BM Güvenlik Konseyi Şam'da: Esed Sonrası Dönemin Siyasi Dönüm Noktası

Suriye’de siyasi dengelerin tamamen değiştiği bir dönemde Şam, tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir diplomatik trafiğe sahne oluyor. Birleşmiş Milletler

Güvenlik Konseyi’nin tam heyeti, ilk kez resmi bir ziyaret için başkent Şam’a ulaştı.

Bu ziyaret, Beşşar Esed rejiminin düşüşünden ve geçiş yönetiminin başına Ahmed Şara’nın gelmesinden yalnızca bir yıl sonra gerçekleşiyor. Dolayısıyla adım, Suriye’nin bölgesel ve küresel konumunun yeniden şekilleneceği kritik bir dönemeç olarak görülüyor.

Esad sonrası Suriye’ye tam destek

Ziyareti önemli kılan nokta hem zamanlaması hem de Ankara’dan Washington’a tüm büyük güçlerin ortak kararla heyeti göndermesi.

ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa’nın yanı sıra 15 geçici üyenin de bu karara destek vermesi, uluslararası toplumun Suriye’deki yeni siyasi düzeni resmen kabul ettiği anlamına geliyor.

---

Ahmed Şara, bundan bir yıl önce uluslararası yaptırım listelerindeyken bugün BM heyetini devlet başkanı sıfatıyla ağırlıyor.

Bu tablo, dünya güçlerinin tüm görüş ayrılıklarına rağmen Esed sonrası dönemin, uluslararası siyasi destek olmadan istikrara kavuşamayacağı konusunda ortaklaştığını gösteriyor.

BM ile Suriyeliler arasında güven tazeleme çabası

Uzun yıllar savaşın gölgesinde kalan Suriye-BM ilişkileri, özellikle örgütün saldırıları durdurmakta yetersiz kalması nedeniyle toplumda ciddi güven kaybı yaşamıştı.

Bu yüzden, Güvenlik Konseyi dönem başkanı Slovenya’nın temsilcisi Samuel Zbogar, ziyaretin ana hedefini “BM-Suriye halkı arasındaki güveni yeniden inşa etmek” şeklinde özetliyor.

Heyetin, yok olmuş Cubar semtini gezmesi, sivil temsilcilerle buluşması ve savaş suçu dosyalarını yerinde incelemesi, BM’nin artık uzaktan izleyen bir kurum değil, yeniden inşa – barış – adalet üçlüsüne doğrudan dahil olmayı hedefleyen bir aktör olmak istediğinin göstergesi.

Yeni yönetimin uluslararası meşruiyetini pekiştirme adımı

Heyetin Ahmed Şara ve Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile yaptığı görüşme, aylar önce başlayan uluslararası normalleşme sürecinin zirve noktası olarak görülüyor.

Bu ziyaret, hem Şara’nın iç siyasetteki konumunu güçlendiriyor hem de geçiş hükümetinin atacağı büyük adımlara dış destek sağlıyor. Hükümet, önümüzdeki süreçte, kapsamlı siyasi reformlar, güvenlik kurumlarının yeniden yapılandırılması, büyük güçlerle dengeli ilişkiler ve geçiş dönemi adaleti için yasal zemin hazırlanması, gibi kritik başlıklara odaklanacak. Bu adımların tümü, uluslararası bir şemsiye gerektiriyor ve BM bugün bu desteği açıkça veriyor.

Ziyaretin gündeminde bölgesel dosyalar var

Heyetin Şam’a gelmesi, bölgenin en gergin dönemlerinden birine denk geliyor. Özellikle, İsrail’in güney Suriye’de artan saldırıları, Lübnan’daki siyasi ve güvenlik krizi, Golan’daki UNDOF güçlerinin geleceği ve Güney Lübnan’daki UNIFIL misyonunun geleceği, gündemin ön sıralarında yer alıyor.

Heyetin Şara yönetimiyle ele alması beklenen başlıklar arasında, 1974 Ateşkes Anlaşması’nın İsrail tarafından ihlalleri, 2024 sonrası İsrail kontrolünün genişlediği işgal altındaki Golan’ın statüsü, Suriye-Lübnan sınır güvenliği ve BM güçlerinin iki ülkedeki geleceği, bulunuyor.

Bu dosyalar, bölgesel istikrarın ana çatısını oluşturduğu için Suriye’nin egemenlik alanını yeniden tesis etme çabasının da tam merkezinde yer alıyor.

Suriye’nin yeniden uluslararası sistemine  dönüşü

Diplomatik açıklamaların hepsi ortak bir noktada buluşuyor: Amaç, Suriye’yi yeniden uluslararası sisteme entegre etmek.

Ziyaret, şu mesajları net biçimde veriyor,yeni Suriye uluslararası toplum tarafından tanınıyor, BM devletin yeniden inşasına doğrudan dahil olmaya hazır,
Lübnan ve Golan’ı da kapsayan daha geniş bir bölgesel çözüm zemini oluşturuluyor ve siyasi sürecin ilerlemesi ve otoriterliğe dönüşün engellenmesi desteklenecek.

Bu nedenle ziyaret, sadece diplomatik bir protokol adımı değil, Suriye’nin geleceğinin yeniden tasarlandığı daha geniş bir sürecin parçası.

BM Güvenlik Konseyi heyetinin Şam ziyareti, Suriye devriminin başladığı günden bu yana en kritik siyasi sinyallerden biri.

Dünya, artık Suriye’nin yeni bir döneme girdiğini kabul ediyor. Ancak bu destek, reformların sürmesi ve geçiş sürecinin kesintiye uğramaması şartına bağlanmış durumda.

Bu ziyaret, tüm anlamlarıyla, Suriye’nin yeniden uluslararası karar masasına oturduğunu ve savaşla yıkılmış bir ülkenin yeni bir sayfa açmaya çalıştığını gösteriyor.