulunmamaktadır. Çatışma derinleştiğinde zarar gören sivil yerleşimler, kesintiye uğrayan ekonomik hayat, göç etmek zorunda kalan aileler yine Kürtler olmaktadır. Buna karşın, kararları alan kadrolar çoğu zaman sahadan ve toplumdan kopuk bir pozisyonda durmaktadır.

Sonuç olarak, SDG/YPG/PKK Kürt halkını temsil etmez; temsil etmekten de giderek daha fazla uzaklaşmaktadır. Bu yapılar, Kürt toplumunun kolektif iradesini yansıtan siyasi aktörler değil; silahlı vesayet kuran, ideolojik olarak sınırlı ve toplumsal meşruiyeti zayıf yapılardır. Kürt halkının geleceği, bu tür yapılara mahkûm değildir. Aksine, Kürtlerin gerçek kazanımı; silahın gölgesinde değil, siyaset, hukuk ve toplumsal uzlaşı zemininde mümkün olabilir. Bu ayrımın net şekilde yapılması, yalnızca Kürtler için değil, Suriye’nin tamamı için daha gerçekçi ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmenin ön koşuludur.