Amerikan İstihbarat Raporu: Saldırılar İran'ın Tutumunu Değiştirmeyecek, Trump Çıkmaza Girdi

Yeni bir Amerikan istihbarat değerlendirmesi, ABD'nin İran'a yönelik yürüttüğü askerî operasyonların İran liderliğinin tutumunu köklü biçimde değiştirmeyeceği ve Tahran'ı olası müzakerelerde taviz vermeye zorlamayacağı sonucuna vardı. Bu tespitler, iki ülke arasındaki askerî tırmanmanın sürdüğü bir dönemde kamuoyuna yansıdı.

Değerlendirmeye vakıf olan mevcut ve eski Amerikalı yetkililere göre istihbarat analistleri, Washington ile Tahran'ın kapsamlı bir barışa da açık bir savaşa da sürüklenmeksizin stratejik bir kilitlenme evresine girdiği kanısında. Askerî saldırıların karşılıklı olarak sürdüğü bu tablonun giderek artan kaygılara yol açtığı belirtiliyor.

Trump yönetimi ikilemde

Değerlendirme, Başkan Donald Trump yönetiminin büyüyen bir açmazla yüz yüze olduğuna işaret ediyor. Askerî tırmanmanın sürdürülmesi şimdiye dek istenen siyasi sonuçları vermezken savaşın uzaması iç baskıyı artırıyor. Bu durum, kara kuvvetleri konuşlandırma gibi olası adımları, belirleyici kazanımlar sağlama güvencesi olmaksızın ağır siyasi ve askerî riskler barındıran seçenekler hâline getiriyor.

Tüm bunlar, askerî operasyonların iki taraf arasında kesintisiz sürdüğü bir ortamda gündeme geliyor. ABD ordusu, Ürdün'deki bir askerî üsse düzenlenen İran saldırısında iki askerin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ardından ABD Merkez Komutanlığı, İran içindeki hedeflere yönelik yeni hava saldırısı dalgaları gerçekleştirdiğini ve operasyonların art arda onuncu gecede de sürdüğünü duyurdu.

Tahran ise bölgedeki çeşitli ülkelerde Washington'la bağlantılı olduğunu öne sürdüğü askerî üs ve tesislere saldırılarla karşılık veriyor.

Gerginliğin tırmanmasına rağmen aracılar aracılığıyla iletilen mesajlar

Askerî çatışmanın devam etmesine karşın Washington Post'a göre diplomatik iletişim kanalları tamamen kapanmış değil. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Tahran'ın Katar aracılığıyla ABD'den mesajlar aldığını açıkladı; son günlerde diplomatik çabaların sürdüğünü ve arabulucuların iki taraf arasında öneriler ile fikirler ilettiğini vurguladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington'ın diplomatik çözüme kapıyı kapatmadığını teyit etti. Bazı İranlı yetkililerin diyaloğa hazır olduğunu belirten Rubio, İran içindeki sertlik yanlısı kanadın anlaşma fırsatlarını engellemeye devam ettiğini savundu. Rubio ayrıca İran tarafından müzakere isteğine ilişkin tekrarlayan sinyaller aldıklarını, ancak aynı zamanda ABD kuvvetlerini ve deniz ulaşımını hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırılarına yanıt vermeyi sürdürdüklerini ekledi.

Anlaşmazlıklar her türlü anlaşmayı engeller

Rapor, önceki müzakere turlarının İran'ın özellikle nükleer programı konusundaki tutumuna sıkı sıkıya bağlı kaldığını ortaya koyduğuna dikkat çekiyor. Tahran ise ABD'nin zaman zaman ilerleme kaydedildiğine dair açıklamalarına rağmen herhangi bir nihai anlaşmaya varılmadığını savunuyor.

İki taraf daha önce tırmanmayı dizginlemek ve Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımını güvence altına almak amacıyla bir ateşkes üzerinde uzlaşmıştı; ancak deniz geçiş güvenliği ve stratejik meseleler başta olmak üzere temel anlaşmazlıkların sürmesi nedeniyle bu uzlaşı daha sonra çöktü.

İstihbarat: İran hâlâ direnebilecek güce sahip

CIA tarafından hazırlanan değerlendirme, İran rejiminin üst düzey komutanlarından bir bölümünü yitirmesine ve askerî altyapısının bir kısmının ABD ile İsrail saldırılarına maruz kalmasına karşın direniş kapasitesini büyük ölçüde koruduğunu ortaya koyuyor. Rapor ayrıca CIA'nın daha önceki tahminlerine de atıfta bulunuyor; söz konusu tahminler, İran'ın daha sert ekonomik baskılarla karşılaşmadan önce Amerikan deniz ablukasının etkilerini aylarca taşıyabileceğine işaret ediyordu.

Uzmanlar: Gerilimin tırmanması Tahran'ın hesaplarını değiştirmeyecek

Mevcut ve eski istihbarat yetkilileri, bu tür değerlendirmelerin kesin öngörüler olmadığını; mevcut durumu ve eldeki istihbarat verilerine dayanılarak çizilen olası senaryoları yansıttığını vurguladı.

Yakın Doğu işlerinden sorumlu eski ABD Ulusal İstihbarat Başkan Yardımcısı Jonathan Panikoff ise askerî saldırıların yoğunlaştırılmasıyla İran'ın tavize zorlanabileceği inancının gerçekçi olmayan bir değerlendirme olduğunu belirterek İran liderliğinin askerî ve ekonomik baskılarla baş etmeye alışkın olduğunu vurguladı.

Dışişleri Bakanı Rubio da İran içinde diplomatik çözümü destekleyen ile karşı çıkan yetkililer arasında bir ayrışma yaşandığını kabul etti; sertlik yanlısı kanadın üstün gelmesi hâlinde siyasi uzlaşı fırsatlarının daha da güçleşeceği uyarısında bulundu.

Öte yandan İran'ın dinî rehberi Mücteba Hamaney ile Meclis Başkanı Muhammed Bâkır Kalibaf, iç birliğin pekiştirilmesi çağrısında bulunarak ulusal dayanışmanın ABD ile süregelen tırmanmaya karşı koymanın temel koşulu olduğunu savundu.

Kaynak: Al-Araby TV