Kuzey Makedonya Türk Şirketleri İçin Avrupa’ya Açılan Kapı Oluyor

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’nun (DEİK) düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'na, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski, DEİK Başkanı Nail Olpak ve çok sayıda iş insanı katıldı.

Olpak, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik ilişkilerin Balkanlar'daki en güçlü ekonomik ortaklıklardan birini oluşturduğunu ifade etti.

Güçlü siyasi bağlar, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve Türk yatırımlarının bu ekonomik işbirliğinin temelini teşkil ettiğini belirten Olpak, Kuzey Makedonya'nın Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin ilerlemekte olduğunu ve yeni altyapı projelerinin ülkenin dönüşümüne katkı sağladığını dile getirdi.

Olpak, şöyle devam etti:

"Türkiye ise önemli yatırım fırsatları sunmaktadır. Toplam dış ticaret hacmimiz 820 milyar doları aşmıştır. Enerji, sanayi, tarım, altyapı ve savunma sektörlerinde geniş fırsatlar sunuyoruz. Ayrıca yüksek teknolojiye dayalı üretim ve ihracat kapasitemiz giderek daha fazla küresel ilgi çekmektedir. Kuzey Makedonyalı firmaları ülkemize yatırım yapmaya ve sunduğumuz yatırım fırsatlarından yararlanmaya içtenlikle davet ediyorum. Ortaklığımızı daha da derinleştirebileceğimiz bazı alanlar bulunmaktadır. Kuzey Makedonya'nın özellikle elektrikli ekipmanlar, kimya ve tekstil sektörlerindeki üretim kapasitesi, Avrupa'daki tedarik zinciri ağlarını çeşitlendirmek isteyen Türk şirketleri için doğal bir giriş noktası sunmaktadır."

Olpak, Serbest Ekonomik Bölgeler, genişleyen kara ve demir yolu ağları ile Kuzey Makedonya'nın Pan-Avrupa ulaşım koridorları üzerindeki stratejik konumunun, Türk inşaat ve lojistik şirketleri açısından önemli fırsatlar oluşturduğunu dile getirdi.

 DEİK Başkanı Olpak, "Kuzey Makedonya'nın kömürden uzaklaşarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme konusundaki kararlılığı, Türkiye'nin güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve enerji verimliliği alanlarındaki uzmanlığının değer katabileceği önemli bir işbirliği alanıdır." diye konuştu.

Türk şirketlerinin Kuzey Makedonya'da bankacılık, üretim, sağlık ve eğitim sektörlerine yatırım yaptığını belirten Olpak, ancak finansman olanaklarının sınırlı olması ve nitelikli iş gücü eksikliğinin, yatırımların ve faaliyetlerin daha fazla genişletilmesinin önündeki temel engeller arasında yer aldığını söyledi.

Olpak, "İnanç dağları yerinden oynatır. Ancak başarının sağlanabilmesi için inancın somut adımlar ve eylemlerle desteklenmesi gerekir." ifadesini kullandı.

"Türk şirketleri için Kuzey Makedonya, Balkanlar'da stratejik bir üstür"

DEİK Türkiye-Kuzey Makedonya İş Konseyi Başkanı Bilal Kara da uzun yıllardır Kuzey Makedonya'da yatırım yapan ve faaliyet gösteren bir iş insanı olarak deneyim sahibi olduğunu belirtti.

Kara, "Türk şirketleri için Kuzey Makedonya yalnızca bir pazar değildir. Aynı zamanda Balkanlar'da stratejik bir üs, bölgesel değer zincirlerine erişim sağlayan bir merkez, rekabetçi koşullar sunan ve iş ortamını sürekli geliştiren bir ülkedir." değerlendirmesinde bulundu.

Kuzey Makedonyalı şirketler için ise Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısı, girişimcilik ruhu, teknolojik kapasite ve daha geniş bölgesel pazarlara erişim imkanı sunduğunu belirten Kara, ülkelerin halihazırda güçlü siyasi ilişkilere ve yakın halklar arası bağlara sahip olduğunu dile getirdi.

