Şam ve SDG’den Devletin Birliğini Sağlamak İçin Son Girişim

ABD, Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında ülkenin birliğini koruyacak ve yeni bir silahlı çatışmayı önleyecek siyasi ve askeri uzlaşıya varılması yönünde çabalarını sürdürüyor. 

Bu arada, özellikle SDG'nin Suriye ordusu yapısı içindeki geleceği ve ülkenin kuzeydoğusundaki bazı bölgelerde özyönetim talepleri konusunda taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklar devam ediyor. 

Mazlum Abdi’nin Şam ziyareti 

SDG komutanı Mazlum Abdi, Suriye Demokratik Konseyi (MSD) yetkililerinin de yer aldığı bir heyetin başkanlığında, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Salı akşamı Şam’da bir araya geldi. 

Söz konusu ziyaret, Mart ayında imzalanan ve SDG ile kurumlarının, geçişler, havaalanları ile petrol ve gaz sahalarının yönetimi de dahil olmak üzere Suriye devlet yapısına entegrasyonunu öngören İlkeler Anlaşması’nın uygulanma yollarının görüşülmesi çerçevesinde gerçekleşti. 

Kamışlı’daki yerel kaynaklara göre ziyaret, anlaşmanın uygulanmasındaki herhangi bir gecikmenin Suriye’nin kuzeydoğusundaki güvenlik ve idari atmosferi daha da karmaşık hale getirebileceğinin farkına varan uluslararası koalisyonun talebi üzerine yapıldı. 

Şam’ın pozisyonu: Tek ülke, tek ordu 

Suriye haber ajansı SANA’da yer alan resmî açıklamaya göre Suriye hükümeti, SDG ile ülkenin birliği ve toprak bütünlüğünü güçlendirecek her türlü yola açık olduğunu belirterek, “Tek Suriye, Tek Ordu, Tek Hükümet” ilkesine olan sarsılmaz bağlılığını ve her türlü bölünme veya federalizm biçimini kesin olarak reddettiğini yineledi. 

Aynı zamanda deneyimlere göre her türlü ayrılıkçı projeyi veya dış gündemi “kaybedecek bir girişim” olarak değerlendirerek, SDG’den Suriyeli unsurların ordu saflarına katılacak olmasının memnuniyetle karşılandığını belirtti. 

Suriye hükümeti ayrıca, idari boşluğu sona erdirmek ve toplumsal istikrarı artırmak için hizmet, sağlık, eğitim ve yerel yönetim kurumları da dahil olmak üzere resmi devlet kurumlarının ülkenin kuzeydoğusuna geri dönmesinin gerekliliğini vurguladı. 

Söz konusu açıklamada, “Kürt bileşenler, çeşitli Suriye dokusunun ayrılmaz bir parçasıdır. Tüm Suriyelilerin hakları, bağlılıklarına bakılmaksızın, devlet kurumları içinde korunur ve saygı duyulur” ifadelerine de yer verildi. 

ABD’nin arabuluculuğuna rağmen anlaşmazlıklar devam ediyor 

Şam’daki toplantılara katılan ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack dünkü ziyaret bağlamında yaptığı açıklamada, Suriye’de merkezi hükümet ile SDG’nin yeni orduya entegrasyonu konusunda hala anlaşmazlık olduğunu bildirdi. 

Barrack, SDG’nin Suriye ordusu içinde ayrı bir blok olarak varlık göstermekte ısrar ettiğinin altını çizerek, Şam yönetiminin bunu reddettiğini ekledi. 

Washington, Suriye ordusunun terörle mücadeleyi üstlenebileceğine inandığı için, güvenlik boşluğu bırakmadan SDG’nin askeri varlığının kademeli olarak sona ermesini sağlayacak bir mutakabat için bastırıyor. 

Barrack açıklamasında ayrıca, ABD yönetiminin Suriye’den tamamen çekilmek için “acele etmediğini” belirterek, Suriye ordusunun güvenlik durumunu yönetme yeteneğine güvendiklerini sözlerine ekledi. 

SDG’nin talepleri Şam ile çatışıyor 

SDG liderliği, silahlı güçlerinin akibetini ilgilendiren konuyu Suriye’deki Kürt meselesiyle ilişkilendirerek, “siyasi ademi merkeziyetçilik” ve Kürt bölgelerinin federal bir Suriye içinde siyasi ve idari bir birim olarak tanınmasının yanı sıra kültürel ve dilsel haklar talep ediyor. 

Ancak Nisan ayında, Mazlum Abdi’nin katılımıyla yapılan toplantıda yinelenen bu talepler, Şam tarafından kabul görmedi.  

Şam hükümeti, herhangi bir anlaşmanın devletin birliğine saygı göstermesi, ulusal mutabakat dışında “federalizm” veya “özyönetim” gibi hiçbir kavramın yer almaması gerektiğini savunuyor. 

Çatışmadan kaçınmak için son şans 

Bilgi sahibi kaynaklara göre Abdi’nin Şam’daki görüşmeleri, mevcut ihtilafların üstesinden gelmek ve kaynak zengini kuzeydoğuda askeri bir çatışmayı önlemek için “son şans” olabilir. 

Omurgasını YPG’nin oluşturduğu SDG, Haseke ve Ayn el-Arab’ın büyük bölümünü kontrol ediyor. 

Rakka ve Deyr ez-Zor bölgelerinin, belirli kazanımların korunmasını sağlayacak düzenlemeler karşılığında Suriye yönetimine devredilmesi ihtimali de değerlendiriyor, ancak bu konu hala gerginlik yaratıyor. 

Şam’da Cumhurbaşkanı Şara ile SDG arasında yapılan toplantının, PKK lideri Abdullah Öcalan’ın silah bırakma ve ulus-devlet fikrinden vazgeçme çağrısı yaptığı bir dönemde gerçekleşmesi dikkat çekti. 

Bu değişim, SDG’nin geleceğine ve Suriye’nin kuzeydoğusundaki güvenlik düzenlemelerinin gidişatına derin bir gölge düşürüyor.