BM Komisyonu: İsrail, Gazze’de Soykırım Suçu İşliyor

BM’ye bağlı uluslararası bağımsız bir komisyon, İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi'nde "Filistinlileri yok etme amacıyla" "soykırım" suçu işlediğini raporladı.

Komisyonun başkanı olan Güney Afrikalı yargıç Navi Pillay, İsrail’in saldırılarını “1948’den bu yana Filistinlilere karşı gerçekleşen en acımasız, en yaygın ve en uzun süreli saldırı” olarak tanımladı.

72 sayfalık raporda, İsrail’in uygulamalarının neden soykırım suçu kapsamında değerlendirildiği detaylı şekilde açıklandı. 

Bu kapsamda, sivillere yönelik kitlesel cinayetler, insani yardımların sistematik olarak engellenmesi, zorla yerinden etmeler, hatta bir doğurganlık merkezinin hedef alınması gibi birçok olay örnek gösterildi.

Raporda dikkat çeken bir diğer bölüm ise, İsrail’in üst düzey yetkililerinin isimlerinin açıkça yazılması oldu. Başbakan Binyamin Netanyahu, Cumhurbaşkanı İsaac Herzog ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant, doğrudan bu eylemleri teşvik eden ve sorumlu tutulan isimler arasında sayıldı.

Komisyon, savaşın başlamasından bu yana İsrailli yetkililerin, “Filistinlilerin temel yaşam ihtiyaçlarını – gıda, su, yakıt gibi – sistematik şekilde ellerinden almayı desteklediklerini” açıkça ifade ettiklerine dikkat çekti.

“İsrail’in, yaşamı sürdürecek temel malzemeleri siyasi ve askeri kazanç elde etmek için kullanmayı amaçladığı açıkça görülüyor” denildi.

Yapay zeka silahları, yardım engeli, zorla göç…

---

Raporda, İsrail’in sivilleri aç bırakma politikasına ek olarak, askeri operasyonlarında yapay zekâ destekli hedefleme sistemlerini kullanması da ciddi kaygı yaratan unsurlar arasında yer aldı.

Bununla birlikte, İsrail’in medya üzerindeki denetimi, muhalif sesleri susturması ve gazetecileri hedef alması da dikkat çekilen başlıklardan biri oldu. Sosyal medya platformlarının ise Filistin yanlısı içeriklere sansür uyguladığı ve bu içerikleri silerek ya da kısıtlayarak bilgi akışını kasıtlı olarak engellediği belirtildi.

Komisyon, bu bilgi karartma çabasını “uluslararası kamuoyunun gerçeği öğrenmesini engellemeye yönelik kasıtlı bir strateji” olarak niteledi.

Ayrıca BM’ye bağlı Filistinli mültecilere yardım ajansı UNRWA’yı hedef alan itibar zedeleme kampanyası da raporda sert bir şekilde eleştirildi. Komisyon, UNRWA’ya ve genel olarak Birleşmiş Milletler’e yönelik saldırıların, insani yardım faaliyetlerini baltalamayı ve İsrail’in ihlallerinden sorumlu tutulmasını engellemeyi amaçladığını ifade etti.

Raporun sonunda, BM’ye üye tüm ülkelere çağrıda bulunan komisyon, uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini istedi. Bu kapsamda, İsrail’in ihlallerinin durdurulması ve sorumluların yargılanması için somut adımlar atılması gerektiği belirtildi.

Komisyon, bu konuda atılacak adımların ertelenmesinin, uluslararası hukuk düzenini zayıflatacağını ve suçluların cezasız kalmasına yol açacağını vurguladı.

Komisyon kimlerden oluşuyor?

---

Soruşturma komisyonu, 2021 yılında BM İnsan Hakları Konseyi kararıyla kuruldu. Güney Afrika’nın önde gelen yargıçlarından Navi Pillay başkanlığındaki komisyonda, Avustralyalı insan hakları uzmanı Chris Sidoti ve Hintli akademisyen Miloon Kothari yer alıyor.

Komisyon, daha önceki raporlarında hem İsrail’i hem Hamas’ı savaş suçu işlemekle suçlamıştı. Ancak son raporda, İsrail’in ihlallerinin "soykırım suçu" boyutuna ulaştığına dikkat çekildi.

72 sayfalık raporun, 18 Kasım 2025’te düzenlenecek 80. BM Genel Kurulu’nda sunulması bekleniyor. Aynı oturumda birçok ülkenin Filistin Devleti’ni resmen tanıyacağını açıklaması da bekleniyor. Bu da, uluslararası arenada Filistin davasına verilen desteğin giderek arttığını gösteriyor.

Bu raporun önemi ise şurada: BM'nin İnsan Hakları Konseyi'nden çıkan ilk raporu, soykırım suçu olduğunu kabul ediyor ve tanıyor. Ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı'nın danışma görüşünü beklemiyor.