Kara, iş dünyasının görevinin iki ülke arasındaki olumlu atmosferi somut kazanımlara dönüştürmek olduğunu ifade ederek, yeni yatırımlar, ticari bağlantılar, ortak girişimler ve uzun vadeli işbirliklerinin bu sürecin temel unsurları olduğunu söyledi.

Bu noktada en önemli unsurun, atılacak somut adımlar ve etkin takip mekanizmaları olduğunu dile getiren Kara, şunları kaydetti:

"Doğru şirketleri bir araya getirmeli, birbirimizin kapasitesini daha iyi anlamalı ve bugün kurulan temasları projelere dönüştürmeliyiz. Burada gerçekleştirilen her görüşme ve paylaşılan her kartvizit, yeni bir başarı hikayesinin başlangıcı olabilir. Elbette yatırımcılar yalnızca fırsatlara değil, aynı zamanda güven ortamına da ihtiyaç duyar. Öngörülebilirlik, şeffaflık ve kurumsal süreklilik, sürdürülebilir yatırımların temel unsurlarıdır. Bu alanların güçlendirilmesi, daha fazla şirketi cesur ve uzun vadeli yatırım kararları almaya teşvik edecektir."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, "Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu"nda konuştu:

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, işbirliği ve ticaretin sürdürülebilirliği için güçlü ulaştırma koridorları, bağlantısallık ve dayanıklı altyapıların hayati önem taşıdığını belirtti.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'na, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski ve DEİK Başkanı Nail Olpak katıldı.

Forumun "Ulaşım Ağlarının Güçlendirilmesi: Altyapı, Lojistik ve Yatırım Alanlarında İşbirliği" temalı panelinde konuşan Uraloğlu, işbirliği ve ticaretin sürdürülebilirliği için ulaştırma koridorlarının alternatifleriyle birlikte geliştirilmesi, bağlantısallığın güçlendirilmesi ve dayanıklı altyapıların oluşturulmasının önemine dikkati çekti.

Türkiye’nin doğu-batı ekseninde Orta Koridor'un en önemli ülkelerinden biri olduğunu belirten Uraloğlu, "Ticaret bugün Uzak Doğu'dan Avrupa'nın en batısına kadar devam ediyor. Uzak Doğu'dan çıkan bir yükün 14 günden 45 güne kadar süren rotaları var. Bu noktada, Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail/ABD-İran Savaşı gibi etrafımızdaki savaşlar, bu koridorların sağlam bir şekilde alternatiflerinin geliştirilmesi gerektiği noktasında hepimiz için önemli uyarıları beraberinde getiriyor." diye konuştu.

Bu nedenle Türkiye'nin Orta Koridor'a büyük ölçekli yatırımlar yaptığını ifade eden Uraloğlu, şunları söyledi:

"Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan çok stratejik bir noktadayız. Dolayısıyla bu geçiş noktalarını her geçen gün birazcık daha artırıyoruz. Örneğin, İstanbul'daki Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nden yaklaşık 120 kilometrelik demir yolu hattı için Dünya Bankası'nın liderliğindeki 6 uluslararası kuruluştan 6 milyar 750 milyon dolarlık kredi temin ettik. Bunun yapım çalışmalarına bu sene başlayacağımızı özellikle belirtmek isterim. Yine Körfez bölgesinden gelen Kalkınma Yolu Koridoru üzerinde çalışıyoruz. Bu bahsedilen koridoru biz bugün bitirmiş olsaydık, Irak'tan gelen yükler için Hürmüz Boğazı bu kadar çok dünyanın gündemine oturmamış olurdu. Bunu yaptığımızda bir alternatif koridoru da hayata geçirmiş olacağız."

"Ulaştırma altyapısına 355 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdik"

Uraloğlu, güçlü ulaştırma koridorları, bağlantısallık ve dayanıklı altyapılar için Türkiye'nin ulaştırma altyapısına yapılan yatırımların önemine değindi.

