ABD ile Suudi Arabistan Arasında Tarihî Nükleer İş Birliği Anlaşması

Amerika Birleşik Devletleri, Çarşamba günü Suudi Arabistan ile sivil nükleer enerji alanında bir iş birliği anlaşmasına vardığını açıkladı. Bu adım, iki ülke arasında enerji ve nükleer teknoloji sektöründe uzun vadeli stratejik bir ortaklığın zeminini hazırlıyor.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, "123 Anlaşması" olarak bilinen sivil nükleer iş birliği sözleşmesini ve iki ülke arasındaki nükleer güvencelere ilişkin ayrı bir anlaşmayı imzaladı.

ABD Enerji Bakanlığı yaptığı açıklamada, "Bu iki anlaşma bir arada, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi de dâhil olmak üzere pek çok öncelikli ekonomik ve stratejik hedefe yönelik, milyarlarca dolar değerinde ve onlarca yıl sürecek bir ortaklığın hukuki temelini oluşturmaktadır" ifadelerine yer verdi.

ABD ve Suudi Arabistan arasında nükleer işbirliği ve ekonomik fırsatlar

Bakanlık ayrıca nükleer iş birliği anlaşmasının, Amerikan şirketlerine Suudi nükleer enerji programına katılım için geniş fırsatlar sunduğunu belirtti. Bu kapsamda ABD sanayisinin ve tedarik zincirlerinin destekleneceği, yeni istihdam alanları yaratılacağı ve Suudi Arabistan'ın artan enerji ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanacağı vurgulandı.

Açıklamada her iki anlaşmanın nükleer güvenlik standartlarını güçlendirdiği, nükleer silah yayılmasının önlenmesi çabalarını desteklediği ve ABD'ye küresel sivil nükleer teknoloji pazarında daha etkin bir rol kazandırdığı da ifade edildi.

Enerji Bakanı Wright, anlaşmaların "ABD ile Suudi Arabistan'ın ticari ilişkileri güçlendirme, ekonomik refah sağlama ve müttefik güvenliğini pekiştirme konusundaki ortak kararlılığını yansıttığını" söyledi. Wright, anlaşmanın "en yüksek nükleer güvenlik ve yayılmayı önleme standartlarını" desteklediğini de sözlerine ekledi.

ABD Enerji Bakanlığı, anlaşmanın Başkan Donald Trump yönetiminin Amerikan nükleer teknolojisi ihracatını artırma ve sivil nükleer enerji alanında uluslararası iş birliğini genişletme hedefi doğrultusunda hayata geçirildiğini açıkladı.

Anlaşmanın yürürlüğe girmeden önce Kongre'ye sunularak incelenmesi öngörülüyor.

Washington ve Riyad sivil nükleer anlaşma imzaladı

Wall Street Journal, Salı akşamı adını vermediği Amerikalı yetkililere dayanarak Trump'ın Suudi sivil nükleer programına ilişkin anlaşmayı onayladığını duyurmuştu. Gazete, 30 yıllık ve milyarlarca dolar değerindeki anlaşmayı "Suudi Arabistan için büyük bir kazanım" olarak nitelendirdi ve yabancı rakipleri devre dışı bırakarak Amerikan şirketlerine Suudi sivil nükleer programının inşasında merkezî bir rol tanıdığını belirtti.

Anlaşma kapsamında, yaklaşık 1.100 megavat elektrik üreten AP1000 reaktörü de dâhil olmak üzere Westinghouse teknolojisiyle nükleer reaktörler inşa edilmesi planlanıyor. Bunun yanı sıra, Suudi Arabistan topraklarında uranyum zenginleştirmenin ticari fizibiliteye sahip olup olmadığını değerlendirmek amacıyla iki yıllık ortak bir ABD-Suudi çalışması yürütülecek.

Wall Street Journal'a göre çalışmanın bunu gerekli kılması hâlinde, hassas teknoloji transferini engellemek amacıyla sıkı Amerikan denetimiyle bir zenginleştirme tesisi kurulacak. Anlaşma aynı zamanda ABD'nin itiraz etmesi durumunda Suudi Arabistan'ın 10 yıl boyunca başka bir ortağa başvurmamasını da şart koşuyor.

Anlaşmanın önümüzdeki günlerde Kongre'ye sunulması bekleniyor. Sunumun ardından yaklaşık 90 günlük bir inceleme süreci başlayacak; bu süre zarfında yasama organı itirazda bulunabilecek, aksi takdirde anlaşma yürürlüğe girecek. Anlaşmanın engellenmesi için ise olası bir cumhurbaşkanlığı vetosunu aşacak üçte iki çoğunlukla bir yasanın çıkarılması gerekiyor.

Kaynak: Al-Araby TV