İstanbul’da Önemli Müzakere: İran ve Avrupa Nükleer Faaliyetler İçin Bir Arada

İran geçtiğimiz günlerde, 2015’te yapılan nükleer anlaşmaların Avrupa taraflarının isteği üzerine tekrar görüşmeyi kabul etmişti. 

Taraflar bugün İran’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nda buluştu. Dışişleri bakan yardımcıları düzeyindeki görüşmelere, İran'ı temsilen Dışişleri Bakan Yardımcıları Mecid Tahtrevançi ile Kazım Garibabadi katıldı. 

Görüşmede İran'ı temsil eden Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, görüşmenin sonucuna ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. 

İstanbul'da Avrupalı temsilcilerle ciddi, açık ve detaylı görüşme gerçekleştirdiklerini aktaran Garibabadi, yaptırımların kaldırılması ve nükleer meseleyle ilgili son gelişmelerin ele alındığını ve incelendiğini ifade etti. 

Sözde snapback mekanizması dahil olmak üzere ilkesel duruşlarını açıkladıklarını dile getiren Garibada, "Her iki taraf da toplantıya belirli fikirlerle geldi ve bu fikirlerin çeşitli yönleri incelendi. Bu konudaki istişarelerin devam etmesi konusunda mutabakata varıldı." sözlerini kullandı. 

İran ile bu üç Avrupa ülkesi, İran nükleer dosyasına dair gerilimlerin yaşandığı zamanlarda yine İstanbul’da görüşme gerçekleştirmişti. 

İsrail’in saldırıları sonrası görüşmelere ara verildi 

---

İran ile ABD müzakere süreci devam ederken İsrail, 13 Haziran'da İran'a saldırı başlatmış ve hem ABD hem de Avrupa ile müzakere süreci kesilmişti. 

İran, 2015 nükleer anlaşmasıyla kaldırılan BM yaptırımlarının, Avrupa ülkeleri tarafından "tetik mekanizması (snapback)" yoluyla yeniden devreye sokulmasından endişe ediyor. Mekanizmanın süresi 18 Ekim’de dolacak. Avrupa'nın bu tarihten önce adım atabileceği belirtiliyor. 

2015’teki anlaşma ve "tetik mekanizması (snapback)" nedir?

---

İran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya, 2015’te İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlaması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngören bir anlaşma imzalamıştı. 

Ancak ABD, 2018’de anlaşmadan çekilerek İran’a yaptırımları yeniden uygulamaya başladı. İran, Avrupalılardan bu durumu telafi etmelerini istedi ancak beklediği adımı göremedi.

Bunun üzerine İran, anlaşmadaki yükümlülüklerini aşamalı olarak durdurdu ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yöneldi. İngiltere, Fransa ve Almanya ise anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle İran’a BM yaptırımlarını geri getirecek tetik mekanizmasını devreye sokma tehdidinde bulunuyor. İran ise Avrupa’nın böyle bir hakkı olmadığını savunuyor.

Bugün yapılan görüşmede ise bu meselenin konuşulduğu ve çözüme kavuşması için müzakerelere devam edileceği bildirildi.