Taksilerde Yeni Dönem Başladı: Taksi Mali Cihaz Zorunluluğu Resmileşti

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle taksilerde kullanılan taksimetrelerin, “Taksi Mali Cihaz” ile entegre çalışması zorunlu hale getirildi. Uygulama ile kayıt dışılığın azaltılması ve yolcular için kredi kartı ile ödeme imkanının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Tebliğin amaç bölümünde ise düzenlemenin gerekçesi, "Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine olan uyum ve kartla ödeme imkânlarının artırılması amacıyla...Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilmiştir." ifadeleriyle açıklandı.

Kredi kartı ile ödeme imkanı taksilerde zorunlu hale geliyor

Taksi Mali Cihaz uygulamasıyla birlikte taksilerde kredi kartı ve banka kartı ile ödeme kabulü zorunlu hale geliyor. Yeni düzenleme, nakit ödeme zorunluluğunu ortadan kaldırırken yolculara kartla ödeme güvencesi sunmayı amaçlıyor. Bu cihazlar, taksimetrelerle bağlantılı çalışacak, çevrim içi veri aktarımı yapabilecek ve bünyesinde EFT-POS özelliğini barındıracak.

Taksi Mali Cihaz’ın devreye alınmasından itibaren 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşu ile üye işyeri anlaşması yapılması gerekiyor. Bu süre içinde anlaşma sağlanmaması halinde cihaz pasif duruma düşecek ve tahsilat işlemi gerçekleştirilemeyecek. Tebliğde bu durum, "Herhangi bir tahsilat amaçlı cihaz veya uygulama verilemez." ifadesiyle netleştiriliyor. Bu kapsamda taksilere bağımsız POS cihazı verilmesinin de önüne geçiliyor; tüm tahsilat işlemleri yalnızca Taksi Mali Cihaz üzerinden gerçekleştirilecek.

Taksi mali cihaz alımı için son tarih 1 Eylül 2026

Taksiyle yolcu taşımacılığı yapan esnaf için geçiş süreci resmen başladı. Düzenlemeye göre tüm taksi işletmecileri, 1 Eylül 2026 tarihine kadar Bakanlık onaylı bir Taksi Mali Cihaz temin ederek kullanıma almak zorunda olacak. Bu tarihe kadar yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında idari yaptırımlar uygulanabilecek.

Yeni sistemde cihazlar taksimetreyle eş zamanlı çalışacak. Yolculuk başladığında işlem otomatik olarak başlatılacak, yolculuk sonunda ise ücret bilgisi doğrudan mali cihaza aktarılacak ve fiş ya da e-belge düzenlenecek. Böylece tüm tahsilat süreci anlık ve dijital olarak kayıt altına alınmış olacak. Yeni faaliyete başlayanlar veya taksimetresini yenileyenler için 30 günlük uyum süresi tanındı. Ancak yolcu taşımaya başlanmadan önce cihaz kurulumunun tamamlanması şart koşuluyor. Öte yandan sistem kapsamında taksimetre verileri ile düzenlenen belgeler elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) periyodik olarak iletilecek. Bu yapı sayesinde denetim süreçlerinin dijitalleşmesi ve vergi güvenliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Teknik standartlar, dijital bildirim süreci

Yeni düzenlemeyle Taksi Mali Cihazlara ilişkin teknik ve idari çerçeve netleştirildi. Buna göre sistem şu esaslara dayanacak:

• Cihazların TÜBİTAK ve TSE testlerinden geçmesi zorunlu olacak.
  GPS kaydı tutabilme ve güvenli iletişim altyapısı şartı aranacak.
  Taksimetre ile eş zamanlı çalışma zorunlu olacak; taksimetre açıldığında mali cihaz da otomatik olarak işlem başlatacak.
• Üretim, satış, aktivasyon, devir ve hurdaya ayırma işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemine elektronik ortamda bildirilecek.
• Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sunan platformlar, kayıtlı araç ve ödeme bilgilerini 15 gün içinde GİB’e iletmekle yükümlü olacak.
• Yükümlülüklere aykırı hareket eden taksiciler, üreticiler, servis sağlayıcıları ve bankalar hakkında Vergi Usul Kanunu kapsamında cezai işlem uygulanabilecek.
• Kartla ödemelerde tüketiciden ek ücret talep edilmesi mevzuata göre yasak olsa da, yeni sistemle komisyon oranlarında değişiklik yapılıp yapılmayacağına dair resmi bir açıklama bulunmuyor.

Bu çerçevede Taksi Mali Cihaz uygulaması, hem teknik güvenlik standartlarını hem de dijital denetim sürecini güçlendiren kapsamlı bir dönüşüm adımı olarak öne çıkıyor.

Taksilerde kart komisyonu tartışması gündemde

Kartla yapılan ödemelerde uygulanan komisyon oranları, Taksi Mali Cihaz düzenlemesi sonrası yeniden gündeme geldi. Bazı POS hizmet sağlayıcılarının internet sitelerinde yer alan bilgilere göre, 200 TL üzerindeki işlemlerde yaklaşık %11 seviyesinde “hizmet ücreti” alındığı belirtiliyor.

Tüketici dernekleri ise bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu savunuyor. Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 17. maddesine göre, üye işyerleri kart kullanımı nedeniyle komisyon veya benzeri bir ad altında tüketiciden ilave ücret talep edemiyor. Bu nedenle kartla ödeme sırasında ek ücret yansıtılması hukuki tartışmaları beraberinde getiriyor.

Öte yandan yayımlanan tebliğde komisyon oranlarına ilişkin yeni bir düzenleme bulunmuyor ve yetkili kurumlardan konuya dair resmi bir açıklama yapılmış değil.