Suriye’de Sanayi Şehirleri Hamlesi

Suriye'deki sanayi şehirleri, yerel üretimi desteklemenin ve sanayi yatırımlarını teşvik etmenin temel dayanaklarından birini oluşturuyor. Bu kentler, yatırımcılara hazır altyapı, hizmetler ve sanayi parselleri sunuyor. Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı ise mevcut şehirlerin bir bölümünü genişletmek, yeni yatırımlar çekmek ve tahrip olan sanayi bölgelerini yeniden işler hâle getirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Bu çerçevede Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı Sanayi Kentleri Müdürü Ahmed Kürdî, 63. Şam Uluslararası Fuarı kapsamında resmî haber ajansı SANA'ya yaptığı açıklamada, Suriye'deki sanayi şehirlerinin "genişleme, geliştirme ve yatırım çekme düzeyinde yeni bir aşamaya girdiğini" belirtti. Kürdî, geçmiş yıllarda büyük hasar gören şehirlerin yeniden hayata kazandırılmasına yönelik planların da bu süreçle eş zamanlı yürütüldüğünü vurguladı. Mevcut sanayi şehirlerinin üretim faaliyetlerinin temel merkezleri olduğunu ve sanayi tesisi kurmak isteyen yatırımcılara parseller, hizmetler ile gerekli altyapı aracılığıyla uygun bir ortam sağladığını da sözlerine ekledi.

Kürdî, yatırım talebinin özellikle bazı sanayi şehirlerinde yoğunlaştığını belirtti. Şam kırsalındaki Adra, Humus'taki Hasya ve Halep'teki Şeyh Neccar bunların başında geliyor. Öte yandan İdlib'deki Bab el-Hava ile Halep'teki er-Raî gibi şehirlerin geliştirilmesi çalışmaları da devam ediyor; Deyrizor'daki sanayi şehrinin yeniden düzenlenmesi ve canlandırılması ise ayrı bir öncelik olarak öne çıkıyor.

Suriye'nin sanayi şehirleri çeşitli il ve bölgelere yayılmış durumda; her birinin kendine özgü konumu, avantajları ve yatırım fırsatları bulunuyor. Öne çıkan şehirler ve geliştirme planları şöyle:

Adra Sanayi Şehri

Suriye'nin ilk sanayi şehri olarak kurulan Adra Sanayi Şehri, başkentin yaklaşık 35 kilometre kuzeydoğusunda, Şam kırsalında Dumeyrin yakınlarında yer alıyor. Yaklaşık 7 bin hektarlık alanıyla ülkenin en büyük sanayi şehirlerinden biri olan Adra, artan yatırım talebi karşısında genişlemeye de açık. Kürdî, yatırımcıların yoğun ilgisi nedeniyle kentin genişletilmesi çalışmalarının sürdüğünü belirterek sanayi ve yatırım faaliyetlerini desteklemedeki önemine dikkat çekti.

Hasya Sanayi Şehri

Humus'un yaklaşık 50 kilometre güneyinde, Şam uluslararası yolu üzerinde yer alan Hasya Sanayi Şehri, yaklaşık 2.500 hektarlık alanıyla 20 binden fazla doğrudan ve dolaylı istihdam sağlıyor. Şehir, başta petrokimya ve yenilenebilir enerji olmak üzere özel ve nitelikli sanayi kollarında yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor. Kürdî, şehrin genişlemeye elverişli olduğunu ve artan sanayi yatırımı talebine yanıt vermek amacıyla birkaç aşamada yaklaşık 10 bin hektar daha büyütülmesinin planlandığını açıkladı.

Şeyh Neccar Sanayi Şehri

Halep'in yaklaşık 15 kilometre dışında, eski Bab yolu üzerinde konumlanan Şeyh Neccar Sanayi Şehri yaklaşık 4.500 hektarlık alana sahip. Şehir, başta tekstil sektörü olmak üzere çok sayıda tesis ve şirkete ev sahipliği yapıyor ve 50 binden fazla istihdam sağlıyordu. Kürdî, şehrin yerli ve yabancı yatırımcılardan yoğun ilgi gördüğünü belirterek şehrin imar planı dâhilinde yaklaşık 1,5 milyon metrekarelik alanın geliştirilmesi için bir gayrimenkul geliştirme şirketiyle sözleşme imzalandığını açıkladı. Bir mutabakat muhtırası çerçevesinde benzer büyüklükte ek bir alanın geliştirilmesi için yakında ikinci bir uygulama sözleşmesinin de imzalanmasının beklendiğini sözlerine ekledi.

Bab el-Hava Sanayi Şehri

İdlib'in kuzey kırsalındaki Bab el-Hava Sanayi Şehri, yaklaşık 51 hektarlık alanıyla stratejik bir proje niteliği taşıyor. Şehrin önemi büyük ölçüde Türkiye sınırındaki Bab el-Hava Kapısı'na yakınlığından kaynaklanıyor; bu konum, ticaret ve ihracat hareketliliği açısından şehre önemli bir avantaj sağlıyor. Kürdî, şehirde su, elektrik, kanalizasyon ve sanayi atık su altyapısıyla donatılmış 242 binden fazla metrekarelik sanayi parseli temin etmeyi kapsayan bir yatırım sözleşmesinin imzalandığını belirtti.

