Z Kuşağı Ayaklanması Nepal Hükümetini Devirdi!

Nepal'de "Z Kuşağı Devrimi" olarak adlandırılan protestolar, ülke genelinde şiddetli olayları tetikledi ve en az 27 kişinin hayatını kaybetmesine, yüzlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. 

Halk öfkesinin doruğunda Başbakan K.P. Sharma Oli istifa etmek zorunda kaldı ve hükümet sokağın baskısıyla çöktü.

Z Kuşağı Devrimi... Hareket nasıl başladı?

---

Toplumsal hareketlilik sosyal medya platformlarında #nepokids etiketiyle başladı. Bu etiket altında siyasi elitlerin çocuklarının lüks yaşamları ifşa edildi ve zor şartlarda yaşayan Nepal gençliğinin öfkesini körükledi. Başlangıçta öfke sosyal medya paylaşımlarıyla sınırlı kaldı. Ancak, Nepal yönetimleri 8 Eylül 2025'te Facebook, WhatsApp ve Instagram dahil 26 platformu engelleyince durumu alevlendirdi.

Dijital hareket kısa sürede genel halk ayaklanmasına dönüştü. Ülke genelinde güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çatışmalar patlak verdi. Katmandu Vadisi polis sözcüsünün açıklamasına göre olaylarda 30 kişi hayatını kaybetti, yüzlercesi yaralandı. Hükümet yasağı aynı gece kaldırmasına rağmen halk öfkesi büyümeye devam etti.

9 Eylül'de göstericiler Katmandu'daki parlamento binasını bastı ve ateşe verdi. Başbakan K.P. Sharma Oli'nin evi ve önde gelen liderlerin konutları da yakıldı. Büyük siyasi partilerin ofisleri tahrip edildi. Hareket ayrıca ülke genelinde 13.500'den fazla mahkumun hapishanelerden kaçmasına neden oldu. Olaylar tırmanınca Başbakan Oli istifa etmek zorunda kaldı. Daha önce İçişleri Bakanı Ramesh Lekhak da istifa etmişti.

Ordunun müdahalesi

---

Salı akşamı Nepal ordusu komutanı General Ashok Raj Sigdel bir açıklama yayınlayarak göstericileri mevcut krizi kamu ve özel mülkleri tahrip etmek, yağmalamak ve yakmak için istismar etmekle suçladı. Açıklamada "Ayaklanmalar devam etmesi halinde Nepal ordusu dahil tüm güvenlik kurumları durumu kontrol altına almaya kararlıdır" ifadeleri yer aldı. General Raj aynı zamanda göstericileri Nepal'in onlarca yıldır yaşadığı en büyük krizin çözümü için diyaloğa çağırdı.

Bazı göstericilerin güvenlik güçlerinden silah ve mühimmat çaldığını belirten general, kan dökülmesi, yağma, kasıtlı yakma ve saldırıları durdurmak için sokağa çıkma yasağının gerekli olduğunu vurguladı.

Ertesi gün Nepal ordusu başkent Katmandu'da kontrolü yeniden sağladı ve şehir sokaklarında devriye gezmede başladı. Ordu sözcüsü Raja Ram Basnet Reuters'e "İlk müzakereler devam ediyor ve bugün sürecek" dedi ve geçici lider seçimine ilişkin görüşmelere işaret etti. Raja Ram "Durumu kademeli olarak normale döndürmeye çalışıyoruz" açıklamasında bulundu.

Ulusal diyalog

---

Göstericilerin temsilcileri Nepal ordusu liderliğiyle bir araya gelerek krizi çözme girişiminde bulundu. Eski yargıç ve Yüksek Mahkeme eski başkanı Sushila Karki'nin geçici hükümeti yönetmesine destek verdiklerini açıkladılar.

2016 yılında Nepal tarihinde bu makama gelen ilk kadın olan 73 yaşındaki Karki, televizyonda yaptığı açıklamada "Bu gençler benden sorumluluk almamı istedi ve ben de güvenlerini kazandığım için kabul ediyorum" dedi. Nepal ordusu henüz bu adaylığa ilişkin resmi tutumunu New York Times gazetesinin aktardığına göre açıklamadı.

Şu anda Katmandu ve çevresindeki yaşam hala felç halinde. Dükkanlar, okullar ve üniversiteler kapalı kalmaya devam ediyor. Bazı temel hizmetler kademeli olarak geri dönse de ordu emriyle ülke genelinde Cuma gününe kadar sokağa çıkma yasağı sürüyor.

Yaşananlar devrim mi yoksa tepki mi?

---

Nepalli öğrenciler sosyal medya platformları üzerinden, son protestoları hükümetin Facebook, YouTube, Twitter ve Instagram yasağına verilen tepki olarak gösterme girişimlerini reddediyor. Yaşananın "yolsuzluğa karşı gerçek bir devrim olduğunu, geçici bir yasağa başkaldırı değil" şeklinde yorumluyor.

Katmandu'daki protestolara katılan bir öğrenci ise Reuters ajansına Z kuşağının talepleri hakkında şöyle konuştu: "Yozlaşmış siyasetçiler parlamentodan kovulmalı ve net vizyona sahip yeni liderler atanmalı. Bu bizim yolsuzluğa karşı savaşımız." 

Bu sözler Nepal'i kasıp kavuran devrimin özünü özetliyor: Yolsuzluğu reddediyor ve köklü değişim talep ediyor.