Mısır’da “Büyük Takas” Tartışması

Mısırlı iş insanı Hasan Heykel, "Büyük Takas" adını verdiği tartışmalı bir öneriyi yeniden gündeme taşıdı. Öneriye göre devlete ait varlıkların mülkiyeti Merkez Bankası'na devredilecek, karşılığında aynı değerde hükûmet borcu transfer edilecek. Amaç, bütçe üzerindeki borç servis yükünü hafifletmek ve kamu harcamaları için daha fazla kaynak yaratmak.

Heykel, bu çerçevede değerlendirilebilecek varlıklar arasında Süveyş Kanalı'nı da saydı. Bu durum, stratejik varlıkların kamu borcu sorununu çözmede ne ölçüde kullanılabileceğine ilişkin kapsamlı bir tartışma başlattı.

Heykel, önerisini Ulusal Medya Kurumu "Maspero"nun borç yeniden yapılandırmasına dayandırıyor. Bu süreçte kullanılmayan varlıklar, borcun bir kısmına karşılık olmak üzere Ulusal Yatırım Bankası'na devredilmişti. Söz konusu uzlaşma kapsamında 51,4 milyar Mısır poundu (yaklaşık 48,5 milyar Türk Lirası) tutarında faiz ve gecikme cezası silindi; arazi ve binalardan oluşan 44 kullanılmayan varlık ise 18,06 milyar pound (yaklaşık 17,1 milyar Türk lirası) değeriyle devredildi. Heykel, bu deneyimin devlet genelinde uygulanabileceğini savunuyor.

İş insanı aynı öneriyi geçen yılın Ocak ayında da dile getirmiş; Süveyş Kanalı'nın mülkiyetinin takas işlemi kapsamında Merkez Bankası'na devredilebileceğinden söz etmişti. Heykel, amacının kanalı satmak olmadığını, mülkiyetin devlet kurumları arasında el değiştireceğini ve varlığın aynı değerdeki hükûmet borcuyla karşılanacağını vurguluyor. Buna göre faiz maliyetleri düşecek ve kamu harcamaları için daha geniş bir alan açılacak.

Bakanlar Kurulu ise bu önerinin kişisel bir görüş olduğunu ve hükûmetin politikasını yansıtmadığını açıkladı. Resmî açıklamada, varlık-borç takasına ilişkin tekliflerin daha önce incelendiği ve ilgili kurumların bu yöntemi uygun bulmadığı sonucuna vardığı belirtildi. Bakanlar Kurulu ayrıca devlet kurumları arasındaki varlık ve yükümlülük transferlerinin, devlet genelinde borcu azaltmadığını vurguladı; Süveyş Kanalı'nın ise takas, rehin veya borç karşılığı devir tekliflerine konu olmayacağını kesinlikle ifade etti.

Tartışma, Mısır'da borç servis maliyetlerinin yüksekliği ve hükûmetin bu yükü azaltma ile devlet varlıklarından elde edilen geliri artırma çabalarına ilişkin daha geniş bir bağlamda yaşanıyor. Heykel'in önerisi bazı varlıkların borç ödemesinde kullanılmasını savunurken hükûmet, kamu maliyesini iyileştirmeyi, borcun vadesini uzatmayı ve servis maliyetini düşürmeyi, varlık arz programları ile özel sektör ortaklıklarını geliştirmeyi ve stratejik nitelikteki varlıkları korumayı esas alan bir yol izlediğini ortaya koyuyor.

Kaynak: AlAraby TV