Azmi Bişare: Suriye’deki Geçiş Döneminde Herkesi Kapsayıcı Bir Siyasi Süreç Gerekli

Arap Araştırma ve Siyaset Çalışmaları Merkezi Başkanı Dr. Azmi Bişare, Suriye TV’ye verdiği röportajda Suriye’de rejimin düşmesinin ardından ortaya çıkan kurumsal ve yasal boşluğun doldurulmasının önemini vurguladı. 

Bişare, rejim ordusundan ayrılan askerler ve muhalif grupların liderlerini entegre ederek orduyu yeniden inşa etmenin gerekli olduğunu söyledi. 

Aynı zamanda ekonominin işler hale gelmesi ve vatandaşlara yönelik hizmetlerin iyileştirilmesine paralel olarak devlet kurumlarının hızla inşa edilmesi yönünde çağrıda bulundu. 

Beşşar Esed rejiminin çöküşünün, iç yapısındaki bozulma ve son yıllarda dış güçlere bağımlı hale gelmesinin bir sonucu olduğunu vurgulayan Bişare şunları ekledi: 

“Direniş eksenine vurulan darbe ve Heyetu Tahriru’ş Şam (HTŞ) gibi güçlü bir muhalefetin varlığı, rejimin çöküşünü Türkiye dahil herkesi şaşırtacak şekilde hızlandırdı.” 

Dış müdahalelerden duyduğu endişeyi dile getiren Bişare, yabancı vesayetine karşı ulusal birlik çağrısında bulundu. 

Ayrıca Suriye’de son günlerde düzenlenen küçük çaplı gösterilerin önemli olmadığını dile getirerek, bunların “rejimin kalıntılarını” temsil etmediğini belirtti. 

Geçiş döneminde adalet açısından olası ihlallere karşı uyarıda bulunan Bişare, bu sürecin tarafsız organlar tarafından denetlenmesi gerektiğini vurguladı. 

Bişare, Türkiye ile ilişkilerin karşılıklı saygıya dayanması ve bazı alanlarda Türkiye’nin yardımlarından faydalanılması gerektiğinin altını çizdi.  

Rusya ile ilişkilerin de, gelecekteki herhangi bir Suriye rejimine yönelik hassasiyetler olmaksızın normal olmasını beklediğini ekledi. 

Bişare, İran ile ilişkilerde uzun bir gözden geçirmeye ihtiyaç duyulacağını dile getirdi. 

ABD’nin ise kademeli bir çekilmeye doğru gittiğini belirterek, “Bu da, silahlı örgütleri Suriyelilerin geri kalanıyla uyum sağlamaya itecektir” dedi. 

Geçiş süreci için gerekli bir adım 

Suriye’de ulusal bir konferansın, tüm ulusal güçlerin katılımını içeren net ilkelere göre yürütülmesi koşuluyla geçiş aşaması için gerekli bir adım olduğunu ifade eden Bişare, konuya ilişkin açıklamasına şöyle devam etti: 

“Herkesi temsil eden bir hazırlık komitesi kurulması, diyalog için tarih ve zemin belirlenmesi, eşitlik ve insan haklarını güvence altına alan yeni bir anayasa oluşturulması ve intikam almadan uzlaşmayı sağlayacak bir geçiş dönemi adalet yasasının kabul edilmesi önemli.” 

Bişare röportajın sonunda, konferans ve geçiş dönemi için net hedefler belirlenirken, atamalardan kaçınılması ve demokratik mekanizmaların benimsenmesi gerektiğini vurguladı. 

Kadınların konferansta ve geçiş döneminin yönetiminde temsil edilmesini sağlanmasının yanı sıra geçici bir anayasal beyannamesi yayınlayan, yasal meşruiyete sahip bir geçiş dönemi yönetim organının kurulmasının önemli olduğunu da sözlerine ekledi.