İşgal Cephesinde Değişen Bir Şey Yok: İsrail Seçimleri ve Filistinliler

Doç. Dr. Mehmet Rakipoğlu, İsrail’de 27 Ekim seçimlerinin ardından oluşan siyasi tabloyu ve olası iktidar değişiminin Filistinlilere yönelik işgal politikalarına etkisini Fokus+ için kaleme aldı. 
isgal-cephesinde-degisen-bir-sey-yok-israil-secimleri-ve-filistinliler.jpg

30.10.2026 - 16:29  |  Son Güncellenme:  30.10.2026 - 16:38

İsrail’de halk 27 Ekim’de sandığa gitti. Hükûmetlerin nadiren dönemini tamamlayabildiği İsrail siyasetinde neredeyse dört yıl iktidarda kalan Gazze kasabı Netanyahu, yeniden seçilme arzusuyla seçimlere girdi. Sandıktan net bir sonuç çıkmadı ve İsrail bir kez daha alışık olduğu “demokrasi” krizine dönüştü. Şimdi etrafta başka sorular dönmekte. Yeni hükûmet kurulabilecek mi? Kurulursa dört yılı tamamlayabilecek mi? Yoksa ülke yeni bir seçime mi gidecek? 

Bu tartışmalarda kimsenin aklına gelmeyen bir soru var: O da işgalin devam edip etmeyeceğidir. Bu sorunun sorulmamasının nedeni, cevabının zaten bilinmesidir. İsrail’i hukuk devleti ve bölgenin tek demokrasisi olarak pazarlayanlar, Gazze soykırımının faturasını Netanyahu’ya kesiyor. Netanyahu giderse, İsrail övgüsüne kaldıkları yerden devam edeceklerdir. Bu bir aldatmacadır; nitekim Gazze soykırımı Netanyahu’dan bağımsızdır. Soykırımı mümkün kılan İsrail’in siyaseti, kurumları ve onu destekleyen halkıdır. Gazze soykırımı, İsrail tarihindeki ilk katliam değildir ve son da olmayacaktır. 

Seçen de onaylayan da İsrail toplumu 

İsrail’de yaşanan felaketi tek bir kişiye yüklemek kolaya kaçmak anlamına geliyor. Ancak Netanyahu, İsrail’e dışarıdan biri olarak hükûmet kurmamıştır. Onu defalarca İsrail seçmeni iktidara taşımıştır. Ondan önce işgali, ilhakı ve yerleşimci şiddetini sıradanlaştıran hükûmetleri de yine İsrail seçmeni seçmiştir. 

Kamuoyu verileri bu gerçeği açıkça ortaya koymaktadır. Penn State Üniversitesi adına Mart 2025’te yapılan bir ankette, Yahudi İsraillilerin yüzde 82’si Gazze’de yaşayan 2 milyondan fazla insanın zorla sürülmesini desteklemiştir. Aynı ankette katılımcıların yüzde 56’sı İsrail vatandaşı olan Filistinlilerin de ülkeden sürülmesini istemiştir. Yüzde 47’si ise ordunun ele geçirdiği bir düşman şehrinde, Eriha’nın “fethi” anlatısındaki gibi tüm sakinleri öldürmesi gerektiğini söylemiştir. Kendini laik olarak tanımlayanlar arasında bile Gazze halkının sürülmesine verilen destek yüzde 69 düzeyindedir. 

Bu ankete bazı çevreler soruların yönlendirici olduğu gerekçesiyle itiraz etmiştir. Bu çevreler Tel Aviv Üniversitesinin yaptığı başka bir anketi öne çıkarmıştır. Ancak bu daha “iyimser” ankette bile Yahudi İsraillilerin yüzde 53’ü Gazze halkının zorla başka yerlere nakledilmesini desteklemiştir. Dolayısıyla en iyimser veri bile toplumun yarısından fazlasının bir etnik temizliği onayladığını göstermektedir. Bu tablo karşısında Filistinlilere gerçekten yaşam hakkı tanıyan kesim çok küçük bir azınlık olarak kalmaktadır. 

Seçim kampanyası da aynı tabloyu yansıtmıştır. Sandıkta Netanyahu’nun kişiliği, yargı düzenlemesi ve Haredilerin askerlik muafiyeti tartışılmıştır. Gazze’deki soykırım ve Filistinlilerin geleceği ise gündeme hiç gelmemiştir. Muhalefet adayı Eisenkot, Filistin devletine karşı çıkmaktadır. Sol olarak bilinen Yair Golan bile Filistin devletinin uluslararası alanda tanınmasını eleştirmiştir. Muhalefet partilerinin hiçbiri Filistin devletini savunmuyor. Eisenkot ve ortaklarının çoğu, Arap partilerinin desteğiyle iktidara gelmeyeceklerini açıkça ilan etmiştir. Bu nedenle iki blok arasındaki fark bir politika farkı değil; bir kişi ve üslup farkından ibarettir. 

Kurumsallaşmış bir strateji olarak işgal 

İsrail’in Filistinlilere yönelik politikası tek bir hükûmetin tercihi değildir. Bu politika, işgalci rejimin kuruluşundan beri süren ve kurumlara yerleşmiş bir stratejidir. 

