15 Ülkeden Filistin Devletini Tanıma Çağrısı: İsrail’in Tepkisi Ne Olacak?

Fransa, İspanya, Kanada ve Portekiz’inde içlerinde bulunduğu 15 ülke Filistin devletini tanıma çağrısı yaptı. 15 ülkenin dışişleri bakanları, Fransa ve Suudi Arabistan'ın eş başkanlığında New York'ta düzenlenen konferansın ardından ortak bir bildiri yayımladı. 

Bildiride, İsrail ve Filistin’in, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde, uluslararası hukuk ve ilgili BM kararlarıyla uyumlu şekilde yan yana barış içinde yaşayacağı iki devletli çözüm vizyonuna artı olarak da Gazze Şeridi’nin Batı Şeria ile Filistin Yönetimi çatısı altında birleşik yönetimi yoluyla birleştirilmesinin önemine vurgu yapıldı. 

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, sosyal medya hesabından yayımladığı çağrı metninde, Filistin Devleti’ni tanımaya hazır olduklarını ve henüz bunu yapmamış olan ülkeleri de bu karara katılmaya davet ettiklerini söyledi. 

Bildiriye, Andorra, Avustralya, Kanada, İspanya, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Lüksemburg, Malta, Yeni Zelanda, Norveç, Portekiz, San Marino ve Slovenya imza attı. 

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise, Gazze'ye ilişkin kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, İsrail'in belirli koşulları yerine getirmemesi halinde ülkesinin eylülde yapılacak BM Genel Kurulu'nda Filistin devletini tanıyacağını bildirdi. 

---

Cumhurbaşkanı Erdoğan çağrılara destek verdi 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün Gabon Cumhurbaşkanı Oligui Nguema ile Ankara'da gerçekleştirdiği görüşmede, Gazze'deki soykırımı da görüştüklerini dile getirdi.

Görüşmede, "Masum çocukların açlıktan öldüğü, gıda yardımı almak için toplanan sivillerin bilerek kurşunlandığı bir vahşet tablosuna kimse sessiz kalamaz. Zerre kadar vicdanı, merhameti, insanlık onuru olan herkesin bu zulüm karşısında sabır taşı çatlamak üzeredir." ifadelerini kullanan Erdoğan, son günlerde Fransa ve İngiltere başta olmak üzere Avrupa'dan yükselen insani tepkileri de çok kıymetli bulduklarını dile getirdi.

---

Uzmanların görüşleri neler? 

ABD Ohio Devlet Üniversitesinden emekli uluslararası hukuk uzmanı Profesör John Quigley, Uluslararası hukukçu Dr. Lena El-Malak ve İngiltere Parlamentosunda Dışişleri ve Savunma Kıdemli Araştırmacısı Lara Bird-Leakey, Ekim 2023'ten bu yana İsrail'e koşulsuz desteğini sürdüren Avrupalı devletlerin tutumundaki bu değişikliği değerlendirdiler. 

Prof. Quigley, Fransa’nın Filistin’i tanıma kararının Gazze’deki soykırıma karşı siyasi baskı aracı olduğunu belirterek, baştan beri İsrail’le yakın olan avrupa ülkelerinin bir anda karar değiştirip Filistin Devleti’ni tanımalarının nedenini "Çocukların açlıktan ölmesi ve buna karşı hiçbir şey yapmamış olmalarından utanç duyduklarını düşünüyorum." şeklinde ifade etti. 

Dr. El‑Malak da Filistin Devleti’ni tanıyan ülkelerin İsrail’le ekonomik ve askeri ilişkileri kesmek gibi somut yükümlülükler üstlenmesi gerektiğini vurguladı.

Bird‑Leakey ise İngiltere’nin şartlı tanıma yaklaşımını eleştirerek, Londra’nın daha güçlü yaptırımlar uygulaması gerektiğini ifade etti. 

Değerlendirmelerde, Avrupa’daki tutum değişikliğinde kamuoyu baskısı ve Gazze’deki açlık görüntülerinin etkili olduğu belirtilirken, İsrail’in ise tanıma kararlarına tepki olarak bazı Avrupa ülkelerindeki büyükelçilerini geri çağırdığı dile getirildi. 

Ayrıca bu çağrılardan sonra, İsrail’in bölge politikasında önemli bir kırılmanın yaşandığı ifade edildi.