7 Ekim'in Üzerinden Üç Yıl Geçti: Filistinlilerin Ertelenemez Talepleri
15.10.2026 - 18:13 | Son Güncellenme: 15.10.2026 - 18:24
İsrail'i derinden sarsan, gerçek yüzünü ortaya çıkaran, onu başladığı noktaya geri götüren ve uluslararası meşruiyetini büyük ölçüde zedeleyen büyük olayın üzerinden üç yıl geçti. İsrail, bu süreçte gerçekleştirdiği soykırıma, yıkıma, zorla yerinden etme politikalarına ve farklı coğrafyalara yayılan saldırılarına rağmen hedeflediği caydırıcılığı ve güvenliği sağlayamadı.
Aradan üç yıl geçmesine rağmen Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilerin yaşadığı trajedi devam ediyor. Ateşkesten söz edilse de gerçekte ortada bir ateşkes bulunmuyor. Yaşanan tek değişiklik, günlük ortalama 90 olan can kaybının 6'ya düşmesi oldu. İsrail'in suikastları da sürüyor. Yalnızca eylül ayında aralarında akademisyenlerin ve Hristiyan sivillerin de bulunduğu 70 Filistinli, İsrail tarafından öldürüldü.
Burada asıl dikkat çekilmesi gereken nokta, çadırında yaşayan hiçbir Filistinlinin kendisini ve ailesini her gün yeniden yaşanabilecek saldırılara karşı güvende hissedememesi.
Daha birkaç gün önce İsrail'e ait quadcopter tipi bir insansız hava aracı, Han Yunus'un merkezindeki Beni Süheyla Kavşağı'nda Filistinlilere ait 20 çadırı ateşe verdi. Belki de bunun nedeni, bölgeyi gözetlemekle görevli İsrailli subayın Filistinlilerin hâlâ orada bulunmasından rahatsız olmasıydı. Kim bilir, belki de kendi kendine şaşkınlıkla "Bu insanlar neden hâlâ burada?" diye sormuştu!
Bu nedenle Gazze'nin bugün en acil ihtiyacı, yalnızca ölenlerin ve hayatını kaybedenlerin sayısını azaltan, günlük korku ortamının ve ihlallerin sürmesine izin veren bir düzen değil, gerçek anlamda bir ateşkestir.
Kış geliyor, Gazze'de yeniden imar başlamadı
Kış, Gazze'ye ve yerinden edilmiş Filistinlilerin yaşadığı çadırlara yeniden geliyor. Yaz güneşinin altında yıpranan, hastalıkların ve kemirgenlerin yayıldığı bu derme çatma çadırlar, yeni bir kışı karşılamaya hazırlanıyor.
Kış, ilaç sıkıntısı çeken ve büyük bölümü yıkılmış Gazze hastanelerinin üzerine de çöküyor. Üstelik yalnızca ateşkes döneminde 5 bin kişi daha yaralandı. Bu kişiler, son üç yılda yaralanan ve sürekli tıbbi bakıma ihtiyaç duyan 170 bin kişinin dışında tutuluyor.
Öte yandan kış yaklaşırken onlarca aile de evsiz kalmaya devam ediyor. Bazıları yıkılma tehlikesi bulunan binaların üzerlerine çökmesi nedeniyle, bazıları ise sığındıkları çadırların İsrail tarafından füzelerle hedef alınması sonucunda barınacak bir yerden mahrum kalıyor.
Gazze'nin yeniden imarını kim konuşuyor?
Bugün Gazze'nin yeniden imarından, enkazın ve yıkıntıların kaldırılması için gerekli ekipman ve malzemelerin bölgeye girişinden ya da yolların yeniden açılmasından söz eden kimse yok.
İsrail'deki seçim atmosferinin buna izin vermediği gerekçesiyle böylesine temel bir insani hakkın ertelenmesi kabul edilemez.
ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve temsilcisi Jared Kushner'ın bir açıklamasını dinledim. Kushner, İsraillilerin çılgın bir seçim sürecinden geçtiğini ve bunun İsrailli liderleri bir ölçüde mantıksız davranmaya ittiğini söylüyordu.
Peki neden her şey İsrail seçimleri sonuçlanana kadar askıya alınıyor? Bir halkın en temel insani hakları neden başka bir ülkede yapılacak seçimlere bağlanıyor?
Netanyahu, Ben-Gvir ve Smotrich yeniden kazanırsa mevcut durum devam mı edecek? Filistinlilere bu kez de "Netanyahu seçimden zaferle çıktı, onunla konuşmak artık zor" mu denilecek?
Netanyahu kazanmazsa ne olacak? Yerine ister Eisenkot ister başka biri gelsin, yeni yönetimin farklı davranacağını kim garanti edebilir?
İsrail'deki siyasi partilerin seçim programları, bir yandan Filistinlilerin haklarını daha fazla ellerinden alma, diğer yandan da soykırım anlayışını sürdürme üzerine kurulmuş durumda.
Nitekim iktidardaki Likud Partisi'nden Savunma Bakanı Yisrael Katz, Filistinlilerin Gazze Şeridi'nden zorla göç ettirilmesi çağrısında bulundu. Üstelik kendisi hâlen görevde olan bir bakan.
Buna rağmen ne Trump yönetiminden ne de zorla yerinden edilmeyi yasaklayan bir planı kabul etmiş olan Barış Kurulu'ndan herhangi bir açıklama geldi.
Ben-Gvir'in Filistinli esirlere yönelik işkence politikası
İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, cezaevlerindeki binlerce Filistinlinin yaşamını zorlaştırarak onlara uygulanan işkenceden âdeta zevk alıyor.