Hayata geçirilen projelerin ekonomik büyüme ve istihdama da katkı sunduğunu ifade eden Uraloğlu, şu bilgileri verdi:

"Türkiye olarak son 23 yılda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ulaştırma altyapısına 355 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdik. Bu gerçekten çok büyük bir rakam. Bunun 10 yılda ülke ekonomisine 2 trilyon dolarlık katkı sağlayacağını hesaplıyoruz. Yılda 1 milyon 200 bin insanın da istihdamına bu vesileyle katkı sağlamış oluyoruz. Bu bahsettiğim dönemde çift platformlu bölünmüş yol uzunluklarımızı 6 bin 101 kilometreden 30 bin kilometrenin üzerine çıkardık. Yine aynı şekilde havalimanı sayımızı 26'dan 58'e çıkardık. Demir yolu ağımızı 11 bin kilometreden 14 bin kilometreye çıkardık. Yüksek hızlı demir yolu işleten ülkelerden biri olarak bunu 2028'de 17 bin kilometreye çıkaracağız. Bu anlamda da Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ile Kuzey Makedonya’nın demir yolu altyapı kuruluşu arasında bir işbirliği anlaşmasını Şubat 2026'da imzaladık. Bu da karşılıklı işbirliğinin gelişmesine ciddi katkı sağlayacaktır."

Hava yolu taşımacılığında Türkiye'nin 133 ülkede 356 noktaya uçuş gerçekleştiren bir ağa sahip olduğunu belirten Uraloğlu, bu sayede Türkiye'nin Avrupa’da üçüncü, dünyada ise yedinci sırada yer aldığını ifade etti.

"Halihazırda 42 milyon 5G kullanan abonemiz var"

Uraloğlu, ulaştırmadan iletişime uzanan geniş bir yelpazede teknoloji yatırımlarına özel önem verdiklerini vurguladı.

Teknolojiyi yalnızca kullanan değil, bir taraftan da üreten ülke olma gayretinde olduklarını söyleyen Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Teknoloji noktasında 5G teknolojisiyle ülkemizi tanıştırdık. Halihazırda 42 milyon 5G kullanan abonemiz var. Yine uydu-uzay noktasında dünyada 11 ülke arasında bulunuyoruz. Kendi uydumuzu ürettik, uzaya gönderdik. Şimdi yenilerini de üretmeye devam ediyoruz. Teknolojiyi kullanan ve bir taraftan da üreten ülke olma gayreti içerisindeyiz. Akıllı ulaşım sistemlerini ülkemizde geliştiriyoruz. Deneme kesimleri yaptık, özellikle bulunduğumuz İstanbul'da. Haritada gördüğünüz bir deneme kesimi yaptık. Seyahatiniz sırasında, yolda bir çalışma, buzlanma, bozulma, kaza var mı, arkanızdan gelen bir güvenlik aracı, ambulans, polis var mı, bunları haritada görebiliyoruz. Bu teknolojiyi ülkemizin genelinde de yaygınlaştırma gayreti içerisinde olacağız."

Uraloğlu, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki köklü ilişkilerin iş birliği mekanizmalarıyla daha da güçlendiğini, işbirliği noktasında Türk müteahhit ve mühendislerine güvenilmesi gerektiğini vurguladı.

Türk müteahhit ve mühendislerinin hızlı ve kaliteli işler yaptığını ifade eden Uraloğlu, "Eğer çözüm ortaklarımız, işbirliği yaptığımız ülkeler hızlı iş yapmak istiyorlarsa, Türk müteahhitleri ve mühendisleri onları mahcup etmeyeceklerdir. Dünyadaki 250 büyük müteahhitlik firması arasında 50'ye yakın Türk firmasının olduğunu, büyük projeleri yöneten 8 büyük Türk teknik müşavirlik firmasının bulunduğunu da özellikle belirtmek isterim." diye sözlerini tamamladı.

Ticaret Bakanı Bolat, "Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu" kapanış töreninde konuştu:

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Türk yatırımcıların, Kuzey Makedonya’daki yabancı şirket sayısı bakımından ilk sırada yer aldığını biliyoruz." dedi.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'na, Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Timcho Mucunski, DEİK Başkanı Nail Olpak ve çok sayıda iş insanı katıldı.

İş forumunun kapanış töreninde konuşan Bolat, Türkiye ve Kuzey Makedonya'nın diplomasi, siyasi ilişkiler, ekonomik ilişkiler, ticaret, yatırım, müteahhitlik, ulaştırma, enerji ve turizm dahil olmak üzere tüm alanlarda son derece güçlü ilişkilere sahip olduğunu söyledi.

