Suriye Sahilinde Güvenlik Çatışmaları ve Süveyda’daki Siyasi Gerilimler Yükseliyor

Suriye sahil bölgesinde gerginlik tırmanıyor. Özellikle Lazkiye kırsalında Suriye genel güvenlik güçleri ile eski rejimin kalıntısı olan silahlı gruplar arasında şiddetli çatışmalar patlak verdi. Aynı zamanda Süveyda'da siyasi protestolar gerçekleşiyor. Bu durum, Suriye'deki güvenlik krizinin birden fazla bölgeye yayıldığını gösteriyor. 

Suriye sahilinde yaşanan karşılaşmalar, Banyas-Cebele yolu üzerinde bir güvenlik devriyesine düzenlenen pusudan sonra meydana geldi. Saldırıyı, Esad rejiminin eski komutanı Süheyl el-Hasan'a bağlı gruplar gerçekleştirdi. Buna yanıt olarak Suriye hükümeti, Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının katılımıyla geniş çaplı bir askeri operasyon başlattığını duyurdu ve güvenlik durumunu kontrol altına almak için bölgeye önemli askeri takviyeler gönderdi. 

Süveyda'da ise perşembe günü kalabalık gösteriler düzenlendi. Bu gösteriler, Dürzî Muvahhidler cemaatinin ruhani lideri Şeyh Hikmet el-Hecrî ile Keramet Adamları Hareketi lideri Şeyh Yahya el-Haccar arasındaki siyasi bölünmeler üzerine gerçekleşti. Genel güvenliğe bağlı araçların şehre girmesinin ardından gerilim yükseldi. Şeyh Hecrî bu duruma karşı çıkarken, Şam hükümetine bağlı olan ve vilayetteki en büyük silahlı grup olan Keramet Adamları Hareketi bu durumu destekledi. 

Her iki bölgede de durumun tırmanmasıyla birlikte, bu gelişmelerin ayrı olaylar mı yoksa Suriye'deki güvenlik zorluklarının artışına dair daha geniş göstergeler mi olduğu soruları gündeme geliyor. 

Güvenlik Kaosu Yaratma 

---

Çağdaş Çalışmalar için Harmoon Merkezi'nden araştırmacı Ömer İdlibî, yeni yetkililerin bazı bölgelerde geniş çaplı askeri operasyonları uygulamadaki gecikmesinin hazırlıksızlıktan kaynaklanmadığını, silahlı bir çatışmaya girmeden eski rejime bağlı güvenlik ve askeri unsurlara gönüllü olarak teslim olma ve durumlarını düzeltme şansı vermek için stratejik bir karar olduğunu belirtiyor. 

İdlibî, "Bu strateji başlangıçta başarılı oldu; on binlerce güvenlik ve ordu mensubu, durumlarını düzenleyerek sivil hayata entegre oldu, böylece güvenlik istikrarını tehdit eden eylemler engellendi" diye ekledi. 

Araştırmacı, yetkililerin eski rejim kalıntılarının bir noktada kendilerini yeniden organize edeceğini bildiklerini vurguladı. Ayrıca, bu güçlerin lojistik ve medya desteği kullanarak yeni Suriye güçlerine karşı saldırılar düzenleyeceğini de belirtti.

İdlibî, yetkililerin başlangıçta sivillere güven aşılamak amacıyla bazı sahil kentlerinden askeri güçleri çekmeyi tercih ettiğini açıkladı. Güvenliği sağlama görevi ise büyük güvenlik tehditleri ve çatışma durumlarındaki sivil alanlarla başa çıkma konusunda sınırlı deneyime sahip olan genel güvenlik güçlerine bırakıldı. Artan tehlikelerle birlikte, yetkililer daha sonra bu bölgelere büyük askeri takviyeler göndermek zorunda kaldı. 

İdlibî, İran ve İsrail gibi Suriye'nin istikrarsızlığının devamında çıkarı olan dış taraflarca desteklenen eski rejim unsurlarının, nüfuzlarını geri kazanmak için son bir şans olarak güvenlik kargaşasından yararlanmaya çalıştıklarını belirtti. Ayrıca, Suriye güvenliğini baltalama girişimlerine dahil olabilecek Lübnan ve Irak'taki bazı silahlı grupların da bunda rolü olabileceğini ekledi. 

İdlibî, yetkililerin bu operasyonları hızla çözüme kavuşturmasının, iç çatışma çıkarmak isteyen taraflarca konunun istismar edilmesini önleyeceğini vurguladı. Ayrıca, suçluların adalet önüne çıkarılmasının, mağdurlar için adaletin sağlanması ve yeni bir şiddet döngüsüne yol açabilecek intikam arayışının önlenmesi için gerekli olduğunu belirtti. 

Süveyda Olaylarını İstismar 

---

Uluslararası İlişkiler araştırmacısı Üsame Ebu Zeyd ise saldırının dikkatli koordinasyonunun, eski rejim kalıntılarının net siyasi destekle organize bir liderlik yeniden inşa edebildiklerine ve artık rastgele hareket etmediklerine işaret ettiğini belirtiyor. Ebu Zeyd, "Bu tehlikeli bir gelişmedir; Suriye'deki yeni gerçekliğe entegre olmayı reddettiklerini ve kendilerini devleti yönetmesi gereken meşru güç olarak görmeye devam ettiklerini gösteriyor" dedi. 

Ebu Zeyd, bu güçlerin yeni otoriteyi reddetmenin belirli bir bölgeyle sınırlı olmadığı, Suriye'nin farklı bölgelerini kapsadığı mesajını iletmek için Süveyda'daki karışık durumu kullanmaya çalıştıklarını ekledi. 

Araştırmacı, sahil ve Süveyda'da yaşananlar arasında temel bir fark olduğunu belirtti. Sahilde devlet, 13 yıldır savaşmaya alışkın silahlı gruplarla karşı karşıya kalırken, Süveyda'da durum siyasi bir redde sınırlı ve bu reddin askeri bir çatışmaya dönüşeceğine dair herhangi bir işaret bulunmuyor. 

Ebu Zeyd, eski rejim kalıntılarının sadece askeri güçlerine güvenmediklerini belirtti. Ayrıca, Şam'daki otoritenin belirli gruplar tarafından değil, farklı Suriye bileşenleri tarafından reddedildiği yönünde uluslararası bir imaj sunma çabasıyla Süveyda ve diğer bölgelerdeki siyasi tırmandırmayı kullandıklarını ifade etti. Bu yolla, dış desteği genişletmeyi amaçladıklarını vurguladı.