Türkiye’de Sigara Satışı Yasaklanıyor mu? 2040 Hedefi Gündemde

Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerine yönelik hazırlanan yeni yasa taslağıyla sigara kullanımında kademeli bir dönüşüm planlanıyor. Sağlık Bakanlığı destekli 41 maddelik yasa teklifiyle 2040 yılı itibarıyla sigara ve diğer nikotin ürünlerinin tamamen yasaklanması hedeflenirken, açık alanlar, satış koşulları ve ödeme sistemlerinde de önemli değişiklikler gündemde.

Sigara yasağı açık alanlara yayılıyor

Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal yaşam alanlarında kapsamlı değişiklikler planlanıyor. Restoran, kafe ve pastane gibi yeme-içme hizmeti veren işletmelerin açık alanlarında sigara içilmesine izin verilmeyecek. Bu adımın, “dumansız hava sahası” uygulamasını genişleterek pasif içiciliği azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.

Düzenleme yalnızca işletmelerle sınırlı kalmayacak. İbadethaneler, eğitim kurumları, hastaneler, parklar, plajlar ve spor alanları gibi birçok kamusal alanda da sigara içimi tamamen yasaklanacak.

Sigara alışverişinde nakit ödeme kalkıyor

Satış noktalarında denetimi artırmak ve özellikle reşit olmayanların tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla sigara satışında yeni bir sisteme geçilmesi planlanıyor. Bu kapsamda:

• Nakit ödeme yöntemi kaldırılacak
• Satışlar yalnızca kimlik doğrulamalı elektronik sistemlerle yapılacak

Yeni uygulamayla birlikte satış işlemlerinin tamamen dijital sistemler üzerinden takip edilmesi hedefleniyor. Böylece hem kayıt dışı ticaretin önüne geçilmesi hem de yaş sınırının daha sıkı şekilde kontrol edilmesi amaçlanıyor.

Öte yandan düzenlemenin kapsamı da genişliyor. Elektronik sigara, nargile, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm benzer ürünlerin de bu sistem içinde değerlendirileceği belirtiliyor.

İşletmelere sıkı denetim ve yeni kurallar geliyor

Yeni düzenleme, yeme-içme sektöründe sigara kullanımına yönelik daha teknik sınırlamalar getiriyor. Restoran ve benzeri işletmelerde sigara içimi yalnızca belirlenen özel alanlarda mümkün olacak. Bu alanların işletme toplamının yüzde 10’unu geçmemesi ve en fazla 20 metrekare ile sınırlı olması öngörülüyor.

Söz konusu bölümlerin izole edilmesi ve dışarıdan görünmeyecek şekilde düzenlenmesi şart koşulurken, bu alanlarda yiyecek ve içecek servisine de izin verilmeyecek. Ayrıca garsonların bu bölümlere girişine izin verilmezken, 18 yaş altı bireylerin girişinin de tamamen yasaklanacağı belirtiliyor.

Yasaklara uymayanlara ağır cezalar geliyor

Yasa teklifi, tütün ürünlerine yönelik düzenlemelerde caydırıcılığı artırmak amacıyla ağır yaptırımlar öngörüyor. Belirlenen kurallara uymayan bireyler ve işletmeler için farklı seviyelerde para cezaları ve ek yaptırımlar uygulanacak.

• Çocuklara sigara satanlara 1 yıla kadar hapis cezası verilebilecek
• Yasaklı alanlarda sigara içen bireylere 5 bin TL idari para cezası uygulanacak
• Kurallara uymayan işletmelere 50 bin TL’den başlayan para cezaları ve faaliyet durdurma yaptırımları getirilecek
• 2040 sonrası tütün ticareti yapanlara 1 milyon – 5 milyon TL arasında değişen adli para cezaları kesilecek

Düzenlemeyle birlikte hem bireysel ihlallerin hem de ticari faaliyetlerin daha sıkı şekilde denetlenmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.