Suriye 2026'da Yüzde 11,3 Büyüme ve 8 Milyar Doları Aşan Bütçe Geliri Öngörüyor

Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesar Berniye, ülke ekonomisinin 2026 yılında yüzde 11,3 oranında büyüyeceğini öngördüklerini açıkladı. Berniye, bu büyüme ivmesinin önümüzdeki yıllarda da süreceğini ve pek çok sektörde üretimin 2030'a kadar 2011 öncesi seviyelere döneceğini vurguladı. Bakan, öncelikli politika hedefinin yüksek büyümeyi sürdürülebilir ve kapsayıcı kılmak olduğunu belirterek sosyal koruma ağlarının güçlendirilmesine de ayrı bir önem verdiklerini ifade etti.

Berniye, Suriye Arap Haber Ajansı'na (SANA) yaptığı açıklamada 2026 bütçe gelirlerinin 8 milyar dolara yaklaşacağını ortaya koydu. Olağanüstü gelirlerin ise zarar görmüş bölgelerdeki yatırım projelerine, girişimcilik ekosisteminin desteklenmesine ve ileri teknoloji alanındaki start-up'lara aktarılacağını belirtti. Bakan, Maliye Bakanlığı'nın mali disiplin, şeffaflık, dürüstlük ve ekonomik istikrarı pekiştirme konusundaki kararlılığını da yineledi.

Berniye, hazırlanan yeni vergi sisteminin ekonomiyi canlandırmak, özel sektörü teşvik etmek ve düşük gelirli kesimlerin vergi yükünü hafifletmek gibi kritik ekonomik hedeflere hizmet ettiğini vurguladı.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Suriye ekonomisinin 2026'da yüzde 10'u aşan bir büyüme kaydedeceğini öngörmesiyle ilgili bir soruyu yanıtlayan Bakan, "IMF'nin tahmini, Maliye Bakanlığı'nın projeksiyonlarıyla örtüşüyor. Biz 2026 için yüzde 11,3, 2027 için ise yaklaşık yüzde 9,7 büyüme öngörüyoruz. 2025'teki büyüme oranı ise yaklaşık yüzde 4 düzeyinde gerçekleşti" dedi.

Berniye, Bakanlık bünyesindeki Makroekonomik ve Mali Tahminler Birimi'nin bu öngörüleri bütçe hazırlık ve uygulama sürecinin bir parçası olarak sürekli güncellediğini açıkladı. 2026 büyüme oranının Suriye ekonomisinde geniş tabanlı ve gerçek bir genişlemeyi yansıttığını belirten Bakan, bu büyümenin başta hizmet ve ticaret sektörleri olmak üzere tarım sektörünü de kapsadığını; iyi geçen yağış sezonunun tarıma katkı sağladığını, petrol, doğalgaz ve maden sektörlerinin de yeniden hareketlendiğini söyledi.

Berniye, söz konusu sektörlerin yapıları gereği toparlanma sürecinden ve hükümetin ticaret ile yatırıma kapı aralayan reformlarından en hızlı yararlanan kesimler olduğunu ifade etti. Diğer sektörlerin büyümeye katkısının ise 2027'den itibaren daha belirgin hale geleceğini öngördü.

Bakan, güçlü büyümenin ardındaki temel etkenler arasında hükümetin hayata geçirdiği ekonomik ve mali reformların yanı sıra mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıran güvenlik istikrarının da yer aldığını vurguladı. Suriye'nin pek çok sektörde 2011 öncesi üretim seviyelerine 2030'a kadar ulaşabileceğini tahmin ettiğini de sözlerine ekledi.

Gelir artışındaki göreli iyileşmeyi iş ortamını geliştirmeye yönelik reformlara, yolsuzlukla mücadeleye, disiplinli ve sağlıklı mali politikaya ve ekonomik büyüme ivmesine bağlayan Berniye, 2025 bütçesindeki sınırlı fazlaya ilişkin ise şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu fazlayla övünemeyiz. Her ne kadar mali disiplini yansıtıyor olsa da büyük ölçüde, bu alanda ciddi ihtiyaçlar bulunmasına karşın yatırım harcamalarının kısılmasından kaynaklandı."

Berniye, IMF'nin 2026 bütçe gelirlerinin hedeflenen 8 milyar doları aşacağı yönündeki değerlendirmesini de paylaştı. 2025 gelirlerinin 3,5 milyar dolar düzeyinde kaldığını hatırlatan Bakan, 2026 gelirlerinin olumlu yanının, bu gelirlerin yaklaşık yüzde 75'inin sürdürülebilir kaynaklardan elde edilmesi olduğunu belirtti.

Olağanüstü gelirler konusunda ise Berniye şunları söyledi: "Bu gelirleri daha fazla fırsat yaratan yatırım projelerinde değerlendirmeye özen gösteriyoruz. Örneğin Maliye Bakanlığı olarak Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile iş birliği içinde, telekomünikasyon gelirlerinin bir bölümünü kullanarak ileri teknoloji alanındaki girişimciliği ve start-up'ları destekleyecek ulusal bir fon kurmak üzere çalışıyoruz. Olağanüstü gelirlerin büyük bölümünü ise verimli yatırım projelerine ve zarar görmüş bölgelerin kalkınmasına yönlendiriyoruz."

