Sudan'da Savaşın Seyri Değişti: Babonusa'nın Düşüşü Ülkeyi Bölünmenin Eşiğine mi Getiriyor?
03.12.2025 - 17:23 | Son Güncellenme: 03.12.2025 - 17:30
Batı Kordofan’daki Babonusa kentinin Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) eline geçmesi, Sudan savaşının başlangıcından bu yana yaşanan en önemli stratejik kırılmalardan biri olarak görülüyor. Çünkü Babonusa sıradan bir askeri üs değil; batı, doğu, kuzey ve güneyi birbirine bağlayan kritik ikmal yollarının kesiştiği bir lojistik düğüm noktası.
Aynı zamanda Sudan’ın demiryolu hattında merkezi bir durak ve ülkenin hayvancılık ile tarım üretim bölgelerini iç kesimlere bağlayan ekonomik bir merkez. Bu nedenle HDK’nın burayı ele geçirmesi, ordunun Batı Kordofan’daki son askeri varlığının fiilen kırılması ve geçen ekimde düşen Faşir’den sonra yeni bir kuşatma halkasının eklenmesi anlamına geliyor.
Batı Kordofan’daki son ordu noktasının çöküşü
HDK’nın Babonusa’daki 22. Piyade Tümeni karargahına yönelik saldırısı anlık bir operasyon değildi; neredeyse bir yıl süren ağır bir kuşatmanın finaliydi. Kent 2024’ün başından bu yana tamamen kuşatma altındaydı.
Gözden Kaçmasın
Hizmetler çökmüş, temel ihtiyaçlar tükenmişti. Bu tablo, Faşir’in düşüşünü hatırlattı: İkmal hatlarının kesilmesi, şehrin tükenme noktasına itilmesi, ordunun savunmasının zayıflatılması ve ardından SİHA’lar ile topçu ateşi eşliğinde gelen yoğun saldırılar.
SİHA kullanımı özellikle dikkat çekti. HDK son günlerde 22. Tümen’in yerleşkelerine yoğun saldırılar düzenledi. Bu da artık daha gelişmiş silahlara sahip olduklarını ve önce erişilemeyen noktalara vurabildiklerini gösteriyor.
Ordu 22. Tümen’den çekilince Babonusa tamamen HDK kontrolüne geçti.
Böylece Batı Kordofan da büyük ölçüde HDK’nın kontrol sahasına katıldı. Bu gelişme, bölgede güç dengelerini yeniden şekillendirirken orduyu ciddi lojistik sorunlarla baş başa bırakıyor.
Neden Babonusa kilit bir dönemeç?
Babonusa, Batı Kordofan’ın tam ortasında; Hartum’a 700 km, Fasher’e 420 km uzaklıkta. Aynı zamanda Güney Sudan’daki Vau kentine kadar uzanan demiryolu hattının üzerinde.
Şehrin kontrolü HDK’ya şu avantajları sağlıyor, Orduya ait El-Ubeyyid–Darfur ikmal hattının kesilmesi, ekonomik açıdan hassas bir bölgenin ele geçirilmesi ve en değerli askeri hedeflerden biri olan El-Ubeyyid’e doğru ilerleme fırsatı.
Güney Kordofan da alevlendi
Babonusa’nın düşüşüyle eş zamanlı olarak Güney Kordofan hattı da alevlendi. Gurdud Nyama’yı yeniden HDK’nın müttefik güçleri kontrölüne geçti; Abbasiya, Abu Karshola ve Hebeila çevresinde geniş çaplı operasyonlar yürüttü.
Hareket ile HDK’nın müttefik güçleri arasında belirgin bir askeri koordinasyon olduğu anlaşılıyor. Amaç, Delinc gibi kuşatma altındaki kentleri çevrelemek.
Bu tablo, orduyu El-Ubeyyid–Delinc–Kadugli hattında geçiş açmaya zorluyor fakat karşılarında çok katmanlı bir silahlı yapı bulunuyor.
HDK dağılmadan çözüm yok
General Abdulfettah el-Burhan, uluslararası temsilcilere çok net konuştu,“HDK’nın dağıtılmadığı, silahsızlandırılmadığı hiçbir girişimi kabul etmiyoruz.”
Bu çıkış, üç gerçeğe işaret ediyor, Ordunun siyasi manevra alanı neredeyse kalmadı, Burhan, milis karşıtı sert söylemle yerel destek toplamaya çalışıyorve HDK’nın artık Darfur, Batı Kordofan ve güneyin bir kısmında fiili güç olarak yerleşmiş olduğu kabul ediliyor.
Ancak askeri gerçeklik, HDK’nın masada daha güçlü olduğuna işaret ediyor. Ordu ise hala ikmal ve konuşlanma açısından kritik noktaları kaybediyor.
Faşir’in düşüşünden sonra savaşın yayılması
HDK’nın Faşir’i ele geçirmesi bir dönüm noktasıydı. O tarihten sonra, Darfur neredeyse tamamen HDK kontrolüne geçti, çatışmalar petrol ve tarım açısından kritik Kordofan’a taşındı ve ülke kuzey–doğu hattında ordu, batı–güney hattında HDK kontrolü şeklinde coğrafi olarak daha sert bir bölünmeye gitti.
Babonusa’nın düşmesi, bu yeni dönemin devamı niteliğinde. Savaş artık şu eksende ilerliyor, HDK’nın Kordofan’ın merkezine doğru genişlemesi ve ordunun El-Ubeyyid ve Kadugli çevresinde savunma hatlarını güçlendirme çabası.
Dünyanın en büyük göç dalgası
Uluslararası Göç Örgütü’ne göre savaşın başladığı tarihten bu yana 12 milyondan fazla Sudanlı yerinden edildi. Bu sayı, şu an dünyadaki en büyük göç dalgası.
Babonusa’nın düşüşüyle birlikte Güney Sudan, Kordofan ve Orta Eyaletlere doğru yeni bir göç hareketi bekleniyor.
Yazarlar
