Ankara’da Tarihi Ziyaret: Türkiye-Umman Zirvesi’nde Neler Ele Alınacak?

Umman Sultanı Heysem bin Tarık, bugün Türkiye’ye resmi ziyarette bulunacak. 

Heysem bin Tarık, ikili ilişkilerin yanı sıra ticaret, kültür ve akademik alanlarda işbirliğini güçlendirmesi beklenen ziyaret kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme gerçekleştirecek. 

Umman’ın Ankara Büyükelçisi Saif Raşid Jahwari, Heysem bin Tarık’ın Türkiye ziyaretinin, yakın dönemde iki ülke arasındaki ilişkiler tarihinde Umman’dan bu düzeyde gerçekleştirilen ilk resmi ziyaret olması bakımından tarihi bir önem taşıdığını söyledi. 

Ticaretin artırılması 

Ummanlı ekonomi uzmanı Dr. Ahmed Kashoob konuya ilişkin Fokus Plus’a verdiği demeçte iki ülke arasındaki tarihi ilişkilere dikkat çekti. 

Kashoob, Türkiye’nin Umman pazarından petrol ürünleri gibi ihtiyaçları ve Umman’ın da Türkiye’den özellikle teknik konular ve gelişmiş endüstrilerde ihtiyaç duyduğu şeylere atıfta bulunarak, “Sultan’ın Türkiye ziyaretinin iki ülke arasındaki ticaret hacmini arttırmasını bekliyoruz” dedi. 

Ekonomi uzmanı, iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 2 milyar dolara ulaştığına ve Umman Ulusal İstatistik ve Bilgi Merkezi tarafından yayınlanan istatistiklere göre sürekli büyüme ve artış yaşandığına dikkat çekti. 

Ayrıca söz konusu istatistiklere değinen Kashoob, “İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 yılının ilk sekiz ayında 208 milyon Umman riyali (540,8 milyon dolar) iken, 2024 yılında aynı dönemin sonunda 216 milyon Umman riyalini (561,6 milyon dolar) aştı” ifadelerine yer verdi.

Öte yandan, Umman’da yatırım yapmak ve çalışmak isteyen Türk iş insanları ve şirketlerinin sayısında önemli bir artış var. 

Ülkedeki Türk iştirakli kayıtlı şirket sayısı 2023 sonu itibariyle 423’e ulaşırken, bu şirketlerin toplam yatırım sermayesi 100 milyon Umman riyalini (yaklaşık 267 milyon dolar) aştı. 

Türk şirketlerinin Umman’daki faaliyetleri inşaat, toptan ve perakende ticaret, sanayi ve lojistik gibi çeşitli sektörleri içeriyor. 

Ziyaretin zamanlaması önemli 

Ziyaret, Türkiye ile Umman arasındaki ilişkilerin yanı sıra özellikle güvenlik ve ekonomik alanlarda yaşanan gelişmelere ek olarak, özellikle Lübnan’daki ateşkes, Gazze’de yeni bir ateşkes ile tutuklu ve rehine takasının yapılması ihtimaliyle değişen bölgesel koşullar ışığında gerçekleşiyor. 

Al-Roya Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Yardımcısı Madreen Maktoumiya, Umman Sultanı’nın Türkiye ziyaretine ilişkin Fokus Plus’a yaptığı açıklamada, Türkiye-Umman ilişkilerinin uzun yıllardır süren dostluk ve işbirliğine dayandığını söyledi. 

Ayrıca Maktoumiya, Heysem bin Tarık’ın “kardeşi” Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşeceği bu ziyaretle yaşanan umut verici sürecin, iki ülkenin çeşitli alanlardaki ortak çıkarlarına hizmet eden dikkate değer bir yakınlaşmayla taçlanacağını söyledi. 

Ziyaret sırasında yapılacak görüşmelerin, özellikle Orta Doğu ve bölgede pek çok sıcak gelişmenin yaşandığı bir dönemde daha da önem kazandığını vurguladı. 

Maktoumiya, bu ziyaretin iki ülke arasındaki işbirliği ve çeşitli alanlardaki karşılıklı yatırımların daha da artırılması yönündeki isteğin bir göstergesi olduğunu belirtti. 

Umman’daki Duqm Ekonomik Bölgesi’nde Türk sanayi bölgesinin tamamlanmasına yönelik mevcut adımlara övgüde bulunan Maktoumiya, açıklamasını şu ifadelerle sürdürdü; 

“Bu gelişme, Umman’ın sağladığı teşvik edici yatırım ortamından yararlanarak, iki ülke ekonomilerinin üretim, istihdam, gelir ve ihracat planlarının desteklenmesine önemli ölçüde katkıda bulunacak.” 

Maktoumiya, Türkiye’nin küresel ekonomik büyümede yükselen ülkelerden biri olmasının, iki ülke arasındaki ilişkilere dair önümüzdeki dönemlerdeki hedefleri yükselttiğinin de altını çizdi. 

Araştırmacı Dr. Mehmet Rakipoğlu, yapacak zirve konusunda “Filistin'le alakalı bir süreç için Türkiye Umman'ın desteğini isteyecek olabilir” dedi. 

Rakipoğlu’nun yorumuna “Ekonomik ilişkiler gündemde olur. Filistin meselesi siyasi bağlamda gündemde olur. Bunun dışında kültürel ilişkiler bağlamında bir medya eğitim gibi alanlarda ilişkilerde bir gelişme yönünde bir adım olabilir” ekle.  

Türkiye-Umman İş Konseyi’nin kuruluş anlaşması 1 Aralık 2006 tarihinde İstanbul’da İTO ve TOBB ile Umman Ticaret ve Sanayi Odası (OCCI) arasında imzalandı.  

Konseyin son toplantısı, 9-10 Nisan 2018 tarihlerinde Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleştirildi. 

İki ülke arasında diplomatik ilişkiler ve ortak bir tarih bulunuyor. Umman’ın Ankara Büyükelçiliği 1985 yılında, Türkiye’nin Maskat Büyükelçiliği ise 1986 yılında açıldı. 

Birçok alanda kayda değer büyüme ve gelişme yaşayan iki ülke arasındaki ilişkiler 16. yüzyıla kadar uzanıyor.