Ukrayna SİDA’ları Rus Tankerlerini Vurdu: SeaBaby Operasyonu

Ukrayna’nın SeaBaby tipi silahlı insansız deniz araçlarıyla Rusya’ya ait Kairos ve Virat tankerlerini vurması, Karadeniz’de gerilimi yeniden artırdı. Saldırıyı Ukrayna Gizli Servisi SBU üstlenirken, operasyonun Rusya’nın “gölge filo” petrol taşımacılığına yönelik stratejik bir mesaj olduğu değerlendiriliyor. 

Türkiye, Münhasır Ekonomik Bölge içinde gerçekleşen saldırılara “endişeyle” tepki gösterdi. SeaBaby SİDA’ların menşei, Yunanistan ile yapılan ortak üretim anlaşması ve bölgedeki güvenlik riskleri ise merak edilen başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Saldırı nerede ve nasıl gerçekleşti? Kairos ve Virat tankerlerine yönelik operasyon

Karadeniz’deki gerginliği tırmandıran saldırı, Türkiye’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi sınırları içinde meydana geldi. Hedef alınan Gambiya bayraklı Kairos ve Virat tankerleri, Rus petrolünü Novorossisk limanına taşımak üzere yola çıkmıştı. Operasyon sırasında Kairos tankerinde büyük bir yangın meydana gelirken, Virat’a ikinci bir saldırı gerçekleştirildi.

Olayın ardından Türk sahil güvenlik ve arama-kurtarma ekipleri hızla müdahale etti. Müdahale sayesinde Kairos’tan 25, Virat’tan ise 20 mürettebat sağ salim kurtarıldı. Tankerler, olay sonrası emniyete alınarak çevre felaketinin önlenmesi sağlandı. Operasyon, Karadeniz’deki güvenlik dengelerini sarsarken, çevresel risklerin yönetilmesindeki etkin müdahale de dikkat çekti.

Saldırıyı kim üstlendi? Ukrayna Gizli Servisi SBU’nun SeaBaby açıklaması

Karadeniz’de Türkiye açıklarında seyreden Kairos ve Virat tankerlerine yapılan saldırıyı, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) üstlendi. Ukrayna kaynaklarından edinilen bilgiye göre, saldırı SBU ile Ukrayna Deniz Kuvvetleri’nin ortak operasyonu olarak gerçekleştirildi.

Operasyonda kullanılan sistem ise “SeaBaby” tipi Silahlı İnsansız Deniz Aracı (SİDA) oldu. Ukrayna yetkilileri, SeaBaby’nin yeni geliştirilmiş bir versiyonunun bu operasyonda görev aldığını açıkladı.

Saldırının hedefindeki Kairos ve Virat tankerleri, Rusya’nın uluslararası yaptırımları delmek için kurduğu “gölge filo”nun parçası olarak görülüyor. Bu stratejik operasyon, Ukrayna’nın Karadeniz’deki deniz güvenliğini sağlama ve Rusya’nın petrol taşımacılığına karşı mesaj verme amacı taşıdığı değerlendiriliyor.

Türkiye’nin tepkisi: Dışişleri ve Ulaştırma Bakanlığı’ndan açıklamalar

Karadeniz’deki saldırılar, Türkiye tarafından endişeyle karşılandı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, operasyonların seyir, can, mal ve çevre güvenliği açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirtti. Keçeli, “Savaşın Karadeniz’e yayılmasının ve daha da tırmanmasının önlenmesi, ayrıca ülkemizin bölgedeki ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi için ilgili taraflarla temaslarımızı sürdürüyoruz.” dedi.

Açıklamada saldırının sorumlusu doğrudan belirtilmezken, Ukrayna’nın 29 Kasım’da saldırıyı üstlenmesinin ardından açıklamanın gelmesi dikkat çekti. Ukrayna makamları, operasyonun SBU ve Deniz Kuvvetleri ortaklığıyla yürütüldüğünü ve “SeaBaby” tipi Silahlı İnsansız Deniz Aracı (SİDA) kullanıldığını duyurdu. Hedef alınan Kairos ve Virat tankerleri, Rusya’nın Novorossisk limanından petrol taşırken yaptırımları delmek için oluşturulan “gölge filo”nun parçası olarak görülüyor.

Gölge filo nedir? Rusya’nın yaptırımları delme stratejisi

Gölge filo (hayalet filo), Rusya’nın yaptırımları aşmak için oluşturduğu gizli tanker ağı anlamına geliyor. Bu tankerler, Novorossisk’ten petrol taşırken Rus savaş finansmanına hizmet ediyor.

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), SeaBaby tipi su altı dronlarıyla Karadeniz’de Kairos ve Virat tankerlerine saldırı düzenlediğini açıkladı. Tankerlerde yangın çıktı, mürettebat tahliye edildi ve büyük petrol sızıntısı riski önlendi.

Uzmanlar, operasyonun Rus petrol taşımacılığına stratejik darbe olduğunu ve Moskova’nın gelirlerini doğrudan etkilediğini vurguluyor.

