Google, 6 Şubat Depreminde Yarım Milyon Kişiye Yanlış Bildirim Gönderdi!

Google, 6 Şubat 2023’te Türkiye’nin güneydoğusunda meydana gelen ve 55 binden fazla insanın hayatını kaybettiği yıkıcı depremlerde erken uyarı sisteminin beklenilen şekilde çalışmadığını itiraf etti. 

Merkez üssü Elbistan olan 7.8 şiddetindeki deprem anında, yaklaşık 10 milyon kişi, Google’ın en yüksek seviye uyarısını alarak sarsıntıdan 35 saniyeye kadar önce haberdar edilebilirdi. Fakat deprem öncesi gönderilen ‘Harekete Geç’ uyarısı, sadece 469 kişinin telefonuna bildirim olarak gitti. 

Google yaptığı açıklamada, yarım milyon kişinin telefonuna ise düşük seviye olan ‘Dikkatli Ol’ bildiriminin gönderildiğini söyledi. Bu bildirim sadece hafif sarsıntılar için geçerli ve telefondaki rahatsız etme modunu dahi kapatmıyor. 

İlk deprem, Türkiye saatiyle 04.17’de, insanların uykuda olduğu bir saatte meydana gelmişti. Bu tarz büyük depremlerde ve özellikle gece saatlerinde yüksek seviye bildirimler insanların evlerinden çıkmaları ve güvenli yerlere geçmeleri için büyük bir önem taşıyor. 

Sistem olmasına rağmen çalışmadı 

---

Android cihazlarda çalışan ve Türkiye’deki telefonların yüzde 70’inden fazlasını kapsayan "Android Earthquake Alerts" (AEA) adlı sistem, cihazlardaki hareket sensörleri aracılığıyla yer sarsıntılarını tespit edebiliyor. Sistemin ‘Harekete Geç’ bildirimi, yüksek sesle alarm çalıyor ve bütün telefon ekranını kaplıyor. Bildirim ayrıca telefondaki ‘Rahatsız Etme’ modunu da kapatıyor. 

Ancak bu sistem, 2023 yılında yaşanan deprem öncesi neredeyse hiç çalışmadı. Depremin ardından aylar boyunca çeşitli şehirlerde sistemden "Harekete Geç" uyarısı alan bir kullanıcıya ulaşılmaya çalışıldı. Ancak bu bildirimi alan tek bir kişi bile bulunamadı.

Algoritma depremin şiddetini yanlış algıladı 

---

Google, hatanın nedenini kısa süre önce yayımladığı bir bilimsel makaleyle açıkladı. Science dergisinde yer alan makaleye göre, sistem depremin büyüklüğünü 7.8 yerine 4.5-4.9 olarak algıladı. 

Aynı gün meydana gelen ikinci büyük depremde ise sistem bu kez daha geniş çaplı uyarı verdi. 8.158 cihaza "Harekete Geç", yaklaşık 4 milyon kullanıcıya ise "Dikkatli Ol" bildirimi gönderildi.

Deprem sonrası yapılan simülasyonlarda, aynı depremde 10 milyon kullanıcıya yüksek seviye uyarı gönderebileceği, ayrıca 67 milyon kullanıcıya da düşük seviyeli "Dikkatli Ol" bildirimi ulaşacağı ortaya çıktı.

Google, tüm deprem erken uyarı sistemlerinin, büyük ölçekli depremler için algoritmalarını hassaslaştırma zorluğu yaşadığını ve her depremden sonra sistemlerini geliştirmeye devam ettiklerini dile getirdi. 

"Ülkeler kendi ulusal sistemlerini kurmaktan vazgeçmemeli" 

---

Colorado School of Mines’tan Prof. Elizabeth Reddy, Google’ın bu bilgileri depremin üzerinden iki yıl geçtikten sonra paylaşmasını sert şekilde eleştirdi. 

Prof. Reddy, bu olayların küçük olmadığını ve binlerce insanın hayatını kaybettiğini dile getirerek, uyarı sisteminin beklendiği gibi çalıştığını gösteren hiçbir performans göremediklerini ve bu durumun hayal kırıklığı olduğunu söyledi. 

Pasifik Kuzeybatı Sismik Ağı Direktörü Harold Tobin ise, sistemlerin şeffaflığı konusunda uyarıda bulunarak, "Google yapıyor diye bazı ülkeler kendi ulusal sistemlerini kurmaktan vazgeçmemeli. Bu sistemlerin ne kadar işe yaradığının açık şekilde ortaya konması şart." dedi.

Google’ın AEA sistemi bugün itibariyle 98 ülkede aktif olarak çalışıyor. Ancak 2025’te Myanmar’da meydana gelen büyük deprem sırasında sistemin nasıl bir performans gösterdiği hala netlik kazanmadı.