Er-Raî Sanayi Şehri

Halep'in kuzeydoğu kırsalında 2020 yılında kurulan er-Raî Sanayi Şehri, yaklaşık 1 milyon metrekarelik alanıyla Suriye'nin sanayi şehri ağına yeni katılan bir merkez. Şehirde yüzlerce aktif sanayi tesisinin yanı sıra inşaat ve donanım aşamasında olan yüzlerce parsel ve tesis bulunuyor. Türkiye sınırındaki er-Raî Kapısı'na yakınlığı nedeniyle stratejik bir öneme sahip olan şehirde yatırım fırsatları özellikle deri, tekstil ve hafif sanayi alanlarında yoğunlaşıyor. Kürdî, kentin genişletilmesine yönelik planların mevcut olduğunu ve bu adımın hem yerli hem de dış pazarlara yönelik sanayileri çekme kapasitesini artıracağını vurguladı.

Deyrizor Sanayi Şehri

Doğu Suriye'de yatırım ve ekonomik faaliyetler için en önemli bölgelerden biri olan Deyrizor Sanayi Şehri, kentin kuzeydoğusunda Deyrizor-Haseke yolu üzerinde yer alıyor. Toplam 2.850 hektarlık alanıyla gıda, tekstil, mühendislik ve kimya sanayilerine tahsis edilen şehir için Kürdî, Ekonomi ve Sanayi Bakanlığının yönlendirmesiyle yatırımcı ve gayrimenkul geliştiricileri çekme çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Hâlihazırda üç teklifin değerlendirildiğini ve bunlardan biriyle mutabakat muhtırası imzalandığını açıklayan Kürdî, petrokimya sanayileri, enerji hizmetleri ve lojistik alanında uzmanlaşmış bir sanayi şehri kurmak amacıyla özel bir şirket oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti.

Suriye'deki sanayi faaliyetlerinin yapısına ilişkin değerlendirmesinde Kürdî, ülkedeki sanayinin son derece çeşitli olduğunu ve tüm sektörleri kapsadığını belirterek geçen yıl içinde Suriye pazarına ilk kez girecek bazı nitelikli ve nadir sanayi kollarının da gündeme geldiğini vurguladı. Kürdî'ye göre Suriye'deki sanayiler altı ana başlık altında toplanıyor. Gıda sanayilerinin ise yerel tarımsal üretim ve kaynaklarla olan bağı nedeniyle ülkenin farklı bölgelerinde yaygın biçimde yer aldığını da sözlerine ekledi.

Uluslararası iş birliği konusunda Kürdî, Ekonomi ve Sanayi Bakanlığının komşu ülkelerin deneyimlerinden yararlandığını; bu ülkeler arasında sanayi ve sanayi şehirleri geliştirme alanında öncü olarak nitelendirdiği Türkiye'nin başı çektiğini belirtti. Suudi Arabistan ve Mısır'ın da Suriye'deki sanayi yatırımlarına ilgi gösterdiğini, Türkiye ile bu alandaki iş birliğinin ilk adımlarının atıldığını ve Çin ile diğer bazı ülkelerin de Suriye'deki sanayi yatırımlarına ilgi duyduğunu aktardı.

Yatırımcılar için olanaklar ve tek noktadan hizmetler

Yatırımcılara sunulan kolaylıklar konusunda ise Kürdî, bakanlığın çeşitli teşvikler sunduğunu ve sanayi projelerinin kurulmasını ve genişletilmesini özendirmek amacıyla ek ayrıcalıklar eklemeye çalıştığını vurguladı. Bu teşviklerin en önemlileri arasında sanayi şehirlerindeki arazilerin maliyet bedeline yakın sembolik fiyatlarla tahsis edilmesi ve temel sanayi şehirlerinde arazi bedelinin beş yıla yayılarak taksitlendirilmesine olanak tanınması yer alıyor. Kürdî ayrıca sanayi şehirlerinin tek pencere hizmeti sunduğunu; yatırımcıların ruhsatlandırma, tapu devri ve ilgili bakanlıklarla kurumların hizmetlerine ilişkin tüm işlemleri sanayi şehri yönetimi aracılığıyla tamamlayabildiğini, bunun da süreçleri önemli ölçüde hızlandırdığını belirtti.

Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı, 6 Haziran 2025'te Suriye'deki sanayi şehirleri için yeni yatırım yönetmeliğini yürürlüğe koydu. Yönetmelik; sanayi yatırımlarına elverişli ortamın güçlendirilmesini, yerli ve yabancı yatırımların teşvik edilmesi ile teknoloji ve sanayi bilgisinin transferini ve yerelleştirilmesini hedefliyor.

63. Şam Uluslararası Fuarı, Şam Fuar Alanı'nda 4 Eylül'e kadar devam ediyor. Fuar, yerli, Arap ve yabancı şirketlerin geniş katılımı ve ziyaretçilerin yoğun ilgisiyle dikkat çekerken ekonomi, kültür ve eğitim alanlarındaki çeşitli konuları ele alan seminer ve çalıştaylarla da zenginleştiriliyor.

Kaynak: Al-Araby Al-Jadeed