Bunun son örneklerinden biri, 13 Ekim'de kamuoyuna yansıyan olay oldu. Refah'taki Ebu Yusuf en-Neccar Hastanesi'nin eski doktorlarından Mervan el-Hams, 7 Ekim'in yıl dönümünde Ben-Gvir'in de bulunduğu Ganot Cezaevi'nde dövülerek işkenceye maruz kaldı.
Doktor Mervan el-Hams'ın şu anda vücudunda kırıklar ve sırtında şiddetli ağrılar bulunuyor. Acilen tedavi edilmesi gerekiyor.
Ben-Gvir, göreve geldiğinden bu yana İsrail cezaevlerinde çok sayıda yeni uygulamayı hayata geçirdi. Bu uygulamalar, Filistinli esirleri tutuklama, işkence ve çeşitli hak ihlallerine daha fazla maruz bırakıyor.
Öyle ki Filistinli esirlere işkence edilmesi, haklarında herhangi bir mahkeme kararı bulunmasa bile İsrail'in benimsediği bir anlayışa dönüşmüş durumda.
Özellikle Gazze'den getirilen Filistinli esirler, kendilerine herhangi bir suçlama yöneltilmeden aylarca dış dünyadan tamamen koparılıyor. Filistinli aileler ise yakınlarının akıbetine ilişkin hiçbir bilgi alamıyor.
Bazı esirlerin nerede tutulduğu bilinmezken bazılarının hayatta olup olmadığı dahi öğrenilemiyor.
Bu durum, Filistinli esirlerin hukuki koruma altına alınması ve zorla kaybedilmelerinin önlenmesi için uluslararası insan hakları kuruluşlarının müdahalesini zorunlu kılıyor.
Öte yandan serbest bırakılan Filistinli esirlerin durumu da yaşananların boyutunu gözler önüne seriyor.
Cezaevlerinde gördükleri korkunç muamele, her türlü temel ihtiyaçtan mahrum bırakılmaları, maruz kaldıkları ağır dayak, şiddet ve daha önce görülmemiş kötü muamele nedeniyle tahliye edildiklerinde âdeta birer hayalete dönüşmüş oluyorlar. Üstelik yaşadıkları ağır psikolojik travmaların izlerini de taşıyorlar.
Doktor Mervan el-Hams'ın ve onunla aynı kaderi paylaşan sağlık çalışanlarının yaşadıkları, İsrail'in sağlık personeline yönelik tutumunda ulaştığı ahlaki çöküşü açıkça ortaya koyuyor.
İsrail'in özellikle sağlık çalışanlarını öldürmeye ve tutuklamaya odaklanması, bu yaklaşımın en çarpıcı göstergelerinden biri.
Ne yazık ki İsrail'i bu tür uygulamalardan vazgeçirebilecek gerçek bir baskı oluşturacak herhangi bir yaptırım da bulunmuyor.
Gelinen noktada pervasızlık ve küstahlık öylesine ileri bir boyuta ulaştı ki İsrail'in en üst düzey siyasi isimleri bile bu ihlallere doğrudan katılıyor.
Ben-Gvir, Smotrich ve Katz gibi isimlerin bu tür utanç verici eylemlerde yer aldığı, hatta bunlara katılmakla övündüğü görülüyor.
Filistinlilerin artık vaatlere değil, somut adımlara ihtiyacı var
7 Ekim'in üzerinden üç yıl geçerken Filistinlilerin artık daha fazla vaade değil, ölümleri durduracak, yaşam koşullarını iyileştirecek ve temel haklarını geri kazandıracak somut adımlara ihtiyacı var.
Ateşkes, yalnızca hayatını kaybedenlerin sayısındaki düşüşle ölçülemez. Gerçek bir ateşkesin ölçütü, ailelerin evlerinde ve çadırlarında güven içinde yaşayabilmesi, gıda ve ilaç yardımının bölgeye ulaşması, yerinden edilenlerin geri dönebilmesi ve yeniden imar çalışmalarının herhangi bir siyasi baskı veya erteleme olmadan başlamasıdır.
Aynı şekilde, başta hasta esirler ve sağlık çalışanları olmak üzere Filistinli tutukluların durumu da yalnızca çağrıların yapıldığı bir mesele olmaktan çıkarılmalıdır. Bağımsız denetimin sağlanması, tedavi imkânlarının sunulması, hukuki korumanın güvence altına alınması ve yaşanan ihlallerin soruşturulması gerekiyor.
Gazze'nin geleceği, İsrail seçimlerinin veya arabulucuların siyasi hesaplarının rehinesi olmamalı. Çünkü bütün bu bekleyişin bedelini Gazze halkı ödüyor.
Bu noktada Filistinli, Arap ve uluslararası aktörlerin sorumluluk üstlenmesi gerekiyor. Verilen her taahhüt somut bir takvime, uygulama mekanizmasına ve hesap verebilirlik ilkesine bağlanmalı. Filistinlilerin yaşadığı acıların kalıcı bir gerçekliğe dönüşmesine izin verilmemeli.
Asıl sınav, barış hakkında söylenenler değil, Filistinlilerin hayatında gerçekten nelerin değiştiğidir.
Çünkü cezasızlığın sürdüğü bir ortamda gerçek barıştan söz edilemez. Adalet sağlanmadan toparlanma tamamlanamaz. Bir halkın özgürlük ve kendi kaderini tayin etme hakkının inkâr edildiği bir zeminde ise kalıcı istikrar inşa edilemez.
*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Fokus+'ın editöryal politikasını yansıtmayabilir.