Kerkük’te Seçim Rekabeti: Nüfuz Mücadelesi Etnik Gerilimleri Alevlendiriyor

Irak siyasetinin en karmaşık ve hassas bölgelerinden biri olan Kerkük şehrinde 11 Kasım'da yapılması planlanan parlamento seçimleri yaklaşırken, seçim rekabeti kızışıyor.

Mümkün olan en fazla sandalye için yarışan Kürt, Arap ve Türkmenlerin, kalkınma ya da hizmetten çok milliyetçi söylemler üzerinden yürüttüğü seçim kampanyaları tansiyonu yükseltiyor.

Ülkede seçim kampanyasıyla aynı zamanda siyasi, dini ve milliyetçi söylemlerde bir artış yaşıyor.

Saddam Hüseyin rejiminin 2003’te ABD'nin işgaliyle devrilmesinden bu yana Iraklı seçmenler altıncı kez sandığa gitmeye hazırlanırken, güvenlik güçleri de olası gerginliklere karşı yüksek alarma geçti. 

Araplar seçimlere yedi, Kürt partileri beş, Türkmenler ise iki ana listeyle katılıyor. 

Arap ve Kürt blokları, şehirdeki 12 sandalyenin ve Hristiyanlara ayrılan kotanın yarısından fazlası için yarışıyor. Türkmen Cephesi ise en az dört sandalye kazanmayı hedefliyor.

Bu tablo, 2003’ten beri Bağdat ile Erbil arasında anlaşmazlık konusu olan petrol zengini Kerkük’teki derin etnik rekabetin sürdüğünü ortaya koyuyor.

Etnik ve dini çeşitliliğiyle “mini Irak” olarak anılan Kerkük, uzun süredir siyasi ve idari çatışmaların odağında yer alıyor. 

Özellikle 2017’deki bağımsızlık referandumunun ardından federal güçlerin şehri yeniden denetim altına alarak, on yılı aşkın süren Kürt yönetimine son vermesiyle, Kerkük,  Bağdat hükümeti ile  Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında bir çekişme noktası olmaya devam etti. 

Bir önceki seçimlerde Kürt partileri 12 sandalyenin dokuzunu elde etmişti. 

Üçü Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB), ikisi Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP), biri de Yeni Nesil Hareketi’ne ait olan bu koltuklar, Kürtlerin örgütsel gücünü yansıtırken Arap ve Türkmen bloklarının temsiliyetini zayıflatmıştı.

Mesele parti çıkarlarıyla değil ulusal kimlikle ilgili

KDP adayı Şaho Necmi Kirkuki, Kerkük’teki durumun “partisel çıkarların değil, ulusal kimliğin meselesi” olduğunu belirterek, Kürt seçmenleri geniş katılıma çağırdı. 

Şehrin ekonomik önemine rağmen hizmet sektörünün zayıf kaldığını vurgulayan Kirkuki, Kerkük halkının gençler için gerçek hizmetlere ve iş fırsatlarına ihtiyacı olduğunun altını çizdi.

Azm İttifakı Sözcüsü Azzam el-Hamdani ise Arapların bu seçimlerde yeni bir zorlukla karşı karşıya olduğunu belirtti. 

Şehirdeki valiliğin halen bir Kürt’ün elinde olmasının bazı Arap seçmenlerde isteksizlik yarattığını ifade eden Hamdani, Arapların hala nüfusun çoğunluğunu temsil ettiğini söyleyerek, “Katılım oranı yüksek olursa altı ya da yedi sandalye kazanabiliriz” dedi. 

Ancak çok sayıda Arap listesinin oyları bölebileceği uyarısında bulunan Hamdani, bunun da Kürt veya Türkmen partilerine iki sandalye kaybına yol açabileceğini sözlerine ekledi.

Öte yandan, kendilerini Kerkük’ün “siyasi denklemin kilit taşı” olarak gören Türkmenler ise, Türkmen Cephesi üzerinden parlamentodaki temsil sayılarını artırmayı hedefliyor. 

Türkmenler, üç ana grup arasında dengeyi koruyacak ve dışlayıcı politikaları önleyecek yeni bir siyasi yaklaşım gerektiğini savunuyor.

Gözlemciler, Kerkük’ün Irak’taki en sert seçim mücadelelerinden birine sahne olacağı görüşünde. 

Her etnik grup, Bağdat ile Erbil arasında kritik bir denge unsuru olarak görülen nüfuzunu güçlendirmeye çalışıyor. 

Seçim sonrası olası ittifakların, özellikle Arap ve Kürt listeleri arasında kurulabilecek yeni blokların, Kerkük’ün siyasi haritasını yeniden şekillendirmesi bekleniyor.

Kerkük’ten Arap aktivist Abdulhalik el-Ubeydi, Al Araby Al Jadeed gazetesine yaptığı açıklamada, “Bu seçimlerin sonuçları, Irak’taki etnik gruplar arasındaki güç dengesinin göstergesi olacak. Partizan ayrışmaların sürmesi, bağımsız adaylara bir veya iki sandalye kazanma şansı tanıyabilir” dedi.

Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu hazırlıklarını sürdürürken, Kerkük halkı iyileştirilmiş hizmet ve istihdam beklentileriyle sandığa gitmeye hazırlanıyor. 

Ancak kentteki etnik rekabetin, son yirmi yılda defalarca patlak veren gerginlikleri yeniden canlandırabileceği yönündeki endişeler sürüyor.

 

 

Kaynak: Alaraby Aljadeed