IMF’nin Şartları Mısır’ı Daha Büyük Bir Riske Mi İtiyor?
15.12.2024 - 14:25 | Son Güncellenme: 26.08.2025 - 17:32
Mısır, aralarında orduya bağlı dört şirketin de bulunduğu devlete ait 10 şirketin hisselerini gelecek yıl satmayı planlıyor.
Bu planlar, IMF’nin Mısır’a verdiği 8 milyar dolarlık kredinin gözden geçirilmesi kapsamında hükümetin ekonomideki rolünü azaltma girişiminin bir parçası.
Mısır Başbakanı Mustafa Madbuli’ye göre doğrudan yatırım ve borsayı da içerecek özelleştirmeler, önümüzdeki dönemde İskenderiye ve Kahire bankalarını da kapsayacak.
Gözden Kaçmasın
Ordu ile ilişkili söz konusu şirketlerin de, Safi Ulusal Doğal Su Üretimi ve Şişeleme Şirketi, Ulusal Petrol Ürünleri Satış ve Dağıtım Şirketi, Silo Gıda Endüstrileri ve ChillOut isimli benzin istasyonu zinciri olduğu açıklandı.
IMF’nin dördüncü incelemesi
Başbakan Madbuli bu açıklamayı, Mısır Merkez Bankası'na ait United Bank of Egypt’in Mısır Borsası’nda işlem görmeye başlaması ve yüzde 30’luk bir arzla 4,6 milyar cüneyhe (92,14 milyon dolar) ulaşmasından bir gün sonra yaptı.
Öte yandan Madbuli, Kasım ayı başında IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile düzenlediği ortak basın toplantısında, IMF kredi programının dördüncü periyodik gözden geçirme çalışmalarının başladığını duyurdu.
IMF Başkanı Georgieva ise, Mısır ve IMF arasındaki ortaklığın verimli olduğunu söyleyerek, aralarındaki başarılı işbirliğinin devamı için iyimserliğini dile getirdi.
Georgieva, iş fırsatları yaratma ve özel sektörün rolünün arttırılması gibi hükümetin gerçekleştirdiği reformların desteğiyle, Mısır’ın ekonomik büyümesinin mevcut mali yılda yüzde 4,2’ye ulaşmasının muhtemel olduğunu da ekledi.
Devletin ekonomiye müdahalesini azaltma
IMF uzun zamandır, ordu da dahil olmak üzere Mısırlı yetkilileri, devletin ekonomiye müdahalesini azaltmaya ve özel sektörün rekabet edebilmesi için daha fazla fırsat yaratmaya çağırıyor.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Es-Sisi, orduyla ilgili şirketlerin listelenmesi fikrini ilk olarak Ekim 2019’da önerdi.
IMF’nin de ısrarı üzerine, yetkililer bir yıl sonra Safi Ulusal Doğal Su Üretimi ve Şişeleme Şirketi ile Ulusal Petrol Ürünleri Satış ve Dağıtım Şirketi için alıcı aradıklarını duyurdu, ancak bu konudaki adımları çok yavaş attı.
Mısır 2022 yılının sonlarında IMF ile 3 milyar dolarlık bir kredi üzerinde anlaşmaya vardı ve Mart 2024’te krediyi 8 milyar dolara çıkarmayı kabul etti.
Bu bağlamda, Mısır Merkez Bankası’nın faizleri artırması ve ulusal para biriminin yüzde 40 değer kaybetmesinin ardından IMF ile 5 milyar dolarlık ek kredi anlaşması imzalandı.
Bu anlaşmaya, hükümetin akaryakıt, elektrik ve diğer temel emtialarla ilgili sübvansiyonları azaltma taahhüdüne ek olarak, yerel para biriminin dolar karşısında 50 cüneyhe yakın bir seviyeye çıkması eşlik etti. Ancak bu hamleler halk tarafından kabul görmedi.
Ekonomik kriz
Öte yandan Sisi, Kasım ayı başında IMF’den koşullarını gözden geçirmesini ve bölgedeki krizler ve savaşlar ışığında ülkenin ekonomik koşullarını dikkate almasını talep etti.
Süveyş Kanalı gelirlerinin, Yemenli Husi grupların Kızıldeniz’deki saldırıları sonucu düşmesi nedeniyle, Mısır ekonomisi son dönemdeki bölgesel gerilimlerden önemli ölçüde etkilendi.
IMF Başkanı Georgieva, Mısır hükümetinin defalarca yaptığı taleplerin ardından şu açıklamayı yaptı;
“IMF, koşullara en iyi şekilde hizmet edecek şekilde her türlü programı değiştirmeye açıktır. Ancak yapılması gerekenlerden vazgeçilirse işimizi düzgün yapamayız çünkü bu maliyeti daha da arttıracaktır.”
Georgieva bu ifadeleriyle, hükümetin krediyi alabilmek için uygulaması gereken adımlar konusundaki ısrarına atıfta bulundu.
IMF’nin Mısır’a verdiği son kredi, imzaladıkları daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın parçası.
Bu, Orta Doğu’nun önemli bir oyuncusu olarak kabul edilen Mısır ile geçen yıl başlatılan 57 milyar dolarlık kurtarma paketinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
Yazarlar
