OVP'de Esnek Çalışma ve İstihdam Adımları: Yeni Nesil Modeller

6 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı (OVP), çalışma hayatı için üç yıllık reform gündemini ortaya koydu. Programda çalışma günlerinin yeniden düzenlenmesi, esnek süreli istihdam modelleri, uzaktan ve hibrit çalışmanın mevzuata kavuşturulması, ebeveyn izninin yeniden yapılandırılması ve iş yeri kreşlerinin yaygınlaştırılması yer alıyor. Dönem sonunda 2,1 milyon ilave istihdam ve yüzde 7,6 işsizlik oranı hedefleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlediği basın toplantısıyla açıklanan ve 33362 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren program, makroekonomik hedeflerin yanı sıra milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren düzenlemeleri de kapsıyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, programın kamu kurumlarının bütçe hazırlıkları ile yasal ve idari düzenlemelerinde belirleyici olacağını, ilk yıla ilişkin politika ve tedbirlerin ise 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında ayrıntılandırılacağını açıkladı.

Çalışma günleri yeniden düzenlenecek, esnek süreli istihdam modelleri geliştirilecek

OVP'de iş ve yaşam uyumunun ve çalışan verimliliğinin artırılması doğrultusunda çalışma günlerinin ayarlanması ile esnek süreli istihdam modellerine ilişkin geliştirme çalışmaları yapılacağı belirtildi. 

Program, özellikle hizmet sektörlerinde kalıcı hâle gelen uzaktan çalışma, hibrit çalışma, kısmi süreli çalışma, proje bazlı çalışma ve platform ekonomisi gibi yeni nesil çalışma biçimlerinin etkin uygulanmasına yönelik mevzuat çalışması yapılmasını öngörüyor.

Güvenceli esneklik yaklaşımı benimsenecek

Programda esneklik, çalışanların sosyal haklarının aşınması ya da iş ilişkisinin yanlış nitelendirilmesi anlamına gelmeyecek şekilde ele alınıyor. Bu çerçevede çalışma süresinin tespiti, fazla çalışma, dinlenme hakkı, iş sağlığı ve güvenliği, veri güvenliği, iş ekipmanlarının maliyeti ve sosyal sigorta yükümlülüklerinin açık kurallara bağlanması hedefleniyor. Esnek modellerin işletmelerin değişen iş gücü ihtiyacına hızlı uyum sağlamasına imkân verirken çalışanların kıdem ve sosyal güvenlik haklarını koruması amaçlanıyor.

Çalışan ebeveynlere uzaktan çalışma ve kreş desteği

Programın iş gücüne katılımı artırmaya yönelik ayağında bakım sorumluluğu bulunan çalışanlar öne çıkıyor. OVP'ye göre çocuk bakım yükümlülüğü bulunan çalışanlar için işletmelerin kısmi ya da tamamen uzaktan istihdam olanakları sunması desteklenecek. Merkezi hükümet, yerel yönetimler ve özel sektörün iş birliğiyle kurumsal bakım ve kreş hizmetleri yaygınlaştırılacak; iş yerlerindeki kreş ve bakım hizmetleri, başta kadınlar olmak üzere istihdamı destekleyecek şekilde geliştirilecek.

Ebeveyn izni de bakım sorumluluklarının aile içinde daha dengeli paylaşılmasına imkân sağlayacak şekilde yeniden düzenlenecek.

Atıl iş gücü için meslek edindirme ve profil bazlı yönlendirme

OVP, atıl iş gücünün azaltılmasını hedefleyen bütüncül politikalar öngörüyor. İş gücü piyasasına girişin önündeki beceri, bakım, iş arama ve bölgesel uyumsuzluk kaynaklı engeller azaltılacak; iş gücü piyasası dışında kalan bireylerin kayıtlı ve sürdürülebilir istihdama geçişleri desteklenecek. Bu kapsamda planlanan başlıca adımlar şöyle:

•       Potansiyel iş gücündeki bireyler, iş ve meslek danışmanlığı hizmetleriyle aktif iş gücü programlarına dahil edilecek; profil bazlı yönlendirme ve beceri geliştirme imkânları sunulacak.

•       Sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif iş gücü programları arasındaki bağlantı güçlendirilecek; sosyal yardım alan bireylerin istihdama katılımı için programlar yaygınlaştırılacak.

•       Yeniden beceri kazandırma, takip ve eşleştirme mekanizmalarıyla program katılımcılarının iş gücü açığı bulunan sektörlerde kalıcı istihdama geçişi desteklenecek.

•       Atıl iş gücüne meslek kazandırma programları yerel iş gücü talebi ve bölgesel ihtiyaçlar gözetilerek geliştirilecek.

•       Çalışmanın fazileti ve üretmenin toplumsal değeri, örgün eğitimin başlangıcından itibaren müfredata yansıtılacak.

2029 hedefi: 2,1 milyon ilave istihdam, yüzde 7,6 işsizlik

Programın istihdam göstergelerine göre 2025'te yüzde 8,3 olan işsizlik oranının 2026'da yüzde 8,1'e, 2029'da ise yüzde 7,6'ya gerilemesi hedefleniyor. Program döneminde yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam oluşturulması planlanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, programa ilişkin değerlendirmesinde iş gücünün ihtiyaçlarını tespit ederek gerekli adımları atacaklarını belirterek "istihdamımızı artırmaya ve işsizlikle kararlı mücadelemize devam edeceğiz" ifadesini kullandı.

OVP'de sosyal güvenlik sisteminin mali ve yapısal sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi de öncelikli başlıklar arasında yer alıyor. Yeni çalışma modellerinin mevzuata uyarlanması ve sosyal güvenlik sisteminin değişen iş gücü yapısına göre yeniden şekillendirilmesi, programın çalışma hayatı politikalarında temel performans göstergeleri olarak tanımlanıyor. Çalışma günleri, esnek istihdam ve ebeveyn iznine ilişkin somut düzenlemelerin takvimi, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ve ilgili mevzuat çalışmalarıyla netleşecek.