Bakan, 2027 bütçe planlamasının, telekomünikasyon lisans ücretleri ve geçici petrol geliri artışlarının etkisi dışarıda bırakıldığında bile ekonomik büyüme ve artan vergi uyumu sayesinde gelirlerin yükselmeye devam edeceğine işaret ettiğini vurguladı. Bakanlığın yatırımı teşvik etmek amacıyla uluslararası finans sistemiyle entegrasyonu güçlendirmeye, devletin ekonomik kurumlarını reforme etmeye, yolsuzlukla mücadeleye, yatırım dostu vergi reformlarını hayata geçirmeye ve mali disiplin ile şeffaflığı pekiştirmeye kararlı olduğunu da yineledi. IMF'nin olumlu değerlendirmesinin bu çabaların meyvelerini verdiğini ve uluslararası ortaklar nezdinde güvenilirliği tesis ettiğini de sözlerine ekledi.

Tüm bu iyimser rakamlara karşın Maliye Bakanı, yüksek büyümenin Suriyelilerin yaşam koşullarında otomatik olarak hızlı bir iyileşme anlamına gelmediğini kabul etti. Yıllarca süren savaşın bıraktığı yıkım ve yoksulluğun boyutuna dikkat çeken Berniye, yüzde 10'u aşan bir büyümenin Suriye'yi 2026'nın en hızlı büyüyen ekonomileri arasına sokacağını, ancak savaşın izlerini ve yoksulluğu silmenin yıllarca sürecek yüksek ve istikrarlı bir büyümeyi gerektirdiğini vurguladı.

Büyümenin belirli sektörlere ya da bölgelere sıkışıp kalmadan gelir, satın alma gücü ve kamu hizmetleri üzerinde somut bir etki yaratacak biçimde kapsayıcı olmasını hedeflediklerini belirten Bakan, son dönemde göreli bir iyileşme kaydedilmesine rağmen yüksek yoksulluk oranlarının Suriye ekonomisinin önündeki en büyük engellerden biri olmayı sürdürdüğünü de vurguladı.

Ekonomik faaliyeti canlandırmak ve yatırım çekmek amacıyla hükümet, yeni bir vergi sistemini Halk Meclisi'ne sunmaya hazırlanıyor; sistemin 2027 başında yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Berniye, yeni düzenlemenin bireyler ve şirketler için vergi oranlarını indirip prosedürleri basitleştirirken yatırım teşvikleri sunacağını ve durma noktasına gelmiş sanayi, ticaret ve turizm tesislerinin yeniden faaliyete geçirilmesini özendireceğini açıkladı.

Sisteme göre istihdam hacmiyle bağlantılı teşvikler, ileri teknoloji ve modern üretim hatlarının kullanımını özendiren düzenlemeler ile düşük gelirli kesimlerin vergi yükünü hafifleten önlemler de yer alacak. Maliye Bakanlığı, vergi reformunun başarısının vergi kaçakçılığı ve yolsuzlukla mücadeleye ve uyum düzeyinin yükseltilmesine bağlı olduğunu; bu sayede vergi ve harç oranlarına ağırlıklı olarak başvurmadan gelirlerin artırılabileceğini vurguluyor.

2027 bütçesine ilişkin Bakanlık'ın ilk tahminleri, telekomünikasyon lisanslarına bağlı olağanüstü gelirler ve geçici petrol gelirleri dışarıda bırakıldığında bile ekonomik büyüme ve artan vergi uyumunun gelirleri yukarı taşımayı sürdüreceğine işaret ediyor.

Bakanlık, önümüzdeki dönemin devletin ekonomik kurumlarının reformunu, şeffaflık ve mali disiplinin güçlendirilmesini, Suriye ekonomisinin uluslararası finans sistemiyle entegrasyonunu ve yatırım ortamının iyileştirilmesiyle yolsuzlukla mücadeleyi zorunlu kıldığını belirtiyor.

Berniye, bu ayın başında IMF'nin Suriye'nin ekonomik toparlanma sürecine ve kamu maliyesinin performansına ilişkin olumlu değerlendirmesini memnuniyetle karşılamış; bu değerlendirmenin hükümetin hayata geçirdiği reformlara destek niteliği taşıdığını ifade etmişti.

Hükümetin kendi ifadesiyle önündeki en büyük sınav ise bu rakamları kağıt üzerindeki göstergelerden çıkarıp savaşın ekonomik ve sosyal ağır mirasını omuzlamaya devam eden halkın büyük çoğunluğu için gelir, satın alma gücü, istihdam ve kamu hizmetleri alanında somut bir iyileşmeye dönüştürmek olacak.
Kaynakça : Syria -TV