SeaBaby SİDA’lar: Yeni nesil savaşın simgesi ve teknik özellikleri

Ukrayna’nın 13. Askeri Karşı İstihbarat Müdürlüğü tarafından geliştirilen SeaBaby SİDA’lar, UNITED24 bağış kampanyasıyla finanse edildi. Güncellenmiş modeller, 1.500 kilometreyi aşan operasyonel menzile ve 2.000 kilogram faydalı yük taşıma kapasitesine sahip. Korgeneral Ivan Lukashevych, 2025 Kırım Köprüsü saldırısında SİDA’ların patlayıcıları belirlenen noktalara başarıyla ulaştırdığını belirtti. Ukrayna istihbarat birimleri, savaş boyunca bu insansız deniz araçları ile dikkat çeken başarılı operasyonlar gerçekleştirdi.

Teknik özellikler ve silah konfigürasyonları:

• Operasyonel menzil: 1.500+ km
• Faydalı yük kapasitesi: 2.000 kg
• Silah seçenekleri:
  • Uzaktan kumandalı makineli tüfek kulesi + otomatik hedef tespiti
  • 10 namlulu Grad tipi çoklu roketatar sistemi (denize uyarlanmış)

SeaBaby Yunanistan’da mı üretiliyor? Ortak üretim anlaşması

Karadeniz’deki saldırıda kullanılan SeaBaby SİDA’ların Yunanistan’da üretilip üretilmediği tartışma konusu olurken, savunma kaynakları bu soruya “hayır” yanıtını veriyor. Ancak Kasım 2025’te Atina’da yapılan kritik görüşme, SeaBaby programı için ortak üretim sürecinin resmen başlatıldığını ortaya koyuyor.

18 Kasım 2025’te Atina’da, Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, SeaBaby SİDA’ların Yunan tersanelerinde ortak üretimi için anlaşmaya vardı. Üretimin Skaramagas Tersanesi merkezli yürütülmesi bekleniyor.

Ortak üretim modeline göre:

• Ana teknoloji ve tasarım Ukrayna’ya ait olacak (savaşta test edilmiş SeaBaby platformunun yeni versiyonları).
• Yunan firmalar elektronik, optik sistemler, sensörler ve patlayıcı yükler gibi alt bileşenleri sağlayacak.
• Üretilen araçların bir kısmı Ukrayna’ya, bir kısmı Yunan Donanması’na teslim edilecek.
• Proje, AB’nin SAFE programı fonlarıyla desteklenecek.
• Yunanistan, bu hamleyle Ege’de Türk Deniz Kuvvetleri ve yerli SİDA projelerine karşı denge oluşturmayı hedefliyor.

Savunma uzmanlarına göre, ortak üretim anlaşması imzalanmış olsa da Karadeniz’deki son saldırıda kullanılan SeaBaby SİDA’lar Ukrayna üretimi. Yunanistan’daki üretim hattı henüz devreye girmedi.

Karadeniz’de seyir ve güvenlik riskleri: Türkiye açısından tablo

Karadeniz’deki çatışmalar, ticari gemi trafiği, seyir güvenliği ve çevre koruma açısından ciddi riskler yaratıyor. Türkiye, bölgedeki güvenliği sağlamak amacıyla 7/24 keşif ve gözetleme faaliyetleri yürütüyor. Bu kapsamda İHA’lar, deniz karakol uçakları ve SİDA’lar, sürüklenen mayınlar ve şüpheli insansız deniz araçlarına karşı aktif olarak kullanılıyor.

Daha önce Trabzon ve Artvin açıklarında tespit edilen şüpheli İDA ve mayınlar, Türkiye’nin SAS timleri tarafından imha edilmişti. Uzmanlar, Karadeniz’de yaşanan son saldırıların deniz trafiğini etkileyerek güvenlik dengesini bozabileceğini vurguluyor. Türkiye’nin gözetim ve müdahale kapasitesi, olası çevresel felaketlerin önlenmesinde kritik bir rol oynuyor.

Uzmanlardan yorumlar: Saldırının mesajı, olası Rus tepkisi ve savaşın seyri

Karadeniz’deki SeaBaby SİDA operasyonu, uluslararası güvenlik çevrelerinde tartışılıyor. Uzmanlar, saldırının stratejik ve psikolojik mesaj içerdiğini belirtiyor.

Operasyon, Ukrayna’nın Rusya’nın gölge filosuna karşı deniz güvenliği hamlesi olarak görülüyor ve Rus petrol taşımacılığına doğrudan darbe vurduğu vurgulanıyor. Ayrıca Karadeniz’deki güç dengeleri ve ticari deniz trafiği üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.

Bazı uzmanlar, saldırının Rusya tarafından misilleme riskini artırabileceğini öngörürken, Ukrayna’nın gelişmiş İDA kullanımı sayesinde stratejik avantaj sağladığına dikkat çekiyor.