Yaşlılık Sigortası Geliyor mu? Kimler Prim Ödeyecek, Sistem Nasıl İşleyecek?

Türkiye’de hızla yaşlanan nüfusla birlikte “yaşlılık sigortası” yeniden gündeme geldi. Sağlık sigortasına benzer şekilde işlemesi planlanan modelde, 18-65 yaş arası prim ödeyen vatandaşların bakıma ihtiyaç duyduklarında bu sistemden yararlanması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile eski üst düzey bürokratların açıklamaları, düzenlemenin orta vadeli planlara girdiğini gösteriyor.

Yaşlılık sigortası nedir?

Yaşlılık sigortası; bireylerin aktif çalışma dönemlerinde prim ödeyerek, ilerleyen yaşlarda bakıma ihtiyaç duymaları halinde finansal ve hizmet desteği almasını amaçlayan bir sosyal güvenlik modeli olarak tanımlanıyor.

Planlanan sistem, Genel Sağlık Sigortası (GSS) benzeri bir yapıya sahip olacak ve uzun süreli bakım ihtiyacını kapsayacak.

Kimler yaşlılık primi ödeyecek?

Planlanan modele göre;

• 18-65 yaş arası bireyler prim ödeyecek
• Prim ödeme süresi boyunca, herhangi bir yaşta bakıma ihtiyaç doğarsa sigorta devreye girecek
• Sistemden yararlanmak için yaşlanmadan önce prim ödemeye başlanması gerekecek

Sağlık Bakanlığı eski Müsteşar Yardımcısı Hüseyin Çelik, bu durumu şu sözlerle özetledi:

“Tıpkı sağlık sigortası primi gibi bir ‘yaşlılık primi’ ödenecek. Yaşlanmadan prim ödemelisiniz ki yaşlandığınızda bu haktan yararlanabilesiniz.”

Yaşlılık sigortası neden gündeme geldi?

Uzmanlara göre Türkiye, hızlı bir demografik dönüşüm sürecine girdi. Sağlık Bakanlığı eski Müsteşar Yardımcısı Hüseyin Çelik, bu süreci “yaşlılık tsunamisi” olarak tanımladı.

Çelik, yaşlanan nüfusun oluşturacağı bakım yükünün devlet tarafından tek başına karşılanmasının mümkün olmadığını vurguladı.

Ayrıca;

• Geleneksel aile yapısının zayıflaması
• Nesiller arası etkileşimin azalması
• Yaşlı yalnızlığının artması
• Palyatif ve uzun süreli bakım ihtiyacının yükselmesi

gibi faktörler, yeni bir finansman modelini zorunlu hale getiriyor.

Bakanlık yaşlı bakım sigortası için ne diyor?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, yaşlı bakım sigortasına yönelik çalışmaların sürdüğünü açıklamıştı.

Bakan Işıkhan’ın konuya ilişkin açıklaması şu şekilde:

“Evde bakım modeli, sosyal hizmetlerin çok önemli bir alanıdır. Dolayısıyla evde bakım işlerinin bu perspektifle geliştirilmesi hem sendikacılığa hem de örgütlenmeye önemli katkılar sağlayacaktır. Uluslararası Çalışma Teşkilatı’nın 4 temel sosyal koruma ayağından biri olan bakım sigortasının da uzun süreli yaşlı bakım sigortasının ülkemizde hayata geçirilmesi bu ara gündemde, yoğun çalışmalar gerçekleştiriyoruz.”

Sistem nasıl işleyecek?

Planlanan yaşlılık sigortası modeli;

• Devlet
• Özel sektör
• Kamu kurumları
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

tarafından sunulan hizmetlerin entegre olduğu bütünleşik bir yapı üzerine kurulacak.

Modelin, Genel Sağlık Sigortası ile uyumlu şekilde işlemesi hedefleniyor. Böylece bakım hizmetleri, farklı kurumlar arasında koordineli bir ağ içinde sunulacak.

Yasal düzenleme ne zaman gelecek?

Hüseyin Çelik, yaşlılık sigortasının hayata geçebilmesi için yasal düzenleme yapılması gerektiğini vurgulayarak gecikilmemesi çağrısında bulundu.

Çelik’e göre mevcut sorunlar arasında;

• Huzurevi sayısının yetersizliği
• Rehabilitasyon merkezlerinin çok sınırlı olması
• Evde bakım hizmetlerinin geliştirilme ihtiyacı

yer alıyor.

Uzmanlar, önümüzdeki dönemde yaşlılık primi, bakım sigortası ve sosyal güvenlik reformu başlıklarının daha sık gündeme geleceğini belirtiyor.