Bu forumun, her iki kardeş ülkenin özel sektörleri arasında, işletmelerin azami fayda sağlamasına katkıda bulunacak önemli bir dönüm noktası olacağına inandıklarını belirten Bolat, şunları kaydetti:

"Türk yatırımcıların, Kuzey Makedonya’daki yabancı şirket sayısı bakımından ilk sırada yer aldığını biliyoruz. Ayrıca Türkiye, yatırım değeri açısından Kuzey Makedonya’ya yapılan doğrudan yabancı yatırımlar arasında ikinci sırada bulunmaktadır. Türk müteahhitleri de Kuzey Makedonya’da altyapı, enerji ve ulaştırma projelerini üstlenme ve başarıyla tamamlama konusunda önemli başarılara imza atmaktadır. Turizm alanında ise Kuzey Makedonya, Türk turistler açısından Balkanlar bölgesinde ilk sırada yer almaktadır. Aynı şekilde, Kuzey Makedonya’ya gelen yabancı turistler arasında Türk turistler de ilk sıradadır."

Bakan Bolat, her iki tarafın gösterdiği büyük çaba, iyi niyet ve özverili çalışmalar sayesinde geleceğin çok daha parlak olacağına inandıklarını belirterek, "Bu vesileyle, iki tarafın da ortaya koyduğu samimi niyet ve yoğun emeklerin ilişkileri daha da ileriye taşımasını temenni ediyoruz." dedi.

Kuzey Makedonya Başbakanı Mickoski, "Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu"nda konuştu:

Kuzey Makedonya Başbakanı Hristijan Mickoski, "Ülkemdeki Türkiye yatırımlarından bahsettiğimizde, Türk şirketlerinin halihazırda ekonomimizin önemli bir parçası olduğunu ve varlıklarının son derece başarılı bir iş ekosistemi oluşturduğunu vurgulamak önem arz etmektedir." dedi.

Mickoski, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) İstanbul'da bir otelde düzenlediği Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu'nun kapanış töreninde hitapta bulundu.

Başbakan Mickoski, bu forum gibi toplantıları fırsat olarak nitelendirerek, siyasi dostlukların bu toplantılarda ekonomik işbirliği, yatırım ve istihdama dönüştüğünü belirtti.

Kuzey Makedonya-Türkiye ilişkilerinin devletler arası klasik ilişkilerin ötesinde olduğunu vurgulayan Mickoski, taraflar arasındaki karşılıklı saygı, samimiyet, güven ve anlayış zeminine işaret etti.

Mickoski, Türkiye'nin Kuzey Makedonya'nın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkeler arasında yer almasının kendileri için büyük önem arz ettiğini dile getirerek, bu durumun ülkesinin geleceği ve kalkınmasına güvenen dostlara sahip olduğu mesajını verdiğini söyledi.

Ekonomik ve jeopolitik değişimlerin yaşandığı bir dönemden geçildiği değerlendirmesinde bulunan Mickoski, ülkesinin, yatırım için güvenli rotalar arayan şirketler için istikrar ve öngörülebilirlik sunduğunu ifade etti.

Mickoski, Kuzey Makedonya'ya yatırım yapılmasının yerel pazarın dışında Balkanlar ve Avrupa pazarına da erişime imkan sağladığını aktararak, "Türk şirketleri için özellikle önemli olan husus şudur ki, ülkeme yatırım yaparak Avrupa tedarik zincirine entegre olacak üretim tesisleri kurabilir ve ürünlerini son derece elverişli koşullar altında Avrupa pazarlarına sunma fırsatına sahip olabilirler." görüşünü paylaştı.

"Ülkemdeki Türkiye yatırımlarından bahsettiğimizde, Türk şirketlerinin halihazırda ekonomimizin önemli bir parçası olduğunu ve varlıklarının son derece başarılı bir iş ekosistemi oluşturduğunu vurgulamak önem arz etmektedir." diyen Mickoski, Türk şirketlerinin çeşitli sektörlerde faaliyet göstererek Kuzey Makedonya ekonomisinin gelişimine katkıda bulunduğunu kaydetti.

 

Kaynak: AA