Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu Programı Ankara'da Başladı
09.02.2026 - 14:40 | Son Güncellenme: 27.02.2026 - 11:48
Prof. Dr. Talha Köse, Milli İstihbarat Akademisi (MİA) tarafından bir otelde düzenlenen "Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu" başlıklı programının açılışında konuştu.
Uzun süre Batı merkezli literatürün, Afrika'yı kendi tarihsel ve toplumsal öznelliği içinde düşünmek yerine, oryantalist bakış açısıyla ele aldığını söyleyen Köse, "Modernleşme teorilerinin ilerlemeci varsayımları evrensel ölçütler olarak kabul edildi. Liberal barış doktrinleri Afrika'ya da giydirilmeye çalışıldı. Bu yaklaşım, Afrikalı toplumların tarih boyunca kendi koşulları içinde özgün yollar çizme ve kendini dönüştürme kapasitesini büyük ölçüde göz ardı etti." dedi.
Afrika'yı yıllarca başkalarının dilinden, değerlendirmelerinden ve teorilerinden ele aldıklarını dile getiren Köse, Afrika'yı Afrikalıların kendi sesinden, kendi deneyimlerinden dinlemenin ve öğrenmenin ne kadar önemli olduğunu bugün daha iyi anladıklarına dikkati çekti.
Köse, Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu programının da bu anlayışın önemli bir ürünü olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Artık 90'lı yıllarda değiliz. Uluslararası sistem dönüşüyor. Liberal uluslararası sistem artık yok. İçinde bulunduğumuz uluslararası sistem, klasik güç dengelerinin ve güvenlik anlayışının hızla dönüştüğü, yerleşik ittifakların sarsıldığı bir döneme işaret ediyor. Küresel sistem artık tek bir merkezden, tek bir düzenden ibaret değil ve çok katmanlı hale gelmek üzere. Bu dönüşüm, yalnızca büyük güçlerin rekabeti değil, yükselen ve diğer küresel aktörlerin de bu bağlamda daha güçlü yer aldıkları bir döneme doğru gidiyor. Türkiye de bu bağlamda kendine uluslararası sistemde daha etkili bir rol arayışı içerisinde. Afrika'nın da bu doğrultuda önemli bir fırsat olduğunu Türkiye görüyor."
"Afrika kıtası 21. yüzyıl uluslararası siyasetinin belirleyici aktörlerinden biri"
Genç ve dinamik nüfusu, enerji ve ticaret yolları üzerindeki stratejik konumu, küresel güvenlik ve iklim değişikliği gibi alanlardaki etkisi, sahip olduğu doğal kaynaklar ve üretim potansiyeliyle Afrika ülkelerinin yükselen aktörler haline geldiğine vurgu yapan Köse, "Bugün Afrika'da yaşanan gelişmeler sadece Afrika'yı ilgilendirmemektedir; Orta Doğu'yu, Avrupa'yı, Asya'yı hatta dünyanın bütününü etkilemektedir. Büyük stratejiye sahip ülkelerin neredeyse hepsinin Afrika'ya dair strateji belgeleri bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'nin, Çin'in, Rusya'nın, Avrupa ülkelerinin her birinin güncellenmiş Afrika stratejileri bulunmakta. Afrika kıtası, 21. yüzyıl uluslararası siyasetinin belirleyici aktörlerinden biri haline gelmiş durumdadır. Türkiye'nin Afrika perspektifi de bu zemine oturmaktadır." diye konuştu.
Programda kritik başlıklar masaya yatırılacak
Programda, Türkiye-Afrika ilişkilerinin stratejik boyutlarını, savunma ve güvenlik perspektifini ele almak üzere Türkiye'den ve Afrika kıtasından uzmanlar, akademisyenler ve üst düzey konuklar bir araya geldi. Somali, Sudan, Kenya, Etiyopya, Eritre, Nijerya, Mısır, Çad, Güney Afrika, Senegal ve Gambiya'dan üst düzey katılımcıların yer aldığı programda, 2 gün boyunca bölgesel güvenlik sorunları, savunma sanayii işbirlikleri ve stratejik ortaklıkların geleceği gibi kritik başlıklar masaya yatırılacak.