Süveyda'da Mezhebi Çatışmalar: Suriye'yi Kim İç Savaşa Sürüklüyor?

Olaylar ve taraflar

Kriz, Dürzî bir tüccarın Bedevî kabilelere mensup kişilerce saldırıya uğrayıp kaçırılmasıyla başladı. Söz konusu kişiler Şam-Süveyda yolunda düzensiz bir kontrol noktası kurmuştu. Olaylar daha sonra intikam döngüsüne dönüştü; Dürzî silahlı gruplar bazı Bedevî bireyleri alıkoydu. Ardından Süveyda şehrinin doğusundaki "Mikvas" mahallesinde silahlı çatışmalar patlak verdi.

Çatışan taraflar arasında "Kerame Adamları" hareketi liderliğindeki Dürzî silahlı gruplar ile Dera vilayetinden takviye alan Bedevî kabile savaşçıları bulunuyor. Havan topları ve ağır makineli tüfekler dahil ağır silahlar kullanıldı, zarar gören köylerdeki evler ateşe verildi.

---

Krizi yönetimi için hızlı girişimler

Suriye İçişleri Bakanlığı, çatışmaların sona erdirilmesi için güvenlik güçlerinin "doğrudan müdahale" edeceğini açıkladı. Savunma Bakanlığı ile koordineli olarak, olayların çözülmesi, güvenliğin sağlanması ve sorumluların yargıya teslim edilmesi için çalışmalar yapılacağı belirtildi.

Basın açıklamalarında Suriye İçişleri Bakanı Enes Hattab, devlet kurumlarının, özellikle güvenlik ve askeri kurumların yokluğunun Süveyda'daki olayların temel nedeni olduğunu söyledi. Ayrıca toplumsal barışı garantilemek için kurumların rolünün aktifleştirilmesi çağrısında bulundu. 

Süveyda Valisi ise sakinlik ve sağduyu çağrısında bulundu,yerel ve kabile liderlerinin gerilimi hafifletme çabalarını takdir etti ve devletin vatandaşlarını koruma konusunda taviz vermeyeceğini belirtti. Ayrıca, Dürzi dini liderlerinden Şeyh Hamud El-Hanawi, genel bir ateşkes çağrısı yaptı.

---

Köklü nedenler ve gelecek riskleri

Bu olaylar, Dürzi toplumunun Ahmed Şera liderliğindeki yeni devlete tam entegrasyonu reddetmesi bağlamında gerçekleşiyor. Vilayet on yıllardır yarı bağımsız statüsünü koruyor. Süveyda nüfusunun %90'ını Dürzîler oluşturuyor (375 bin kişi) ve yeni merkezi hükümetin politikalarına karşı direniş gösterdi.

Bu çatışmalar yeni Suriye devletinin inşasındaki derin krizi yansıtıyor. Hükümet, merkezi otorite ile bazı bölgelerdeki yerel özerklik girişimleri arasında denge kurma konusunda zorlanıyor. Bu durum hükümetin konumunu zayıflattı.

Bazı Dürzîler, 2014 Aralık'ta Beşar Esad'ın düşüşünden sonra demografik çoğunluğa sahip Sünni unsurun Şam'da yönetimi ele geçirmesiyle azınlıkların marjinalleştirilmesinden korkuyor. Öte yandan silahların siviller arasında yaygınlaşması çatışmaları daha da alevlendirme tehdidi oluşturuldu.

Gözlemciler en büyük tehlikenin mezhebi şiddetin başka vilayetlere yayılma olasılığında yattığını düşünüyor. Özellikle Alevi ve Hıristiyan bölgelerde benzer gerginlikler mevcut. İsrail bu durumu "Dürzîleri koruma" bahanesiyle müdahaleyi meşrulaştırmak için kullanabilir. Ayrıca istikrarsızlık, yeniden inşa çabaları ve bölgesel entegrasyonu tehdit ediyor.

Tekrarlanan şiddet olayları, yeni Suriye'nin karşılaştığı gerçek zorluğun ulusal birliği koruyup azınlık haklarını güvence altına alacak bir yönetim formülü bulmak olduğuna işaret ediyor. Aksi takdirde ülke mezhebi parçalanma ve yeni bir iç savaşa kayma riski taşıyor.