Hakim ve Savcı Atamalarında Yeni Sistem: Hizmet Puanı Esası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) bugün aldığı kararla hâkim ve Cumhuriyet savcısı atamalarında hizmet puanı ve puan sıralamasının temel ölçüt olacağını açıkladı. Terfi ve teftiş sonuçları ile liyakat göstergeleri puanlamaya yansıtılacak, yıllardır uygulanan doğu-batı ayrımı kaldırılacak. Yeni sistem 2027 Yılı Ana Kararnamesi ile uygulanmaya başlayacak.

Yargıda atama ve nakil sürecini yeniden şekillendirecek karar, Adalet Bakanı Gürlek'in 16 Eylül 2026'da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyuruldu. Gürlek, 12. Yargı Paketi ile yargılama süreçlerini hızlandıran düzenlemelerin ardından aynı hedef doğrultusunda atama sisteminde de yeni bir döneme geçildiğini belirtti. Açıklama, yargı kulislerinde haftalardır konuşulan "puan esaslı atama" modelinin resmiyet kazandığı anlamına geliyor.

Bakan Gürlek: Hizmet puanı ve puan sıralaması temel ölçüt olacak

Gürlek, "Vatandaşlarımızın adalete daha etkin ve hızlı erişmesi için yargıda köklü bir dönüşüm başlatıyoruz" sözleriyle duyurduğu açıklamasında, il programları kapsamında ziyaret edilen adliyelerde hâkim ve savcılarla bir araya geldiklerini ve yargılamaların makul sürede tamamlanması konusundaki hassasiyeti paylaştıklarını aktardı. Bakan, HSK kararıyla atamalarda hizmet puanı ve puan sıralamasının temel ölçüt hâline geldiğini; terfi ve teftiş sonuçları ile liyakat ve mesleğe uygunluk göstergelerinin puanlamaya yansıtılacağını, doğu-batı ayrımının kalkacağını ve nesnel, ölçülebilir kriterlerin ön plana çıkacağını bildirdi.

Gürlek, yeni sistemle emeğin, liyakatin ve mesleki başarının daha güçlü karşılık bulduğu, hakkaniyetin ve öngörülebilirliğin güçlendiği bir atama düzeninin hayata geçeceğini ifade etti. Bakan, daha hızlı işleyen ve daha isabetli kararlar üreten bir yargı sistemi için çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini kaydetti.

Yeni atama sisteminde neler değişiyor?

HSK kararıyla hayata geçecek modelin ana başlıkları şöyle:

•       Atamalarda hizmet puanı ve puan sıralaması temel ölçüt olacak.

•       Terfi ve teftiş sonuçları puanlamaya doğrudan yansıyacak.

•       Liyakat ve mesleğe uygunluk göstergeleri puan hesabına dahil edilecek.

•       Görev yerlerinin coğrafi konumuna dayanan doğu-batı ayrımı kaldırılacak.

•       Kişisel değerlendirmeler yerine nesnel ve ölçülebilir kriterler esas alınacak.

Yargı kulislerine yansıyan bilgilere göre puanlama dijital bir altyapı üzerinden yürütülecek; hâkim ve savcılar kendi puan durumlarını takip ederek hangi bölgelerde görev yapabileceklerine ilişkin öngörüde bulunabilecek. Modelin, her yıl binlerce yer değişikliğini içeren kararname hazırlık sürecindeki iş yükünü hafifletmesi ve atamalarda şeffaflığı artırması hedefleniyor.

Mevcut sistemde atamalar nasıl yapılıyor?

Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının görev yerleri mevcut düzende bölge derecelerine göre sınıflandırılıyor; adli yargıda birinci bölgeden beşinci bölgeye kadar uzanan bir sistem uygulanıyor. Meslekte geçirilen süre, daha önce görev yapılan bölgeler ve bulunulan bölgedeki zorunlu çalışma süresinin tamamlanıp tamamlanmadığı, ana kararname dönemlerinde belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Kamuoyunda "doğu görevi" olarak bilinen uygulama da bu bölgelendirmeye dayanıyor.

HSK'nin 2026 Yılı Ana Kararnamesi 12 Haziran 2026'da ilan edilmiş, süre hesaplamalarında 31 Aralık 2026 tarihi esas alınmıştı. Kurul, ihtiyaç nedeniyle alt bölgedeki zorunlu süreyi tamamlamadan üst bölgeye atananların üst bölgede geçirdikleri sürelerin alt bölge hizmetinden sayılacağını; yabancı dil eğitimi, askerlik, ücretsiz izin ve avukatlıkta geçen sürelerin ise bölge hizmetine dahil edilmeyeceğini duyurmuştu.

Coğrafi ayrımın yerini mahrumiyet esaslı değerlendirme alacak

Hazırlık sürecinde yargı kulislerine yansıyan bilgilere göre yeni modelde görev yerinin yalnızca ülkenin doğusunda ya da batısında bulunması değil, o yerdeki gerçek yaşam ve çalışma şartları dikkate alınacak. Bölge derecesinin belirlenmesinde ulaşım imkânları, sağlık ve eğitim hizmetlerine erişim, sosyal olanaklar, lojman durumu ve adliyelerdeki iş yükü gibi kriterlerin daha fazla ağırlık kazanması bekleniyor. Böylece aynı coğrafi bölgede yer alan ancak koşulları birbirinden farklı ilçeler ayrı ayrı değerlendirilebilecek.

Yeni sistem 2027 Yılı Ana Kararnamesi ile başlayacak

Hizmet puanı esaslı atama modeli, 2027 Yılı Ana Kararnamesi ile uygulanmaya başlayacak. Puanlama yöntemine, kriterlerin ağırlıklarına ve bölge sınıflandırmasının yeni hâline ilişkin uygulama ayrıntılarının HSK tarafından ayrıca duyurulması bekleniyor.