Uzman Erbaşların Astsubaylığa Geçişi: Yasal Güvence Kimleri Kapsıyor?

TBMM Milli Savunma Komisyonunda kabul edilen kanun teklifiyle, uzman erbaşların astsubaylığa geçiş şartları ile sicil sistemi ilk kez doğrudan kanun metnine yazılarak yasal güvenceye kavuşturuluyor. Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda hazırlanan düzenleme yeni bir hak getirmiyor; mevcut kriterleri net bir çerçeveye oturtuyor. İşte teklifin kapsamı ve astsubaylığa geçişte aranacak şartlar…

Kanun teklifi neyi düzenliyor?

AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan ve Milli Savunma Komisyonunda kabul edilen 17 maddelik “Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük haklarına ilişkin düzenlemeler içeriyor. Teklifle, uzman erbaşların astsubaylığa geçişinde yıllardır yönetmeliklerle yürütülen kriterler ilk kez doğrudan kanun metnine yazılıyor.

Düzenlemenin gerekçesi, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda uzman erbaşların özlük haklarında “kanunilik” ilkesinin güçlendirilmesi olarak açıklandı. Buna göre teklif, yeni bir hak ya da astsubaylığa kolay geçiş imkanı getirmiyor; statü geçişlerinde idarenin takdir yetkisini sınırlandırmayı ve süreci daha şeffaf, öngörülebilir kılmayı amaçlıyor.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifle sicil sistemi ve geçiş şartlarının doğrudan kanuna taşındığını belirterek, düzenlemeyle “astsubaylığa geçiş şartlarını doğrudan kanunlaştırarak hukuk güvenliğini sağlamış oluyoruz” dedi.

Astsubaylığa geçişte hangi şartlar aranacak?

Teklifin yasalaşması halinde, astsubaylık sınavına başvuracak uzman erbaşlarda iki temel kriter aranacak. Astsubaylık ya da astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat tarihinde, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az 4 yıl sicil almış olmak gerekecek. Ayrıca mevcut sicil notlarının ortalamasının, sicil tam notunun yüzde 90 ve üzerinde bulunması şart olacak.

Geçiş, adayın öğrenim durumuna göre iki yoldan yapılacak. Şartları sağlayan uzman erbaşlardan bir bölümü doğrudan astsubay çavuşluğa nasbedilirken, bir bölümü astsubay meslek yüksekokullarında verilecek öğrenim ve eğitimin ardından astsubay çavuşluğa atanacak. Her iki yolda da kontenjan; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyacına göre belirlenecek.

Sicil sistemi nasıl güvenceye alınıyor?

Teklif, yalnızca astsubaylığa geçişi değil, uzman erbaşların sicil sistemini de kanun güvencesine alıyor. Buna göre sicil tam notu 100 olarak belirlenecek; sicil üstlerinin verdiği notların ortalaması ilgili yılın sicil notunu oluşturacak. Bir sicilin olumlu sayılabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde 60 ve üzerinde olması gerekecek.

Sicil yılı kapsamı ve notlandırma esaslarının kanunla belirlenmesiyle, olası uyuşmazlıklarda idare mahkemelerinin doğrudan kanun maddelerini esas alması bekleniyor.

Teklif başka kimleri kapsıyor?

Uzman erbaşlarla ilgili bir diğer düzenleme, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetinden muaf tutulan vatandaşların da uzman erbaşlığa başvurabilmesinin önünü açıyor.

17 maddelik teklif, uzman erbaşların yanı sıra daha geniş bir personel grubunu ilgilendiriyor. Bu kapsamda 7 hizmet yılını tamamlayarak ayrılan sözleşmeli er ve erbaşların kamuda istihdamı kolaylaştırılıyor ve yüzde 10’luk kontenjan ayrılıyor. Teklif ayrıca denizaltı personeline destek ile bazı askeri personel davalarında göreve iade kararlarının uygulanmasına ilişkin düzenlemeler de içeriyor.

Kanun teklifi hangi aşamada?

Kanun teklifi, AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından Milli Savunma Komisyonunda kabul edildi.