2024 Seçimler, Suikastlar ve Savaşlarla Dolu Bir Yıl

Dünya genelinde birçok ülkede enflasyon bu yıl nispeten düşmüş olsa da, seçmenler buna aldırış etmedi. 

Son birkaç yıldır gıdadan enerjiye kadar her şeyi etkileyen büyük fiyat artışları nedeniyle öfkelenen seçmenler, fırsat buldukları seçimler sırasında iktidar partilerini cezalandırdı. 

Enflasyonun etkisi birçok ülkede hala hissedilirken, iktidar partileri bu konudaki suçu seçimden seçime üstleniyor. 

Dünya genelinde yeni hükümetler 

ABD’de eski Başkan Donald Trump’ın ikinci kez başkan seçilmesi, ülkede yeni bir yönetimin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu durum ülke içinde demokratik kurumların, dışarıda ise diğer ülkelerle ilişkilerin test edilmesine yol açabilir. 

Enflasyonun körüklediği hükümetler karşıtı tepkiler, İngiltere, Botsvana, Portekiz ve Panama’da yeni hükümetlerin kurulmasına yol açtı. 

Güney Koreli seçmenler ise muhalefeti parlamentoya taşıyarak çoğunluğu oluşturdu ve bu şekilde Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol’u frenledi. 

Yoon Suk Yeol, Aralık ayı başında sıkıyönetim ilan etti. Ancak parlamento bu kararı kısa sürede bozarak, devlet başkanını görevden aldı. 

Diğer yandan, Avrupa ülkelerinin çoğunda düzenlenen seçimlerde aşırı sağ öne çıkarken, Fransa, Almanya, Japonya ve Hindistan’da yapılan seçimler sonucunda yaygın tartışmalara yol açan büyük siyasi değişimler yaşandı. 

Fransa’da sağ partiler daha önce görülmemiş bir ivme kazanarak, hükümeti göç ve güvenlik politikalarını yeniden düşünmeye zorladı. 

Almanya’da düzenlenen seçimler ise, ulusal kimlik ve egemenlik konularına odaklanan popülist partilerin yükselişiyle geleneksel ittifaklarda bir çatlağa neden oldu. 

Japonya’da yapılan genel seçimler de, Çin ve Kuzey Kore ile artan bölgesel gerilimlerin ortasında, ekonomik ve güvenlik reformları konusunda bir iç bölünmeyi ortaya çıkardı.  

İktidar ve muhalefet partileri arasında yoğun bir mücadeleye sahne olan Hindistan seçimlerinde ise, ekonomik ve sosyal konular seçmenlerin tercihlerini yönlendirmede önemli bir rol oynadı. 

Bu değişimler, artan ekonomik ve güvenlik sorunlarının etkisiyle siyasi ortamın yeniden şekillendirilmesine yönelik küresel bir eğilimi yansıtıyor. 

Ukrayna savaşı 

Rusya, seçim sürecinde pek fazla değişiklik yaşamayan tek ülke oldu.  

Vladimir Putin, Sovyet sonrası Rusya’da rekor olan yüzde 88 oy oranıyla yeniden devlet başkanı seçildi.  

Rusya bu yıl Ukrayna’ya karşı savaşını sürdürerek, sahada kayda değer kazanımlar elde etti. 

ABD Başkanı seçilen Trump aralarındaki savaşı bir günde sona erdirme sözü vermiş olsa da, Ukrayna ve Avrupa’da pek çok kişi bunun Putin’in yanında yer almak ve statükoyu korumak anlamına geleceğinden endişe ediyor. 

Orta Doğu savaşları ve suikastlar 

Ortadoğu ülkesi İsrail, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Gazze Şeridi’ne yönelik savaşını sürdürüyor ve Filistinlilere karşı son derece korkunç katliamlar gerçekleştiriyor. 

İsrail bu sene, Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye’yi Tahran’da, Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri’yi ise Beyrut’ta suikast düzenleyerek öldürdü. 

Hamas lideri Yahya el-Sinvar ise Gazze’de, İsrail işgal güçleriyle yaşadığı çatışmada hayatını kaybetti. 

İsrail’in savaşı bir süre sonra Lübnan’a sıçradı. İsrail işgal güçlerinin saldırıları, 27 Kasım’da ateşkes ilan edilmeden önce geride binlerce can kaybı ve yaralının yanı sıra büyük bir yıkım bıraktı. 

Aynı zamanda Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, Hizbullah Yürütme Konseyi Başkanı Haşim Safiyuddin, Hizbullah Önleyici Güvenlik Birimi komutanı ve Merkez Konseyi üyesi Nebil Kavuk, Hizbullah’ın üst düzey komutanlarından Fuad Şükür ve İbrahim Akil, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarında hayatını kaybetti. 

Suriye’de ise Ahmed eş-Şara liderliğindeki muhalif gruplar, Devlet Başkanı Beşşar Esed rejimini devirdi. 

Ülkede 61 yıllık Baas rejiminin sona ermesinin ardından, Muhammed el-Beşir geçici hükümetin başbakanı olarak atandı. 

İş dünyası ve yapay zeka 

Bu yıl iş dünyasında ise, dünyanın dört bir yanındaki şirketler yapay zekaya nasıl uyum sağlayacakları konusunda mücadele etmeye başladı. 

“Muhteşem Yedili” olarak anılan Apple, Nvidia, Microsoft, Amazon, Meta, Alphabet ve Tesla, şu anda Standard&Poor’s 500 endeksinin toplam değerinin üçte birinden fazlasını oluşturuyor. 

Bu yedi şirketten biri olan Tesla’nın sahibi Elon Musk, ABD Başkanı seçilen Donald Trump tarafından Hükümet Verimliliği Departmanı’na liderlik etmesi için görevlendirildi. 

İleriye baktığımızda, teknolojinin büyüsü ve siyasi gücün bu birleşimi 2025'i belirleyebilir.