1948’de Filistinlilerin topraklarından sürülmesini öngören Dalet Planı’nı Likud hazırlamamıştır. Planı, İsrail’in ilk başbakanı David Ben-Gurion ve sol çizgideki Mapai Partisi hayata geçirmiştir. Nekbe sırasında 530’dan fazla köy yok edilmiş ve 750 binden fazla Filistinli yurdundan edilmiştir. 1967’de Batı Şeria’yı, Gazze’yi ve Doğu Kudüs’ü işgal eden de İşçi Partisi çizgisindeki bir hükûmet olmuştur. Aynı geleneğin önemli isimlerinden Golda Meir, 1969’da Filistin halkı diye bir şeyin olmadığını söylemiştir. 

Bu politika güçlü bir “hukuki” altyapıyla da desteklenmiştir. 1950 tarihli Mutlak Mülkiyet Kanunu, sürgün edilen Filistinlilerin mülklerini devlete ve Yahudi yerleşimcilere devretmek için bir araç olarak kullanılmıştır. Batı Şeria’da geniş araziler art arda “devlet arazisi” ilan edilmiştir. 2018’de çıkarılan Ulus-Devlet Yasası ise kendi kaderini tayin hakkını yalnızca Yahudilere tanımıştır. 

E1 Projesi bu stratejinin bugünkü en açık örneğidir. Proje, Doğu Kudüs ile Maale Adumim yerleşimini birbirine bağlamaktadır. Böylece Batı Şeria’yı kuzey ve güney olarak ikiye bölmektedir. Bu bölünme, bağımsız bir Filistin devletinin coğrafi olarak imkânsız hale gelmesi anlamına gelmektedir. Proje onaylanmış ve inşaat ihaleleri açılmıştır. İsrail toplumunun buna tepkisi ise dikkat çekicidir. Yargı düzenlemesine karşı 2023’te yüz binlerce kişi aylarca sokaklara dökülmüştür. E1 Projesi'ne karşı ise Peace Now (Barış Şimdi) gibi küçük gruplar dışında kayda değer bir ses çıkmamıştır. Proje, seçim kampanyasının konusu bile olmamıştır. Kısacası, İsrail toplumu kendi mahkemelerinin yetkisi için sokağa çıkmış, ancak Filistin devletinin fiilen ortadan kaldırılmasına sessiz kalmıştır. Bu sessizlik açık bir onay anlamına gelmektedir. 

Batılı başkentler şimdi Eisenkot’un E1 Projesi'ni durduracağını ummaktadır. Oysa karşısında kendi silahlı gücüne sahip bir yerleşimci hareketi bulunmaktadır. Ben-Gvir, 7 Ekim’den bu yana bakanlığının 100 bin silah ruhsatı verdiğini açıklamıştır. Bu silahların önemli bir kısmı yerleşimcilerin elindedir. Dolayısıyla Netanyahu bu düzenin yaratıcısı değil, yalnızca bu düzenin en başarılı uygulayıcısıdır. Kendisi gitse de onu mümkün kılan yapı yerinde kalacaktır. 

Oslo’dan bugüne aynı zihniyet 

Bazı çevreler Oslo dönemini bu örüntünün dışında bir istisna olarak görmektedir. Oysa Oslo da aynı zihniyetin daha yumuşak bir yüzü olmuştur. Barış görüşmeleri sürerken Rabin döneminde yerleşim birimleri genişlemeye devam etmiştir. Oslo’nun ilk yedi yılında Batı Şeria’daki yerleşimci sayısı neredeyse iki katına çıkmıştır. Masada barıştan söz edilirken, sahada Filistin devletini imkânsız hâle getiren adımlar atılmıştır. 

Bu zihniyetin özünde İsrail’in kendi varlığını Filistinlilerin yokluğuna bağlaması yatmaktadır. Siyonizm'in erken dönemindeki “halksız bir toprak” efsanesi, bu düşüncenin ilk ifadesi olmuştur. Bu efsane Filistin halkını görmezden gelmekle başlamıştır. Zamanla onları sürmeyi, kuşatmayı ve öldürmeyi meşru gören bir anlayışa dönüşmüştür. Bir halkın güvenliğini başka bir halkın ortadan kalkmasına bağlayan bu anlayış hastalıklı bir anlayıştır. 

Bugünün farkı, eskiden barış söylemiyle örtülen bu anlayışın artık açıkça dile getirilmesidir. Bu seçimde bazı kampanyalarda “İşgal et, sür, yerleş” sloganı kullanılmıştır. Smotrich, Celile ve Necef’i “Yahudileştirme” vaadiyle seçmen karşısına çıkmıştır. Golan bile iki devletli çözüme ulaşılmasının imkânsız bir hayal olduğunu görmektedir. Filistinlilerin sisteme katılımı da bu sınırı aşamamıştır. 2021’de Ra’am Partisi koalisyona girmiş ve bazı bütçe kazanımları elde etmiştir. Ancak toprak ve kendi kaderini tayin hakkı hiçbir zaman masaya gelmemiştir. 

İşte bu yüzden Netanyahu’nun ardından yeniden yükselecek İsrail övgüsü, kendi içinde sorunlar barındırıyor. Netanyahu giderse, işgalci rejime yönelik yaptırım baskısı azalacak ve “her şey normale döndü” denilebilecektir. Oysa Gazze’deki yıkım, Batı Şeria’daki yerleşimci terörü ve E1 Projesi kaldığı yerden şiddetlenerek devam edecektir. Değişimin İsrail toplumunun içinden gelmesi beklenmemektedir. Değişim ancak dışarıdan gelecek bir bedelle mümkün olacaktır. Yaptırımlar, uluslararası mahkeme kararlarının uygulanması, diplomatik yalnızlaştırma ve işgalci rejime karşı askerî müdahale bu bedelin araçlarıdır.  

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Fokus+'ın editöryal politikasını yansıtmayabilir.